Moldova'nın AB Üyeliği İçin Tarım ve Gıda Sektöründe Öncelikler Açıklandı
Moldova, Avrupa Birliği'ne katılım sürecinde tarım sektörü ve gıda sanayisini önümüzdeki iki yıl içinde hızlandırılmış bir hazırlık sürecine almayı planlıyor. Öncelikler arasında Tarımda Müdahale ve Ödemeler Ajansının (AIPA) akreditasyonu, kontrol sistemlerinin modernleştirilmesi, Avrupa pazarına ihracat yapmasına izin verilen üreticilerin listesinin genişletilmesi ve işletmelerin AB standartlarına hazırlanması yer alıyor. Konu, AB'nin genişlemesine ilişkin yıllık konferansta Moldova Tarım ve Gıda Sanayisi Bakanlığı, Ulusal Gıda Güvenliği Ajansı (ANSA) ve özel sektör temsilcilerinin katıldığı panelde ele alındı. Tarım, gıda güvenliği ve balıkçılığı kapsayan 11, 12 ve 13. fasıllar, AB müktesebatının yaklaşık üçte birini oluşturuyor. Bakan Eugeniu Osmochescu, katılım sürecinin yalnızca Avrupa mevzuatının kabul edilmesinden ibaret olmadığını, Moldova tarımının ortak pazar koşullarında çalışmaya hazırlanması gerektiğini söyledi. Bu nedenle uyum çalışmalarının hem kamu kurumları hem de tarım ve gıda işletmeleri açısından kapsamlı bir uygulama yükü getirdiği belirtildi. Üç fasıl içinde balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliğini kapsayan 13. fasılın en ileri aşamada olduğu aktarıldı. Bakanın paylaştığı 2026 genişleme raporu değerlendirmesine göre Moldova, bu fasıldaki taahhütlerinin yaklaşık %90'ını uyguladı. Buna karşılık tarım başlıklı 11. fasıl ile gıda güvenliğini kapsayan 12. fasıl için 2027'de önemli çalışmalar yürütülmesi gerekiyor. Yol haritası bu fasılların geçici olarak gelecek yılın ikinci yarısında kapatılmasını öngörüyor. Avrupa Komisyonu Sağlık ve Gıda Güvenliği Genel Müdürlüğünün yaklaşık iki hafta önce gerçekleştirdiği değerlendirme misyonunun ardından, 12. faslın geçici olarak 2027 yazında kapatılmasının mümkün olabileceği bildirildi. Ancak bu takvim kesinleşmiş bir karar olarak sunulmadı. Moldova makamlarının 2026-2027 döneminde, ANSA ile işbirliği içinde, gıda güvenliği alanında geçici kapanış için üç kriteri yerine getirmesi gerekiyor. AIPA'nın 2027'de akredite edilmesi, Moldova'nın katılım öncesi tarım fonlarına erişimi ve gelecekte AB üyesi ülkelere sunulan finansman mekanizmalarını yönetebilmesi açısından öncelikli görülüyor. Bu kapsamda Entegre Yönetim ve Kontrol Sistemi, Çiftçi Sicili ve parsel tanımlama sistemlerinin geliştirilmesi veya AB mekanizmalarına uyarlanması gerekiyor. Moldova şimdiye kadar mevcut bütçe dönemine dahil edilmediği için tarım alanındaki katılım öncesi fonlardan yararlanamadı. 2028'de başlayacak yeni bütçe dönemindeki “Küresel Avrupa” bileşeninde aday ülkelere tarım desteği öngörülse de bütçenin onaylanması ve fonların yeniden tahsili henüz kesinleşmiş değil.
