ARAŞTIRMA MASASI

Haber arşivi

Ülke, konu ve tarihe göre yerel kaynaklardan gelen haberleri keşfedin.

3 haber · Sayfa 1

Araştırmacı: Et, “Beyin Süper Gıdası” Olarak Tanımlanmalı
Görsel kaynağı: Beef Central · Özgün haber
Veri haberi

Araştırmacı: Et, “Beyin Süper Gıdası” Olarak Tanımlanmalı

Florida Üniversitesi’nden Dr Adegbola Adesogan, Avustralya’nın Geelong kentinde düzenlenen Societal Role of Meat konferansında hayvansal kaynaklı gıdaların, özellikle dezavantajlı topluluklarda çocuk beslenmesi açısından önemini anlattı. Adesogan, on yılı aşkın çalışmanın ardından etin gerçek besin değerinin olduğundan düşük değerlendirildiğini ve yalnızca protein kaynağı olarak değil, “beyin süper gıdası” olarak ele alınması gerektiğini savundu. Adesogan’ın değerlendirmesinin odağında çocuklarda büyüme geriliği vardı. Yeterli kalori alınmasına rağmen mikrobesin eksikliğiyle ilişkilendirilen bu durumun çocukların fiziksel ve beyin gelişimini bozabildiğini, nesiller boyunca aktarılabildiğini ve ileride bulaşıcı olmayan hastalık riskini artırabildiğini söyledi. En yüksek oranların Sahra Altı Afrika ve Güneydoğu Asya’da görüldüğünü belirten Adesogan, durumun yüksek gelirli ülkelerde de bulunduğunu ifade etti. Kaynakta çocukların %3,4’ünün ABD’de, %2’sinin Avustralya’da büyüme geriliğinden etkilendiği aktarılıyor. Adesogan’a göre hayvansal kaynaklı gıdalar, büyüme geriliği riskini azaltmada önemli bir beslenme unsuru olabilir. Bu gıdaların bilişsel gelişim için gerekli mikrobesinleri daha yüksek yoğunlukta ve daha yüksek biyoyararlanımla sunduğunu söyledi. Bu nedenle et sektörünün iletişiminde yalnızca proteine odaklanmaması, et ve diğer hayvansal kaynaklı gıdaların demir, B12 ve bilişsel gelişimle ilişkili diğer besin faydalarını da anlatması gerektiğini belirtti. Konferansta Kenya’daki okul çocuklarıyla yapılan bir çalışmaya da değinildi. Fasulye ve mısır temelli, yeterli kalori ve protein içeren diyete küçük miktarda et veya süt eklenmesinin sonuçları karşılaştırıldı. Adesogan, et eklenen grupta bilişsel performans, sınav puanları, fiziksel aktivite, liderlik davranışları ve B12 durumunda iyileşme bildirildiğini söyledi. İki yıllık ortalamada sınav puanlarının et takviyesiyle %45, süt takviyesiyle %28 arttığı aktarıldı. Adesogan ayrıca hayvansal kaynaklı gıdalara yönelik kültürel tabuların çocukların bu gıdalara erişimini sınırlayabildiğini anlattı. USAID ve Gates Vakfı’nın 70 milyon dolarlık hibesiyle yürütülen çalışmalarda bu tabuların azaltılmasının hedeflendiğini belirtti. Burkina Faso’daki bir müdahalede çocukların yumurta tüketiminin haftada altıya çıktığını, kadınların güçlenmesinin arttığını ve gelişmenin ülkede ulusal haberlere konu olduğunu söyledi.

Maldivler Kişi Başına Gıda İsrafında İlk Sırada
Görsel kaynağı: Adevărul · Özgün haber
Veri haberi

Maldivler Kişi Başına Gıda İsrafında İlk Sırada

Birleşmiş Milletler (BM) tahminlerine göre Maldivler, kişi başına yıllık yaklaşık 260 kilogram gıda israfıyla dünya sıralamasında ilk sırada yer alıyor. Al Jazeera’nın Dünya Gıda Günü dolayısıyla yayımladığı analizde aktarılan bu miktar, kişi başına yıllık yaklaşık 132 kilogram olan küresel ortalamanın neredeyse iki katına karşılık geliyor. Maldivler’deki verinin ölçüm yılı ise kaynakta belirtilmiyor. Dünya genelinde her yıl bir milyar tondan fazla gıda israf ediliyor. Mağazalar, restoranlar ve haneler aşamasında tüketicilere sunulan gıdanın neredeyse beşte biri çöpe gidiyor. Birleşmiş Milletler Çevre Programı’na (UNEP) göre bu aşamadaki israf, 2022’de yaklaşık 1,05 milyar tona ulaştı. Söz konusu miktarın %60’ından haneler, %28’inden restoranlar ve diğer yeme-içme hizmetleri, %12’sinden mağazalar sorumlu oldu. Gıda kaybı ve israfı, tedarik zincirinin hasattan tüketime kadar tüm aşamalarında görülüyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’ne (FAO) göre dünya genelinde üretilen gıdanın yaklaşık %13’ü, mağazalara ulaşmadan önce hasat sonrasında kayboluyor. Depolama, taşıma ve işleme sırasında yaşanan kayıplarda özellikle meyve ve sebzeler öne çıkıyor. FAO, mağazalara ulaşmadan kaybolan gıdaların yıllık değerinin 400 milyar doların üzerinde olduğunu belirtiyor. Ülkeler arasında belirgin farklar bulunuyor. UNEP, sıcaklığın daha yüksek olduğu ülkelerde hane kaynaklı gıda israfının daha yüksek olma eğiliminde olduğunu; taze ürün tüketiminin fazla olması ve soğutma olanaklarına erişimin daha sınırlı kalmasının olası açıklamalar arasında yer aldığını aktarıyor. Maldivler’in ardından Suriye, Dominik Cumhuriyeti, Seyşeller, Meksika ve Tunus geliyor. Bu ülkelerin her birinde kişi başına yıllık gıda israfı 210 kilogramı aşarken, İspanya’da miktar yaklaşık 39 kilogram veya daha az olarak tahmin ediliyor. Gıda israfı, küresel açlıkla ilgili verilerle aynı bağlamda değerlendiriliyor. BM’nin gıda güvenliği ve beslenme raporuna göre 2025’te yaklaşık 645 milyon kişi, dünya nüfusunun %7,8’i, açlıkla karşı karşıya kaldı. Bu oran 2024’teki %8,1’in ve 2022’deki %8,6’nın altında olsa da açlıktan etkilenen kişi sayısı 2019’dan yaklaşık 61 milyon daha yüksek kaldı. İsrafı azaltmak için alışveriş öncesinde evdeki gıdaların kontrol edilmesi, haftalık menü ve alışveriş listesi hazırlanması öneriliyor. Ayrıca “son tüketim tarihi” ile ürünün en iyi kalitesini koruduğu dönemi belirten “tavsiye edilen tüketim tarihi” ifadelerinin farklı anlam taşıdığı belirtiliyor.

Buzağı İshallerinde Besleme ve Hijyen Öne Çıkıyor
Görsel kaynağı: Agropress · Özgün haber
Veri haberi

Buzağı İshallerinde Besleme ve Hijyen Öne Çıkıyor

Buzağılarda ishal, doğumdan hemen sonra karşılaşılan yaygın sağlık sorunlarından biri olarak yetiştiriciler için önemli bir risk oluşturuyor. İshal tek başına bir hastalık değil, farklı uyaranlara karşı organizmanın özgül olmayan tepkisi olarak tanımlanıyor. Tedavi edilmeyen veya geç fark edilen vakalar susuzluk, büyüme geriliği ve ağır durumlarda ölüme yol açabiliyor; bu nedenle sorun hayvan sağlığının yanı sıra yetiştiriciliğin ekonomisini de etkiliyor. Vakalar, beslenmeye bağlı enfeksiyöz olmayan ve enfeksiyöz ishaller olarak iki ana grupta ele alınıyor. Enfeksiyöz olmayan vakalar çoğunlukla besleme hataları, yanlış süt verme tekniği veya uygun olmayan sıcaklıktaki sütün verilmesiyle ilişkilendiriliyor. Bu durumlar genellikle doğrudan yaşamı tehdit etmese de besin emilimini bozarak buzağıları zayıflatıyor ve enfeksiyonlara duyarlılığı artırıyor. Enfeksiyöz ishaller ise viral, bakteriyel ve paraziter etkenlere göre sınıflandırılıyor; bovin rotavirüsü, koronavirüs, enterotoksijenik Escherichia coli ve Cryptosporidium spp. başlıca etkenler arasında sayılıyor. Kaynakta aktarılan 2024 tarihli lisans çalışması kapsamındaki gözlemde, patojen varlığı açısından 71 ishalli buzağı test edildi. Değerlendirilen çiftlikte üç veya daha fazla patojen bulunan örneklerin tamamında Cryptosporidium parvum saptandı. Tek patojenli vakalarda Cryptosporidium parvum dışındaki tek pozitif etkenin Clostridium perfringens olduğu belirtildi. Kaynak, bu vakanın tek patojenli buzağıların %3’üne karşılık geldiğini aktarıyor. Birden fazla etkenin birlikte bulunmasının hastalığın seyrini ağırlaştırdığı ve tedaviyi zorlaştırdığı kaydediliyor. Viral enfeksiyonlar özellikle altı haftalığa kadar olan buzağılarda görülüyor. Rotavirüs ve koronavirüs bağırsak villuslarını etkileyerek su ve besin emilimini azaltabiliyor; bunun sonucunda hızlı susuzluk, asidoz ve büyüme geriliği gelişebiliyor. Bakteriyel etkenlerden enterotoksijenik Escherichia coli sulu ishale, susuzluğa ve bazı vakalarda sepsise neden olabiliyor. Clostridium perfringens toksinleri ise önceki belirtiler görülmeden ani ölüme yol açabiliyor. Paraziter etkenler arasında yer alan Cryptosporidium spp. bağırsak villuslarını tahrip edebiliyor ve zoonoz niteliği nedeniyle hasta hayvanlarla çalışırken sıkı hijyen ile koruyucu ekipman gerektiriyor. Tanıda klinik muayene temel alınırken, ahır testleri başlıca patojenler hakkında yaklaşık on dakikada ön bilgi sağlayabiliyor. Dışkının laboratuvarda incelenmesi daha güvenilir sonuç veriyor ve tek etkenli enfeksiyonlarla birden fazla etkenin birlikte bulunduğu durumların ayırt edilmesine yardımcı oluyor; ancak daha uzun süre ve daha yüksek maliyet gerektiriyor. Tedavinin temelini rehidrasyon oluşturuyor. Elektrolit çözeltileri sıvı, mineral ve enerji desteği sağlarken ağır susuzlukta damar içi uygulama gerekiyor. Buzağıların süt veya süt ikamelerini almaya devam etmesi, antibiyotiklerin ise yalnızca bakteriyel enfeksiyonlarda kullanılması öneriliyor. Korunmada yüksek antikor içeren kaliteli kolostrumun doğumdan sonra mümkün olduğunca erken, kaynakta özellikle iki saat içinde verilmesi önem taşıyor. Kuru ve temiz bölmeler, düzenli temizlik ve dezenfeksiyon, uygun sıcaklıkta ve temiz kaplarla besleme, sağlık durumu ile dışkının izlenmesi ve hasta buzağıların ayrılması da önerilen uygulamalar arasında bulunuyor.