Ukrayna-Türkiye Anlaşmasıyla Tarım Ürünlerinde Gümrük Vergileri Azalıyor
Ukrayna-Türkiye Serbest Ticaret Anlaşması 1 Ekim 2026'da yürürlüğe girerken Türkiye, Ukrayna'nın ihracat ürünleri nomenklatürünün yaklaşık %95'ini kapsayan 10.337 tarife pozisyonunda ithalat vergilerini kaldırıyor. Anlaşma, tahıl, yağlı tohum ve işlenmiş tarım ürünleri dahil geniş bir ürün grubunun Türkiye pazarına erişimini kolaylaştırmayı amaçlıyor. Uygulama iki ülke açısından eş zamanlı başlamıyor. Ukrayna ürünlerine yönelik kolaylıklar 1 Ekim 2026'da uygulanırken, Türkiye menşeli ürünlerin Ukrayna'ya ithalatındaki tarife tercihleri 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek. Böylece Ukraynalı ihracatçılar yeni koşullarda Türkiye pazarına erişimde üç aylık bir zaman avantajı elde edecek. Soya, kolza, bezelye, nohut, mercimek, fasulye, soya küspesi, yağlı tohum küspeleri, kepek ve yem konsantreleri bazı kategorilerde gümrüksüz ve miktar sınırlaması olmadan ihraç edilebilecek. Anlaşma, diğer tarım ürünlerinde kısmi bir serbestleşme de öngörüyor. Bu kapsamda 1.348 tarife pozisyonu için gümrüksüz veya indirimli tarife kontenjanları belirlendi ve temel vergilerde %20 ile %50 arasında indirim imkânı sağlandı. Bu düzenlemeler buğday unu, tereyağı, peynir, süt tozu, sığır ve kanatlı eti, yumurta, bal, şeker, domates salçası ve meyve suları gibi ürünleri kapsıyor. Ayçiçeği tohumu ihracatında ise yıllık 50.000 tonluk gümrüksüz kontenjan uygulanacak; tahsis ilk gelen ilk alır esasına göre yapılacak ve kontenjanı aşan miktarlara Ukrayna'nın %10'luk standart ihracat vergisi uygulanacak. Pan-Avrupa-Akdeniz menşe kuralları, gerekli menşe şartları ve belgeler karşılandığında Türk hammaddeleriyle Ukrayna'da üretilen malların Avrupa Birliği'ne tercihli rejimle ihraç edilmesine imkân verebilir. Ukrayna Tarım Politikası ve Gıda Bakanlığı, yeni koşulların üreticilerin rekabet gücünü ve ihracat gelirlerini artırmasının amaçlandığını bildirdi. 2025'te iki ülke arasındaki tarım ürünleri ticareti 2,8 milyar dolara ulaşırken Ukrayna'nın Türkiye'ye tarım ihracatı 7,9 milyon ton ve 2,2 milyar doların üzerinde gerçekleşti.
