ARAŞTIRMA MASASI

Haber arşivi

Ülke, konu ve tarihe göre yerel kaynaklardan gelen haberleri keşfedin.

19 haber · Sayfa 1

Pestisit Kalıntısı Tespit Edilen 19,3 Ton Elma İmha Edilecek
Görsel kaynağı: Zelenaberza · Özgün haber
Veri haberi

Pestisit Kalıntısı Tespit Edilen 19,3 Ton Elma İmha Edilecek

Kuzey Makedonya’dan Bulgaristan’a ihraç edilen 19,3 tonluk elma sevkiyatının, meyvelerde izin verilen azami seviyenin üzerinde pestisit kalıntısı tespit edilmesi üzerine imha edilmesine karar verildi. Sevkiyat, Bulgaristan’daki denetimin ardından geri çevrilerek Novo Selo sınır kapısında alıkonuldu. Aynı sevkiyattan alınan kontrol numunesi Üsküp’teki Devlet Fitosaniter Laboratuvarında incelendi ve pestisit kalıntıları yeniden doğrulandı. Yetkililer, ürünleri mühürleyerek yasal prosedür kapsamında imhaya gönderdi; amaç, elmaların piyasaya sürülmesini önlemek ve tüketici sağlığını korumaktı.

Kuzey Makedonya’da Gıda ve Veterinerlik Ajansı Direktörü İstifa Etti
Görsel kaynağı: Zelenaberza · Özgün haber
Veri haberi

Kuzey Makedonya’da Gıda ve Veterinerlik Ajansı Direktörü İstifa Etti

Kuzey Makedonya Gıda ve Veterinerlik Ajansı (AHV) Direktörü Oliver Milanov istifa etti; yerine eski sağlık bakan yardımcısı Jovica Andovski atandı. Milanov, 2024 yazında devraldığı görevden ayrılma nedenine ilişkin şimdiye kadar açıklama yapmadı. İstifa, ülkede koyun çiçeği hastalığı nedeniyle hayvancılığın ağır kayıplar yaşadığı ve aşı tedarikinin geciktiği bir dönemde geldi. Milanov, istifasından kısa süre önce Türkiye’den getirilen 400 bin doz koyun ve keçi çiçeği aşısının Üsküp Havalimanı’na ulaştığını duyurmuştu. Aşıların, Avrupa Birliği tarafından onaylanan acil aşılama planı kapsamında ülke genelinde uygulanmaya başlanacağını belirten Milanov, hayvan sağlığı ve hayvan varlığının korunmasının öncelik olduğunu söylemişti. Ancak Modern Hayvancılar Birliği Başkanı Naser Djemaili, aşıların gecikmesi nedeniyle istifadan birkaç gün önce protesto çağrısı yapmış ve Milanov’un yetiştiricileri üçüncü kez yanılttığını savunarak istifasını istemişti. Djemaili, Milanov’un istifasının yetiştiricilerin memnuniyetsizliğinin oluşturduğu baskıdan kaynaklandığını söyledi. Yeni direktörün daha organize çalışmasını beklediklerini belirten Djemaili, aksi durumda yeniden protesto düzenleyeceklerini ifade etti. Ona göre aşıların gecikmesi, dağlık bölgelerde kış ve kar koşullarının başlamasıyla aşılama sürecini daha da zorlaştırdı ve sürülerin sağlığına ilişkin kaygıyı artırdı. Ülkede koyun çiçeği nedeniyle 10 binden fazla koyunun öldüğü bildirildi. Eski AHV Direktörü Zoran Atanasov’un paylaşımına göre hastalık 28 Ağustos 2026 itibarıyla 9.618 hayvanda doğrulandı. Atanasov, yalnızca hayvan kayıplarını temel alan ekonomik zararı yaklaşık 1,403 milyon avro veya 86,562 milyon denar olarak hesapladı; bu tahmine kaybedilen kâr, süt ve peynir ile kuzu üretimi dahil edilmedi.

Kuzey Makedonya’da Tarım Bilimi ve Destek Politikalarını Birleştirecek Model Hazırlanıyor
Görsel kaynağı: Zelenaberza · Özgün haber
Veri haberi

Kuzey Makedonya’da Tarım Bilimi ve Destek Politikalarını Birleştirecek Model Hazırlanıyor

2 yayıncı · 3 haber · Karşılaştır

Kuzey Makedonya Tarım, Ormancılık ve Su Yönetimi Bakanlığı, bilimsel bilgileri tarım işletmelerine yönelik politika ve destek tedbirlerine sistematik biçimde dâhil edecek bir model hazırlıyor. Bakan Borçe Serafimovski, açıklamayı Üsküp’teki Agro Expo 2026 etkinliğinde yaptı. Serafimovski, modelin iklim değişikliğine uyum, su kaynaklarının daha verimli kullanılması ve üretim kalitesinin korunmasına odaklanacağını belirtti. Bakan ayrıca Entegre Tarım Bilgi Platformu (IAIP) ile devlet mülkiyetindeki arazilerin yönetim bilgi sistemini (SALMIS) kapsayan projenin yüklenicisini seçme sürecinin son aşamaya geldiğini açıkladı. Dünya Bankası tarafından finanse edilen projenin değeri 2 milyon avronun üzerinde. Etkinlikte 15 Avrupa projesinin yanı sıra tarım makineleri, ekipman, ürün ve gıda sergileri ile uygulamalı gösterimler sunuluyor.

Atanasov’dan Kuzey Makedonya’daki Çiçek Salgını İçin 1,4 Milyon Avroluk Zarar Hesabı
Görsel kaynağı: Zelenaberza · Özgün haber

Atanasov’dan Kuzey Makedonya’daki Çiçek Salgını İçin 1,4 Milyon Avroluk Zarar Hesabı

Kuzey Makedonya’nın eski Gıda ve Veterinerlik Ajansı (AHV) yöneticisi Zoran Atanasov, koyun ve keçi çiçeği salgınının ekonomik etkisine ilişkin yaklaşık 1,4 milyon avroluk zarar hesabı yaptı. Zelenaberza’nın yayımladığı kişisel analiz, kesinleşmiş resmî zarar bilançosu niteliğinde değil. Atanasov, hastalığın Ocak 2026’da doğrulandığını ve temmuzda ülkenin sekiz bölgesinden dördünde tespit edildiğini belirterek mücadele önlemlerinin uygulanmasını eleştirdi. Atanasov’un WAHIS’e dayandırdığı 28 Ağustos verilerinde, hastalık görülen yerlerde 9.618 duyarlı hayvan ve bunların içinde 4.948 itlaf kaydı bulunuyor. Yaklaşık 1,403 milyon avroluk hesabı, 9.618 hayvanın her birine 9.000 Makedon denarı değer verilmesine dayanıyor. Dolayısıyla bu hesap yalnızca itlaf edildiği bildirilen hayvanların değeriyle eş tutulamaz. Hayvan başına 3.000 denarlık destek ile süt, peynir ve kuzu gelirlerinin kaybı hesaba dahil edilmemiş. Analizde, AHV’nin 17 Ağustos açıklamasında Türkiye’den 500.000 doz aşı bağışının kararlaştırıldığının bildirildiği aktarılıyor. Ayrıca 5 Ekim’de Avrupa Komisyonu tarafından onaylandığı açıklanan 450.000 dozdan söz ediliyor. Bunlar farklı açıklamalardaki miktarlar; aynı tedarik veya tamamlanmış teslimat olarak birleştirilmiyor. Atanasov, 10 Ekim’de aşıların 11 veya 12 Ekim’de geleceğinin söylendiğini hatırlatarak teslim durumunun, aşılama planının ve uygulama takviminin açıklanmasını istedi.

Üsküp’te Tarımda Dijitalleşme ve Yapay Zekânın Zorunluluk Olduğu Vurgulandı
Görsel kaynağı: Republika · Özgün haber
Veri haberi

Üsküp’te Tarımda Dijitalleşme ve Yapay Zekânın Zorunluluk Olduğu Vurgulandı

Kuzey Makedonya’nın Üsküp kentindeki Gazi Baba Belediyesi’nde düzenlenen AB Projeleri Agroexpo 2026 etkinliğinde dijitalleşme, yapay zekâ ve modern teknolojilerin tarımda artık tercih değil zorunluluk olduğu belirtildi. Üreticileri, bilim çevrelerini ve işletmeleri bir araya getiren etkinlikte modern mekanizasyon, dijital çözümler ve Avrupa projeleri Kuzey Makedonyalı üreticilerin incelemesine sunuldu. Organizasyonda 21 proje tanıtıldı ve etkinliğin ertesi gün de sürmesi planlandı. Konuşmacılar, yeniliklerin gerçek değerinin yalnızca teknoloji geliştirilmesiyle değil, bu çözümlerin gıda üreticilerinin erişimine sunulması ve daha kolay, verimli ve rekabetçi üretim yapmalarına katkı sağlamasıyla ortaya çıkacağını söyledi. Tarım sektörünün iklim değişikliği, iş gücü eksikliği, artan üretim maliyetleri ve pazarlardaki rekabet baskısıyla karşı karşıya olduğu ifade edildi. Bu koşullarda bilgiye erişim, kaynakların daha verimli kullanılması ve üretim maliyetlerinin düşürülmesi öne çıkan ihtiyaçlar arasında gösterildi. Kuzey Makedonya Tarım, Orman ve Su İşleri Bakanı Borçe Serafimovski, bilimsel bilgilerin tarım işletmelerine yönelik politikalar ve destek tedbirleriyle sistematik biçimde ilişkilendirilmesi gerektiğini belirtti. İş dünyası temsilcileri ise teknoloji yatırımlarının tek başına yeterli olmayacağını; uygun finansman, hibe programları, eğitim ve bilim ile işletmeler arasında daha güçlü iş birliğine ihtiyaç bulunduğunu savundu. Üniversitelerin teorik araştırmaların yanı sıra elde edilen bilgileri sanayiye aktarması ve uygulamaya hazır mezunlar yetiştirmesi gerektiği vurgulandı. Etkinlikte gençlerin tarıma yönelmesi de gündeme geldi. Tarım fakülteleri ile şirketler arasında daha güçlü bağlar kurulması, öğrencilere burs ve ücretli staj sağlanması ve mezuniyet sonrasında güvenli istihdam olanakları oluşturulması önerildi. Konuşmacılar, modern tarımın yalnızca makine ve teknoloji yatırımlarıyla kurulamayacağını, bu araçları kullanabilecek eğitimli ve yetkin kadrolara da ihtiyaç olduğunu belirtti. Avrupa Birliği destekli projelerin, bilgiyi ve yeni teknolojileri üreticilerin kullanabileceği pratik çözümlere dönüştürme fırsatı sunduğu ifade edildi. Etkinlikte tarımsal drone hizmetleri de tanıtıldı. Drone kullanımının arazilerin taranması, toprak analizlerinin yapılması, besin maddesi eksikliği veya fazlalığı bulunan alanların belirlenmesi, gübreleme ve bitki koruma uygulamalarının hedefli yürütülmesi için kullanılabildiği anlatıldı. Bu yöntemle preparat ve su kullanımında tasarruf sağlanabileceği, uygulama hızının artırılabileceği ve ürünlerin ezilmesinden kaynaklanan kayıpların önlenebileceği belirtildi. Kaynakta, Kuzey Makedonya’da tarımsal drone hizmeti sunan yaklaşık beş firma bulunduğu aktarıldı. Space Park Skopje alanının gelecek yılın şubat ayına kadar tamamen donatılmasının planlandığı bildirildi.

Kuzey Makedonya’da Gıda ve Yakıt Perakende Cirosu Eylülde Arttı
Görsel kaynağı: 360 степени · Özgün haber
Veri haberi

Kuzey Makedonya’da Gıda ve Yakıt Perakende Cirosu Eylülde Arttı

3 yayıncı · 3 haber · Karşılaştır

Kuzey Makedonya’da Eylül 2026’da gıda, içecek ve tütün ürünlerinin perakende cirosu, geçen yılın aynı ayına göre nominal olarak %24,1, reel olarak %19,4 arttı. Veriler, Devlet İstatistik Kurumunun (DZS) ticaret sektörü endekslerine dayanıyor. Aynı dönemde otomotiv yakıtlarının perakende cirosu nominal olarak %38,7, reel olarak %12 yükseldi. Yakıt dışındaki gıda dışı ürünlerde ciro nominal olarak %13,9, reel olarak %9,2 geriledi. Yakıt ticareti hariç genel perakende ciro nominal olarak %3,9, reel olarak %4,7 arttı. Motorlu taşıt ve motosiklet ticareti hariç toplam perakende cirodaki nominal artış %10,6, reel artış %5,3 oldu.

Üsküp’te Agro Expo 2026 Tarım Teknolojileri ve Yerli Ürünleri Tanıtıyor
Görsel kaynağı: Zelenaberza · Özgün haber
Veri haberi

Üsküp’te Agro Expo 2026 Tarım Teknolojileri ve Yerli Ürünleri Tanıtıyor

Kuzey Makedonya’nın başkenti Üsküp’te düzenlenen “Agro Expo 2026”, bugün ve yarın 15 Avrupa projesinin sunumlarına, çağdaş tarım teknolojileri ve mekanizasyon sergisine, ayrıca yerli tarım ürünleri ile gıdaların tanıtımına ev sahipliği yapıyor. “Geleceğin tarımı. Bugün.” sloganıyla düzenlenen etkinliğin açılışında Tarım, Ormancılık ve Su Yönetimi Bakanı Borçe Serafimovski ile Gazi Baba Belediyesi Başkanı Boban Stefkowski’nin konuşma yapması planlanıyor. Organizatörlerin açıklamasına göre etkinlik, çiftçileri, üreticileri ve şirketleri bilim çevresi ile kurumlarla konferans, sergi, uygulamalı gösterimler ve iş görüşmeleri aracılığıyla buluşturuyor. Avrupa projelerine ayrılan bölümde tarımla bağlantı, inovasyon, sektörün gelişimi, Avrupa finansmanı ve proje ortaklığı olanakları ele alınıyor. Sergide sensörler, dronlar, akıllı sulama sistemleri, çiftlik yazılımları, mekanizasyon ve çeşitli tarım ekipmanları tanıtılıyor. Ziyaretçiler ayrıca üreticilerle doğrudan görüşebilecek ve sergilenen ürünleri tadabilecek. Açılışın ardından modern tarımın geliştirilmesine yönelik konferansta hassas tarım, veri kullanımı, çiftlik yönetim yazılımları, fikri mülkiyetin korunması ve tanınabilir tarım markalarının oluşturulması başlıkları işlenecek. İkinci gün tarım teknolojileri, mekanizasyon, ürünler ve gıdaya odaklanılacak; uygulamalı gösterimler, üretici ve tedarikçi görüşmeleri ile gıda, bal ve şarap tadımları yapılacak. Etkinlik, Erasmus+ kapsamında AB tarafından ortak finanse edilen CAAIVE projesi çerçevesinde düzenleniyor ve çiftçilerin yanı sıra tarım işletmeleri, ekipman üreticileri ve dağıtıcıları, gıda şirketleri, araştırmacılar, öğrenciler ve ilgili kurumlara yönelik olarak gerçekleştiriliyor.

Avrupa’da Gıda Fiyatları: Türkiye AB Ortalamasının Altında Kaldı
Görsel kaynağı: Telegrafi · Özgün haber
Veri haberi

Avrupa’da Gıda Fiyatları: Türkiye AB Ortalamasının Altında Kaldı

Avrupa ülkelerinde gıda fiyatları arasındaki farklar belirginleşirken, Numbeo’nun 2026 ortası verilerine göre endeks İsviçre’de 189,2’ye, Moldova’da 57,2’ye ulaştı. AB ortalaması 100 kabul edildi. Bu karşılaştırmada Türkiye’nin gıda fiyatları endeksi 82,1 olarak verildi. Türkiye, bazı AB ülkelerinden daha pahalı olmasına rağmen blok ortalamasının altında kaldı; haberde ayrıca ülkenin Avrupa’daki en yüksek gıda enflasyonuna sahip olduğu belirtildi. Euronews Business, Numbeo’nun New York’u 100 kabul eden endeksini AB ortalaması 100 olacak şekilde uyarladı. Bu ölçüme göre İsviçre’de gıda ürünleri AB ortalamasından %89,2 daha pahalı, Moldova’da ise %42,8 daha ucuz. AB içinde Romanya 66,7’lik endeksle en düşük seviyede yer aldı. Kosova’nın endeksi 60,6 olurken Kuzey Makedonya 59,8, Bosna-Hersek 67,9 ve Sırbistan 68,8 olarak kaydedildi. En yüksek fiyatlar arasında İzlanda 183,6 ile ikinci sırada yer aldı; Norveç 154,4, Lüksemburg 134,9 ve Danimarka 128,4 endeks değerine ulaştı. Finlandiya 119,7, İsveç 116,6, Avusturya 124,5, İrlanda 122, Belçika 117,6 ve Hollanda 116,4 ile AB ortalamasının üzerinde kaldı. Avrupa’nın önde gelen ekonomileri arasında Fransa, ortalamanın %27,5 üzerindeki fiyatlarıyla en pahalı ülke oldu. İspanya’nın endeksi 89,7’de kalırken Birleşik Krallık 111,9, Almanya 111,6 ve İtalya 110,2 olarak verildi. Eurostat’a göre gıda ve alkolsüz içecekler AB’de hane harcamalarının %13,6’sını oluşturuyor; konut ve hizmet faturalarının payı %23,6. Haberde, düşük fiyatların her zaman daha yüksek karşılanabilirlik anlamına gelmediği vurgulandı. Ilaria Benedetti, Romanya’da gıda fiyatları düşük olmasına rağmen ailelerin bütçelerinin %23,1’ini gıda ve alkolsüz içeceklere ayırdığını belirtti. Corvinus Üniversitesi’nden Jeremiás Máté Balogh da ücretler ve satın alma gücündeki farklılıkların değerlendirmeye katılması gerektiğini söyledi. Euronews Business’ın Ekim 2026 hesaplamasında, marketlerde satılan 19 kalemden sigara çıkarıldı ve kalan 18 ürünün fiyatları, her biri bir kez ve ağırlıklandırılmadan toplandı. Buna göre AB’de ortalama sepet maliyeti 69,84 euro oldu. Aynı sepet İsviçre’de 137,90 euro, Moldova’da 41,10 euro ve Norveç’te 116,10 euro olarak hesaplandı; Lüksemburg’da 99 euro, Avusturya’da 88,10 euro ve Danimarka’da 87,70 euro seviyesinde kaldı.

Avrupa’da Gıda Fiyatları Ülkeden Ülkeye Büyük Farklılık Gösteriyor
Görsel kaynağı: CNN Greece · Özgün haber
Veri haberi

Avrupa’da Gıda Fiyatları Ülkeden Ülkeye Büyük Farklılık Gösteriyor

Avrupa’da market alışverişinin maliyeti ülkeler arasında belirgin biçimde değişiyor. CNN.gr’nin aktardığı 2026 Numbeo verilerine göre gıda endeksi, AB ortalaması 100 kabul edildiğinde İsviçre’de 189,2’ye çıkarken Moldova’da 57,2’de kalıyor. Bu karşılaştırmaya göre AB ortalamalarında 100 avro tutan bir alışveriş sepeti İsviçre’de 189,20 avroya, Moldova’da ise 57,20 avroya mal oluyor. İsviçreyi 183,6 ile İzlanda, 154,4 ile Norveç, 134,9 ile Lüksemburg ve 128,4 ile Danimarka izliyor. Finlandiya’nın endeksi 119,7, İsveç’in endeksi ise 116,6 olarak veriliyor. Avrupa’nın beş büyük ekonomisi arasında Fransa, AB ortalamasının %27,5 üzerindeki fiyatlarıyla en pahalı ülke konumunda bulunuyor. İspanya 89,7 ile ortalamanın altında kalırken Birleşik Krallık, Almanya ve İtalya sırasıyla 111,9, 111,6 ve 110,2 seviyelerinde yer alıyor. Avusturya, İrlanda, Belçika ve Hollanda da AB ortalamasının üzerinde fiyatlara sahip ülkeler arasında sıralanıyor. Doğu Avrupa ve Balkanlar’da ise market ürünleri genel olarak daha ucuz gösteriliyor; Romanya 66,7 endeks değeriyle listenin en düşük seviyesindeki ülke olurken Kuzey Makedonya 59,8, Bosna-Hersek 67,9 ve Sırbistan 68,8 değerlerinde bulunuyor. Ancak bu endeksler ülkelerdeki kullanılabilir geliri ve ortalama maaşları hesaba katmadığı için tüketicilerin gerçek satın alma gücünü tek başına göstermiyor.

Hırvatistan’da Gıda Fiyatları AB Ortalamasının %14,1 Altında
Görsel kaynağı: Net.hr · Özgün haber
Veri haberi

Hırvatistan’da Gıda Fiyatları AB Ortalamasının %14,1 Altında

Numbeo’nun 2026 yılının ortasındaki verilerine göre hazırlanan karşılaştırmada Hırvatistan’ın gıda fiyatları endeksi 85,9 oldu. Avrupa Birliği (AB) ortalamasının 100 kabul edildiği listede bu sonuç, Hırvatistan’daki gıda fiyatlarının AB ortalamasından %14,1 düşük olduğu anlamına geliyor. Listede gıda fiyatları İsviçre’de 189,2 ile en yüksek, Moldova’da 57,2 ile en düşük seviyede ölçüldü. AB ülkeleri arasında en düşük endeks 66,7 ile Romanya’da görüldü. Kuzey Makedonya’nın endeksi 59,8, Bosna-Hersek’in 67,9 ve Sırbistan’ın 68,8 olarak verildi. Buna karşılık İzlanda 183,6, Norveç 154,4 ve Lüksemburg 134,9 endeks değerine ulaştı. Karşılaştırmada kullanılan ayrı bir sepet hesabında Numbeo kategorisinde 19 ürün bulunmasına rağmen 18 ürünün fiyatları toplandı. Ekim 2026 fiyatlarıyla hesaplanan bu sepette AB ortalaması 69,84 euro olurken, aynı sepetin Hırvatistan’daki fiyatı 62,1 euro olarak aktarıldı. İsviçre’de sepetin toplamı 137,90 euro, Moldova’da ise 41,10 euro oldu. Bu hesaplama ile endeks karşılaştırmasının farklı dönemlere dayandığı görülüyor. Kaynakta, nominal fiyatların satın alma gücüyle birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. Tuscia Üniversitesi’nden Ilaria Benedetti, bazı ülkelerde fiyatlar AB ortalamasının altında olsa da hanelerin gıdaya bütçelerinden daha büyük pay ayırabildiğini söyledi; Romanya’da bu pay %23,1 olarak aktarıldı. Corvinus Üniversitesi’nden Jeremiás Máté Balogh ise düşük fiyatların mutlaka daha yüksek erişilebilirlik anlamına gelmediğini, ücretlerin ve satın alma gücünün de dikkate alınması gerektiğini belirtti. Balogh, iş gücü ile enerji, yakıt ve taşımacılık maliyetlerinin üretim, işleme ve dağıtım giderlerini etkilediğini ifade etti.

Vangelina Parmaçka, FAO’nun 100 Kadın Kahramanı Arasında
Görsel kaynağı: SDK.mk · Özgün haber
Veri haberi

Vangelina Parmaçka, FAO’nun 100 Kadın Kahramanı Arasında

2 yayıncı · 2 haber · Karşılaştır

Kuzey Makedonya’nın Bero ilçesine bağlı Budinarci köyünden çiftçi Vangelina Parmaçka, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) agro-gıda sistemleri ve kırsal kalkınma alanındaki “100 Kadın Kahraman” girişimine seçildi. Parmaçka, Roma’da düzenlenen Dünya Gıda Forumu’nda ülkesini temsil etti ve FAO merkezinde tarıma ve kırsal kadınların haklarının savunulmasına katkıları nedeniyle takdir aldı. Parmaçka ailesiyle birlikte yaklaşık 600 koyunun bulunduğu bir çiftlik işletiyor ve geleneksel koyun peyniri üretiyor. Hayvanların bakımı, üretim ve ürünlerin pazarlanmasında her gün görev alan Parmaçka, çiftçiliğin ailesinin geçimini sağlayan ve dürüstçe yaşanabilecek bir meslek olduğunu belirtiyor. Aynı zamanda Ulusal Çiftçiler Federasyonu’ndaki Kadın Çiftçiler Ağı’nın yönetim kurulu üyesi ve koordinatörü olan Parmaçka, kırsal kadınların emeğinin tanınması, haklarının güçlendirilmesi ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi için çalışıyor.

Kuzey Makedonya’da Gıda Zincirlerinde Birleşme Fiyatları Düşürecek Mi?
Görsel kaynağı: Telma · Özgün haber
Veri haberi

Kuzey Makedonya’da Gıda Zincirlerinde Birleşme Fiyatları Düşürecek Mi?

Kuzey Makedonya’da gıda perakende zincirleri pazarı, marketlerin birleşmesi ve yabancı oyuncuların girişiyle yeniden yapılanıyor. Business Network verilerine göre geçen yıl en kârlı beş market zinciri yaklaşık 1 milyar avro ciro elde ederken toplam kârları 20 milyon avroya ulaştı. Uzmanlara göre bu dönüşüm ürün arzını artırıyor ve yerli üreticileri, büyük zincirlerin raflarına girebilmek için daha yüksek standartlar uygulamaya yöneltiyor. Perakende zincirleri geliştirme uzmanı Dejan Manev, yerli üretimin gerçekleştirilmesi ve pazara sunulmasında yüksek verimlilik oluşmasının tüketiciler açısından olumlu olabileceğini belirtiyor. Ancak market satın almalarının sürmesiyle rekabetin sıkışabileceği ve tüketicilerin seçeneklerinin azalabileceği uyarısında bulunuyor. Manev, piyasada düşük fiyatlarla çalışan baskın indirim marketleri bulunduğu için birleşmelerin ürünlerde büyük bir fiyat farkı yaratacağından emin olmadığını da söylüyor. Sendika sepeti hesabına göre aile harcamalarının üçte birinden fazlası gıda ve içeceğe ayrılıyor; kaynak bunun bir bölümünü enflasyona bağlıyor. Eylül ayındaki yıllık enflasyon %2,7 olarak verilirken et fiyatlarının %6,4, süt, süt ürünleri ve yumurta fiyatlarının %3,6, yağ ve katı yağ fiyatlarının ise %7,1 arttığı belirtiliyor. Bu artışların karşılaştırma dönemi kaynakta açıkça belirtilmiyor.

Kuzey Makedonya’da 38 Binden Fazla Kadın Çiftçi Kayıtlı
Görsel kaynağı: Telegrafi · Özgün haber
Veri haberi

Kuzey Makedonya’da 38 Binden Fazla Kadın Çiftçi Kayıtlı

Kuzey Makedonya’da 38 binden fazla kadın çiftçi kayıtlı bulunuyor. Ancak kadın çiftçilerin önemli bir bölümü finansal güvence, doğum izni, sağlık sigortası ve sosyal korumadan yoksunlukla karşılaşıyor. Bu sorunlar, Strumitsa’daki Europe House’da düzenlenen “Adı Olmadan Hasat: Kırsal Kadınlar ve Görünmeyen Emek” panelinde ele alındı. Panel, Avrupa Birliği Delegasyonu ile üye ülke büyükelçiliklerinin başlattığı “Değişimi Giy” kampanyası kapsamında düzenlendi. Sunulan verilere göre 2021’de kırsal bölgelerdeki kadınların yalnızca %4,1’i mülk sahibi olarak kayıtlıydı; ülke genelinde kadınların toprak sahibi olma oranı ise %12’de kaldı. Tartışmada, kadınların yasal miras hakkına rağmen paylarını erkek kardeşleri lehine bırakabildiği belirtildi. Bu durum uzun süredir devam eden gelenekler ve evlilik sonrası kadının başka bir aileye ait olacağı beklentisiyle ilişkilendirildi. Panelin ana mesajı, kadın çiftçilerin katkısının eşit hak ve fırsatlarla desteklenmesi gerektiği oldu.

Strumitsa’daki Agrofuarda Dört Kadın Çiftçiye Yılın Çiftçisi Ödülü
Görsel kaynağı: SDK.mk · Özgün haber
Veri haberi

Strumitsa’daki Agrofuarda Dört Kadın Çiftçiye Yılın Çiftçisi Ödülü

Kuzey Makedonya’nın Strumitsa kentinde düzenlenen agrofuarda Milena Angelova, Valentina Dukova, Ljiljana Shishkova ve Lejla Rajkova yılın kadın çiftçileri ilan edildi. Ödüller, fuarı düzenleyen Proagrofarmeri derneği tarafından, üretimlerini sergileyen çiftçilere verildi. Dört kadın sebze ve meyve yetiştiriciliği, ürün işleme, bağcılık ve arıcılık alanlarında faaliyet gösteriyor. Proagrofarmeri, kadın çiftçilere tarım ekipmanı vererek kırsalda kalmaları ve çalışmalarını sürdürmeleri için destek sağladı. Pali Kura’dan Milena Angelova, ailesiyle yaklaşık 10 dekarlık alanda sebze yetiştiriyor; bu ürünlerden ajvar, lutenitsa, malidzano ve ketçap hazırlıyor. Ailesiyle birlikte üretimi tohumdan işlenmiş ürüne kadar yürüttüğünü belirten Angelova, bu yıl 2.000 kavanoz ev yapımı işlenmiş ürün ürettiklerini söyledi. Angelova, satış için Gıda ve Veterinerlik Ajansı’na kayıtlı. Podles’ten Valentina Dukova’nın ailesi, ekolojik açıdan temiz kabul edilen Klepa Dağı’ndaki arılıkta yaklaşık 200 arı ailesi bulunduruyor. Dukova, bal ve polen inhalasyonu sunan bir apiterapi odası açtı. Açılıştan sonraki üç aydan kısa sürede bu alanı ülkeden ve yurt dışından yaklaşık 300 kişi ziyaret etti. Valandovo’dan Lejla Rajkova ise meyvecilikteki altıncı yılında 30’dan fazla çeşit reçel, marmelat, meyve suyu ve likör üretiyor. Negotino bölgesinden Ljiljana Shishkova, eşiyle birlikte yaklaşık 80 arı ailesi yetiştiriyor ve “medodjun” adlı yenilikçi ürünüyle Kadın Çiftçi ödülünü aldı. Tarım Bakanı Borçe Serafimovski, kadın çiftçileri kayıt olmaya ve tarım işletmelerinin sahibi olmaya çağırdı. Serafimovski’nin açıklamasına göre 115’inci tedbir kapsamında kadın çiftçiler için 360.000 denara kadar destek başvurusu açık bulunuyor. Bakanlık sicilinde 29.971 kadın tarım işletmesi sahibi kayıtlı; bunların 3.918’i 40 yaşından küçük.

Karadağ, Avrupa’da Gıda Fiyatlarının En Düşük Olduğu Dördüncü Ülke
Görsel kaynağı: Press Montenegro · Özgün haber
Veri haberi

Karadağ, Avrupa’da Gıda Fiyatlarının En Düşük Olduğu Dördüncü Ülke

Eurostat verilerine göre Karadağ, 2025 yılında Avrupa’da gıda fiyatlarının en düşük olduğu ülkeler arasında yer aldı. Gıda fiyatları endeksi Karadağ’da 84,6 olarak ölçülürken Avrupa Birliği (AB) ortalaması 100 kabul edildi. Bu değer, ülkedeki gıda fiyatları düzeyinin AB ortalamasından %15,4 daha düşük olduğunu gösterdi. Karadağ’ın endeksi, karşılaştırmaya alınan 36 Avrupa ülkesinin 32’sinden daha düşük oldu. Daha düşük değerler Kuzey Makedonya’da 74,3, Türkiye’de 75,6 ve Romanya’da 78,9 olarak kaydedildi. Karadağ, 84,6’lık endeksle Bosna-Hersek’le aynı seviyede dördüncü sırada yer aldı. Bölgedeki diğer ülkelerde endeks Hırvatistan’da 102,3, Sırbistan’da 96,6 ve Arnavutluk’ta 102,9 olarak açıklandı. Veriler, hanehalklarının nihai tüketimine ilişkin genel fiyat düzeyinde de Karadağ’ın AB ortalamasının altında bulunduğunu gösterdi. Bu alandaki endeks Karadağ için 66,1 olurken AB ortalaması 100 olarak belirlendi. Ancak gıda fiyatları endeksi, ülkeler arasındaki gelir ve satın alma gücü farklarını kapsamıyor; bu nedenle düşük fiyat düzeyi, vatandaşların geçim giderlerini daha kolay karşıladığı anlamına gelmiyor. Kategori bazında Karadağ’da alkolsüz içecekler endeksi 105,9, alkollü içecekler endeksi 128,8, tütün ürünleri endeksi ise 42,9 oldu.

Kuzey Makedonya’da Çiçek Hastalığından Etkilenen Koyun Yetiştiricilerine Tazminat Hazırlığı
Görsel kaynağı: 360 степени · Özgün haber
Veri haberi

Kuzey Makedonya’da Çiçek Hastalığından Etkilenen Koyun Yetiştiricilerine Tazminat Hazırlığı

2 yayıncı · 2 haber · Karşılaştır

Kuzey Makedonya Tarım, Orman ve Su Yönetimi Bakanı Borçe Serafimovski, çiçek hastalığı nedeniyle zarar gören koyun yetiştiricilerine yapılacak tazminat için metodolojinin hazırlandığını açıkladı. Hastalık nedeniyle ölen ya da imha edilen koyunların sayısının yaklaşık 10 bine ulaştığı bildirildi. Bakanlık, yetiştiricilerin yeni koyun alımına hazırlanabilmesi için mümkün olan en yüksek ödemeyi yapmayı hedefliyor. Kurallar gereği, hastalığın görüldüğü aynı yerde en az altı ay yeniden hayvan beslenemeyecek. Avrupa Birliği’nden koyun ve keçi çiçek hastalığına karşı 450 bin aşı sağlandığı ve bunların kullanımına izin verildiği belirtildi. Bakanlık, yetiştirici temsilcileriyle gelecek hafta bir araya gelerek hastalıkla mücadeledeki sonraki adımları ve aşılama olasılığını görüşecek. Serafimovski, yayılmanın şimdilik Doğu Bölgesi ile sınırlı olduğunu ve durumun istikrar kazandığını söyledi. Aşılama seçeneği Avrupa uzmanlarının tavsiyeleri doğrultusunda değerlendirilecek.

Kuraklık ve Artan Maliyetler Tarımsal Üretimi Zorluyor
Görsel kaynağı: Telma · Özgün haber

Kuraklık ve Artan Maliyetler Tarımsal Üretimi Zorluyor

Kuzey Makedonya’da yetersiz su, yüksek sıcaklıklar ve hava koşullarındaki ani değişimler tarım ürünlerinin büyümesini ve kalitesini olumsuz etkiliyor. Üreticiler daha fazla yatırım yapmak zorunda kalırken, ürünlerin bir bölümü kayboluyor, bir bölümü ise daha düşük kalitede elde ediliyor. Sulama ve bitki koruma giderlerindeki artış da maliyetleri yükseltiyor. Ağronom ve çiftçi Risto Velkov, üretim boyunca ürünlerin ihtiyaç duyduğu su miktarlarının artık yeterince karşılanamadığını ve yüksek sıcaklıkların üretime zarar vereceğini belirtiyor. Velkov, değişen iklim koşullarına uyum için koruyucu ağların kullanılmasını, sulamanın daha verimli hâle getirilmesini, çeşitlerin değiştirilmesini ve yeni koşullara daha dayanıklı ürünlerin seçilmesini öneriyor. Üreticilerin ürünlerini pazarlama konusunda da sorun yaşadığı aktarılıyor. Çevre kuruluşu Eko Svest ise tarım üzerindeki iklim baskısının enerji üretimiyle bağlantılı olduğunu belirtiyor. Kuruluş, özellikle kömür ve fosil gazın yakılmasından kaynaklanan emisyonların iklim değişikliğini güçlendirdiğini ifade ederek kömürden kademeli çıkış, fosil gaza yeni bağımlılıktan kaçınma ve yenilenebilir enerji yatırımları çağrısı yapıyor. Eko Svest ayrıca geçişten etkilenen kişi ve bölgelere destek verilmesini istiyor.

Kuzey Makedonya'da Asgari Ücretin Gıda Alım Gücü Beş Yılda %19 Arttı
Görsel kaynağı: MIA — Makedonya Haber Ajansı · Özgün haber
Veri haberi

Kuzey Makedonya'da Asgari Ücretin Gıda Alım Gücü Beş Yılda %19 Arttı

Kuzey Makedonya'da asgari ücretle satın alınabilen gıda miktarı, Ağustos 2021 ile Ağustos 2026 arasındaki beş yıllık dönemde yaklaşık %19 arttı. Makedonya Devlet İstatistik Kurumu verilerine dayanan hesaplamaya göre bu gelişme, gıda ve alkolsüz içecek fiyatları %46 yükselmesine rağmen asgari ücretin aynı dönemde %74 artmasıyla gerçekleşti. Böylece Ağustos 2026'da tek bir asgari ücretle, beş yıl önceye kıyasla daha fazla gıda alınabildi. Ortalama ücretlerde de benzer bir artış görüldü. Temmuz 2026'da ortalama aylık brüt ücret 72.935 denara ulaşırken, Temmuz 2021'de bu tutar 42.776 denardı. Bu, beş yılda yaklaşık %71'lik nominal artış anlamına geliyor. Ağustos 2026'da tüketici fiyatları da Ağustos 2021'e göre yaklaşık %46 daha yüksek oldu; veriler ücretlerin nominal olarak fiyatlardan daha hızlı arttığını gösterdi. EuroNews Business'ın Eurostat verileriyle yaptığı karşılaştırmaya göre Avrupa Birliği'nde gıda ve alkolsüz içecek fiyatları aynı dönemde ortalama %34 yükseldi. Kuzey Makedonya'daki %46'lık artış, AB ortalamasının 12 puan üzerinde kaldı. Avrupa Birliği içinde en yüksek artışlar Macaristan'da %57, Bulgaristan'da %54 ve Romanya'da %53 olarak kaydedildi. Kıbrıs'ta artış %21 olurken, 35 Avrupa ülkesini kapsayan daha geniş karşılaştırmada en düşük yükseliş İsviçre'de %5 oldu. Buna karşılık asgari ücretin gıda karşısındaki alım gücü, karşılaştırılan 26 ülkenin çoğunda arttı. Sırbistan ve Karadağ'da artış %37 ile en yüksek düzeye ulaşırken, Kuzey Makedonya'daki %19'luk yükseliş bazı Batı Avrupa ülkelerinin üzerinde kaldı. İrlanda'da artış %10, Almanya'da %9, Yunanistan'da %7, Belçika ve Hollanda'da %6, Portekiz'de ise %3 oldu. Malta'da alım gücü %6, İspanya'da %5, Fransa'da %4 geriledi. Gıda fiyatlarındaki artışın Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden önce başladığı, savaşın ise enerji, gübre ve taşıma maliyetlerini artırarak tarım piyasalarındaki bozulmaları derinleştirdiği belirtildi. Türkiye'de aynı dönemde gıda ve alkolsüz içecek fiyatları %752 yükseldi; EuroNews bu artışı yüksek enflasyon ve Türk lirasındaki değer kaybıyla ilişkilendirdi. Ancak karşılaştırma brüt asgari ücretleri ve gıda fiyatlarını esas alıyor; vergiler, kira, faturalar, ulaşım ve diğer zorunlu yaşam giderlerini hesaba katmadığı için hanelerin bu giderlerden sonra gıdaya ayırabildiği gerçek tutarı göstermiyor.

Makedonyalı Çiftçiler Protesto Çağrısıyla Hükümetten Acil Görüşme İstedi
Görsel kaynağı: Zelenaberza · Özgün haber

Makedonyalı Çiftçiler Protesto Çağrısıyla Hükümetten Acil Görüşme İstedi

Ulusal Tarım Ağı, Makedonya’nın farklı bölgelerindeki çiftçileri 30 Eylül 2026’da Topolçani-Pelagonya’da düzenlenecek protestoya katılmaya çağırdı. Ağ, eylemle hükümet ve kurumlara tarım sektöründeki durumun artık kabul edilemez olduğu mesajının verilmesini amaçlıyor. Çağrıda çiftçilerin emeğinin değersizleştiği, alım fiyatlarının temel maliyetleri ancak karşıladığı ve ithalat lobilerinin yerli üretime zarar verdiği savunuluyor. Metinde ayrıca yerine getirilmeyen destek vaatlerinin ve tarım sektöründeki sorunların üreticileri geçim sınırına ittiği ileri sürülüyor. Ulusal Tarım Ağı, hükümet tarafından acil ve koşulsuz kabul edilmek istiyor. Görüşmede çiftçilerin sorunlarını, taleplerini ve çözüm önerilerini doğrudan aktarmayı planlayan ağ, tarım politikalarının sona erdirilmesini ve yerli tarım üreticisinin acilen korunmasını talep ediyor. Açıklamaya göre protestoya tüm bölgelerden ve sektörlerden temsilciler ile üyeler katılacak.