Hırvatistan Zeytinliklerinde Toprak Asitleşmesi Yağ Verimini Düşürebilir
Hırvatistan’ın kıyı ve ada zeytinliklerinde toprak asitleşmesinin zeytin ağaçlarının beslenmesini, verimini ve yağ kalitesini olumsuz etkileyebileceği bildirildi. Gospodarski.hr’de yayımlanan değerlendirmeye göre, başlangıçta nötr ya da hafif alkali özellik taşıyan kırmızı topraklar, kireçtaşları üzerindeki kahverengi topraklar ve Istriya ile Dalmaçya’daki fliş arazilerinde uzun yıllar süren üretim, yağış ve kalsiyumun düzenli yenilenmemesi nedeniyle pH düşebiliyor. Sonbahar ve kış yağışları, hareketli kalsiyum iyonlarını kök bölgesinden daha derin katmanlara taşıyor. Kaynakta, kurak kışlarda yıkanma yoluyla kalsiyum kaybının hektar başına 15–25 kilogram, yağışlı kışlarda ise 60–90 kilogram düzeyine çıkabildiği belirtiliyor. Hasat sırasında meyvelerle birlikte topraktan kalsiyum uzaklaşması ve üre gibi fizyolojik olarak asit oluşturan mineral gübrelerin uzun süre kullanılması da rezervlerin azalmasına katkıda bulunuyor. Toprak pH’sındaki düşüş, fosfor ve potasyumun bitki tarafından kullanılabilirliğini sınırlayabiliyor. pH’nın 6,0’ın altına inmesiyle fosforun demir ve alüminyumla çözünmez bileşikler oluşturduğu ve böylece bitkinin fosfordan daha az yararlandığı aktarılıyor. Asidik koşullarda hidrojen ve alüminyum iyonları ise potasyumu toprak kompleksinden uzaklaştırarak yıkanmayı artırabiliyor. Bu durum daha küçük meyveler, daha düşük yağ randımanı ve daha düşük yağ kalitesiyle ilişkilendiriliyor. Kaynakta, pH 7,00 ve 6,50 düzeylerinde potasyumun yüksek erişilebilirlikte olduğu; pH 6,00’da kullanılabilirliğin orta-yüksek seviyeye gerilediği; 5,50’de orta-düşük, 5,00’da ise düşük düzeye indiği belirtiliyor. Asitleşmiş ve tamponlama kapasitesini kaybetmiş topraklarda yıllarca bakırlı fungisit kullanılması da bakırın hareketliliğini ve kökler açısından toksisite riskini artırabiliyor. Kireçleme kararının gözle değerlendirmeyle verilmemesi, bunun yerine yetkili bir laboratuvarda toprak analizi yapılması öneriliyor. Analizde pH’nın su ve 0,1 M KCl içindeki değerleri, hidrolitik asitlik ve toprağın bazlarla doygunluk derecesinin incelenmesi gerektiği kaydediliyor. Kaynak, kireçleme için belirli bir uygulama dozu veya beklenen verim artışı vermiyor.