Tropilaelaps Akarı Doğu Avrupa’ya ve Türkiye’nin Kuzeydoğusuna Ulaştı
Tropilaelaps mercedesae adlı parazitik akarın Doğu Avrupa’daki bazı bölgelere ulaştığı ve Ağustos 2026 sonunda Türkiye’nin kuzeydoğusunda doğrulandığı bildirildi. Gürcistan ile Rusya’nın Krasnodar ve Rostov bölgelerinde de tespit edilen akar için Ukrayna’dan şüpheli bildirimler bulunuyor. Avrupa Birliği içinde ise şu ana kadar Tropilaelaps tespit edilmedi. Uzman Kirsten Traynor, akarın Almanya’da üç ila yedi yıl içinde görülebileceğini tahmin ediyor. Güney ve Güneydoğu Asya kökenli Tropilaelaps, başlangıçta Apis dorsata adlı dev bal arısında parazitlik yapıyordu. Ancak Asya’da daha yüksek bal verimi nedeniyle yetiştirilen Batı bal arısı Apis mellifera’ya konak değiştirerek yayıldı. Apis mellifera’nın parazite, bazı Asya bal arıları kadar uyum sağlayamadığı belirtiliyor. Traynor’a göre arı kolonilerinin veya ana arıların eşlikçi arılarla sınır ötesi taşınması ve küresel ticaret, akarın yayılmasında önemli rol oynayabilir. Akar, Varroa gibi bal arısı yavrularına zarar veriyor; larva ve pupaları yaralıyor, vücut sıvılarıyla besleniyor ve virüs taşıyabiliyor. Bulaşan arılar gelişim sırasında ölebiliyor veya kanat ve bacaklarında bozukluklarla çıkabiliyor. Uygun koşullarda hızla çoğalan Tropilaelaps, kısa süre içinde yeniden bir yavru hücresine girerek üreyebildiği için popülasyonunu birkaç ay içinde büyük ölçüde artırabiliyor. Yoğun bulaşmış koloniler, önlem alınmadığında birkaç ay içinde çökebiliyor. Almanya’da Tropilaelaps’a özel denenmiş ve onaylanmış tedavi yöntemleri henüz bulunmuyor. Formik asit ve oksalik asit araştırılırken, yavru kesintileri de olası mücadele seçenekleri arasında değerlendiriliyor. 2024 tarihli bir çalışmada 24 günlük yavru üretim kesintisi bulaşmayı büyük ölçüde azalttı, ancak akarları tamamen ortadan kaldırmadı; asit uygulamalarının eklenmesi de tam eradikasyon sağlamadı. Uzmanlara göre düzenli yavru kesintileri koloninin gücünü ve bal hasadını azaltabilir, arıcıların iş yükü ile maliyetlerini artırabilir. Büyük koloni kayıpları yaşanması hâlinde bölgesel tozlaşma kapasitesi de etkilenebilir. Akarın Almanya’da arıcılık ve bal üretimi üzerindeki gerçek etkisinin ne olacağı ise henüz bilinmiyor.
