İran’da Tarımsal Miras ve Coğrafi İşaretler İçin Ayrı Koruma Yaklaşımı Vurgulandı
İran’da tarımsal miras sistemlerinin korunması ile ürünlerin adı ve coğrafi kimliğini güvence altına alan coğrafi işaretlerin farklı amaçlara hizmet ettiği belirtildi. İran Tarım Bakanlığı Bahçe Bitkileri Yardımcılığı Uluslararası Ticaret Hukuku Danışmanı Emirhoşeng Fethizade, FAO’nun Tarımsal Miras Sistemleri programı GİAS’ın zaman içinde oluşan tarımsal sistemleri, biyolojik çeşitliliği, su ve toprak kaynaklarını, yerel bilgiyi ve toplulukların çevreye uyumunu korumayı amaçladığını söyledi. Fethizade, bu programın tek bir ürünün satışını doğrudan destekleyen ticari mekanizmalarla aynı kapsamda değerlendirilmemesi gerektiğini kaydetti. Fethizade, Türkiye’nin gülhatmi adıyla ilgili tescil girişimiyle bağlantılı bir coğrafi işaret dosyasının hukuki takibindeki deneyimine de değindi. GİAS’ın tarımsal sistemleri ve bu sistemleri oluşturan süreçleri, coğrafi işaretlerin ise ürünlerin adı ile coğrafi kimliğini koruduğunu belirten Fethizade, İran’da bahçecilik ürünlerinin coğrafi işaret tescilini izlemek üzere bir komite kurulduğunu açıkladı. Eyaletlerden tanıtılması istenen yaklaşık 200 bahçecilik ürünü inceleme ve tescil takibi için bildirildi. İran’da ulusal coğrafi işaret tescilinin ürünlerin hukuki korunması açısından önemli bir adım olduğu, uluslararası pazarlarda daha güçlü koruma için Lizbon Anlaşması ile Avrupa Birliği’nin coğrafi işaret sistemi gibi mekanizmaların koşullar karşılanarak değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. Tescil sürecinde yerel üreticiler ve diğer paydaşların ürünün kimliği, coğrafi sınırları ve özelliklerinin belirlenmesine katılması gerektiği ifade edildi. Tescilin yerel ürünlerin ekonomik değerini güçlendirmesi ve çiftçilerin ticari faydalardan aldığı payı artırması beklenirken, çalışmaların bahçecilik ürünlerinden tarımsal ve hayvansal ürünlere genişletilmesi önerildi.
