INRA, DARED Kapsamındaki Argan Yetiştiriciliği Çalışmalarını COP31’de Sundu
Fas Ulusal Tarım Araştırmaları Enstitüsü (INRA), Türkiye’nin Antalya kentinde düzenlenen COP31 kapsamında, kırılgan bölgelerde argan yetiştiriciliğini geliştirmeyi amaçlayan DARED projesindeki araştırmalarının sonuçlarını sundu. Yeşil İklim Fonu’nun desteğiyle yürütülen proje, argan biyosfer rezervindeki kırsal toplulukların dayanıklılığını artırmayı hedefliyor. Yeni bahçelerin kurulması, toprak koruma uygulamaları ve yağmur suyu hasadıyla gelirlerin çeşitlendirilmesi ve doğal arganlıklar üzerindeki baskının azaltılması amaçlanıyor. INRA, 2020’den bu yana Arganlık ve Vaha Alanlarının Geliştirilmesi Ulusal Ajansı (ANDZOA) ile birlikte projenin uygulamalı araştırma bileşenini yürütüyor. Sekiz platform ve bir INRA deney istasyonunda gerçekleştirilen 128 deneme, fidanların çoğaltılması ve argan bahçelerinin yönetimi için referanslar oluşturdu. Araştırma ekipleri yağmur suyu hasadı ve malçlamayı test ederken, ağaçların yaşına göre sulama ve gübreleme ihtiyaçlarını da belirledi. INRA’nın sektörde kullanılabilecek çalışmalarından biri, seçilmiş ağaçlarla uyumlu fidanların çoğaltılmasını sağlayan patentli çelikle üretim yöntemi oldu. Yöntem, deney koşullarında çeliklerde %97 köklenme ve genç fidanlarda %90 adaptasyon oranına ulaştı. Sonuçlar rehberler, atölyeler ve tarla okulları aracılığıyla sektör profesyonellerine aktarıldı. Enstitü ayrıca arganlıkların biyolojik çeşitliliğini inceledi ve argan yağı sektörünün karbon ayak izini değerlendirdi. INRA ile ANDZOA arasında 10 Mayıs 2026’da Essaouira’da imzalanan sözleşme, bu çalışmanın karbon izleme boyutunu genişletiyor. Anlaşma, DARED alanlarında argan ağaçlarının biyokütlesinde ve topraklarda depolanan karbonun ölçülmesini ve izlenmesini öngörüyor. Böylece projenin iklim hedeflerine katkısının belgelenmesi amaçlanıyor. Antalya’daki toplantıda ayrıca kırsal dayanıklılık ve iklim finansmanına erişim konuları ele alındı.