Bulgaristan’ın Sarımsak Üretimi 30 Yılda %98 Geriledi

Üretimdeki gerilemenin tek bir nedene bağlı olmadığı belirtiliyor. Tarım işletmelerinin parçalanması, kooperatif eksikliği, iş gücü yetersizliği ve sarımsak üretiminde dikim, hasat ve temizleme işlemlerinin yoğun emek gerektirmesi üreticilerin maliyetlerini artırdı. Buna, modern teknolojilere yönelik yatırımların yetersizliği ve özellikle Çin’den gelen ucuz ithalatın rekabet baskısı eklendi. Birçok üretici sarımsak yerine daha kârlı ürünlere yöneldi veya sebze üretiminden tamamen çekildi.

Bulgaristan 2024’te 1,56 milyon kilogramdan fazla taze sarımsak ithal etti. Başlıca tedarikçiler arasında Arnavutluk, Türkiye, Çin, Mısır, Yunanistan ve İspanya yer aldı. Böylece ülke, kendi üretiminden önemli ölçüde daha fazla sarımsağı dışarıdan temin etti. Türkiye, Bulgaristan’ın taze sarımsak tedarikçileri arasında gösteriliyor.

Sarımsak yalnızca taze tüketimde değil, gıda sanayisinde de kullanılan önemli bir hammadde olarak öne çıkıyor. Üründen kurutulmuş parçalar, granül, toz, pasta, marinasyon ve soslar üretiliyor; ayrıca et işleme, konserve, yarı hazır ve hazır gıda sektörlerinde kullanılıyor. Çin’in yılda 21,6 milyon tondan fazla sarımsak ürettiği ve dünya üretiminin yaklaşık %73’ünü karşıladığı belirtiliyor. Çin’de modern depolar ile otomatik ayıklama, soğutma ve paketleme hatları üretimi yüksek teknolojiye dayalı bir sanayiye dönüştürüyor.

Büyük Çin rekoltesinin son aylarda uluslararası sarımsak fiyatlarını baskıladığı, Bulgaristan’da ise yerli ürünün ithal sarımsaktan daha yüksek fiyatla satıldığı aktarılıyor. Bulgar sarımsağının ortalama üretici fiyatı kilogram başına yaklaşık 3,65 avro (Yaklaşık 4,03 ABD doları); yerli ürün perakendede çoğunlukla 8 avroya (Yaklaşık 8,84 ABD doları), ithal ürün ise menşei ve satış koşullarına göre 3-5 avroya (Yaklaşık 3,32–5,53 ABD doları) ulaşıyor. Değerlendirmeye göre Bulgar üreticileri miktar ve fiyat yerine güçlü aromaya, yerel çeşitlere, biyolojik üretime ve bölgesel ürünlere dayalı kalite avantajıyla rekabet edebilir.