Ülke, konu ve tarihe göre yerel kaynaklardan gelen haberleri keşfedin.
371 haber · Sayfa 7
Azerbaycan, 2026'nın Ocak-Ağustos döneminde 841.678 ton buğday ithal etti. Devlet İstatistik Komitesi verilerine dayandırılan habere göre ithalatın toplam değeri 185,17 milyon ABD doları oldu. Rusya, 2026'da Kazakistan'ı geride bırakarak Azerbaycan'ın başlıca buğday tedarikçisi konumuna geldi ve sevkiyatların ezici çoğunluğunu karşıladı. Buğday ithalatı hacim bakımından %10,8 arttı.
Tayland Ticaret Temsilcisi Werapong Prapha, beyaz pirinç, tavuk ve konserve ton balığının Avrupa Birliği (AB) pazarına erişiminin iyileştirilmesi için Hollanda’nın desteğini istedi. Talep, Tayland ile AB arasındaki serbest ticaret anlaşması (STA) müzakerelerinin 2026 sonuna kadar tamamlanmasına yönelik ortak çabalar kapsamında gündeme geldi. Werapong, önerilen anlaşmayı Hollanda Dış Ticaret ve Kalkınma İşbirliği Bakanı Sjoerd Sjoerdsma ile Tayland’daki Hollanda Büyükelçiliğinde görüştü. Görüşmede ekonomik işbirliğinin yönü ve küresel ticaret ortamı da ele alındı. Werapong’a göre Hollanda’dan beklenen destek, Taylandlı işletmelere ve halka somut fayda sağlayacak pazar açılımı koşullarının güvenceye alınmasını amaçlıyor. Tayland ve Hollanda, müzakerelerin 2026’da sonuçlandırılması için sürecin hızlandırılmasını desteklerken, anlaşmanın kalitesinin korunması ve etkilenen sektörlerde kabul görmesi gerektiğini de vurguladı. Görüşmelerde tarım ve sanayi ürünleri pazarlarının açılması arasındaki denge değerlendirildi. Werapong, tüm sektörlerin kabul edebileceği somut sonuçların önemine dikkat çekti. Hollanda ise sanayi politikası ve ticarette rekabetle ilgili kaygılarını dile getirdi. Hollanda, Tayland’ın dünya genelindeki 19’uncu, AB içindeki ikinci büyük ticaret ortağı konumunda bulunuyor. İki ülke arasındaki ticaret 2025’te 7.967,56 milyon ABD dolarına ulaştı ve Tayland’ın toplam ticaretinin %1,16’sını oluşturdu. Tayland’ın aynı yıl Hollanda’ya ihracatı 7.019,53 milyon ABD doları, Hollanda’dan ithalatı ise 948,03 milyon ABD doları oldu. Tayland’ın başlıca ihracat kalemleri arasında bilgisayarlar ve ilgili parçalar, elektrik transformatörleri, diğer elektrikli cihazlar, entegre devreler ile et ve yenilebilir sakatat yer aldı.
ABD’de bitkisel süt satış hacmi son bir yılda %5,4 azaldı. Circana verilerini aktaran The Economist’e göre, kategorinin en çok satan ürünü badem sütünde düşüş %7,9 oldu. Birleşik Krallık’ta hazirana kadar olan yılda satışlar %2,5 gerilerken Fransa, İtalya, Hollanda ve İspanya’da büyüme yavaşladı. Tüketicilerin bir bölümünün inek sütüne yönelmesinde fiyat ve sağlık algısı etkili oldu. The Economist, tüketicilerin inek sütünü hane bütçesi açısından daha uygun ve sağlık bakımından daha iyi gördüğünü aktardı. Dairy Foods’un paylaştığı Circana verilerine göre ABD’de bitkisel süt geliri 14 Haziran’a kadar olan yılda 2,4 milyar dolara indi; gelir önceki yıla göre %2 azalırken satılan paket sayısı %5 düşerek 574 milyona geriledi. Bitkisel süt üreticileri yeni tatlar ve ambalaj biçimleriyle talebi korumaya çalışıyor. Yulaf sütü üreticisi Oatly, patlamış mısır ve matcha gibi tatları ürünlerine ekledi. Kategorideki genel düşüşe rağmen şirketin Kuzey Amerika satışları %3,8, ABD mağazalarındaki satışları %10 arttı. Avrupa gelirleri %27 yükselirken Çin geliri %2 geriledi.
Güney Avustralya’daki istiridye yetiştiricileri, geçen yılki zararlı alg patlamasının ardından üretimdeki kayıpları ve stok eksikliğini aşmaya çalışıyor. Adelaide’in kuzeybatısındaki Eyre Yarımadası’nda bulunan Franklin Harbour bölgesi dört ay kapalı kaldıktan sonra kasım ayında yeniden açıldı. Simon ve Meagan Turner’ın ailesine ait işletmede istiridyeler yeniden sağlıklı görünürken, kıyı boyunca toparlanmanın aynı hızda ilerlemediği belirtiliyor. Hasat alanlarının kapanması ve geleceğe ilişkin belirsizlik nedeniyle yetiştiriciler, normalde suya yerleştirecekleri genç istiridyeleri geçen yıl stoklayamadı. İstiridyelerin büyümesi 12 ila 15 ay sürdüğü için bu kararın üretim üzerindeki etkisi ancak şimdi belirginleşiyor. Turner ailesinin işletmesinde normalden yaklaşık %40 daha az stok bulunuyor. Hükümet desteği, işletmeyi alg patlamasının en ağır dönemindeki büyük mali kayıplardan korudu ve yeniden açılıştan sonra finansal açıdan çok iyi bir yıl geçirildi. Ancak işletmede su içindeki ürün miktarı yetersiz olduğu için üretim sıkıntısının bundan sonra daha fazla hissedilmesi bekleniyor. Spencer Körfezi’ndeki Stansbury bölgesinde faaliyet gösteren Steve Bowley ise en az 18 aydır yeni stok yerleştirmedi. Bowley, artan deniz kabukluları ve ölü yosunların su altyapısına zarar verdiğini, işletme değerinin 400.000 Avustralya doları gerilediğini ve ölümlerin arttığını tahmin ediyor. Her beş düzine istiridyeden yaklaşık bir düzinesinin öldüğünü söyleyen Bowley, bunun 20 yılı aşkın süredir görmediği bir durum olduğunu belirtti. Ona göre sudaki oksijen ve su akışındaki azalma, istiridyeleri strese sokarak zayıf olanların ölmesine yol açıyor. Yaz yaklaşırken üreticiler, su sıcaklıklarının yükselmesiyle alg patlamasının yeniden ortaya çıkıp çıkmayacağını bekliyor.
Arjantin’in 2025/26 sezonu buğday dış satış beyanları 18,07 milyon tona ulaşarak Tarım Sekreterliği’nin 18,00 milyon tonluk ihracat projeksiyonunu aştı. Ticaret sezonu 30 Kasım’da sona ereceği için toplamın önümüzdeki haftalarda daha da yükselmesi bekleniyor. Bunge Argentina, bu hafta kasım ayında yüklenmek üzere 500.000 tonluk buğday satışı beyan ederek sezon ihracat hedefine katkı sağladı. Sevkiyatı yapılan veya yapılması planlanan buğdayın başlıca varış noktaları Endonezya ve Brezilya oldu. Endonezya’nın yılın bu dönemindeki alımları, Karadeniz’den ürün tedarik edilememesine bağlanıyor. Brezilya’da hasat dönemindeki aşırı nem, ülkenin güneyindeki değirmenlerde kaygı yaratıyor. Değirmenler, olası kalite sorunları ve tedarik belirsizliklerinden kaçınmak için mevcut sezonun son Arjantin buğdayı partilerini almayı tercih ediyor. Arjantin ekmeklik buğdayının resmi spot FOB değeri ton başına 257 ABD doları olarak veriliyor; güçlü talep, FAS fiyatlarını CME Group’taki düşüşlerin ters yönünde destekliyor.
Mısır’da 2014’ten bu yana başlatılan ulusal tarım projeleri, tarım ekonomisi profesörü Eşref Kemal’e göre ülkenin üretim haritasını yeniden şekillendiriyor. Kemal, öne çıkan projeler arasında 1 milyon feddanlık Toshka el-Hayr, 2,2 milyon feddanlık Yeni Delta ve 1,05 milyon feddanlık Müstakbel Mısır Projesi’nin yanı sıra Kuzey ve Orta Sina ile Doğu el-Uveynat projelerinin bulunduğunu söyledi. Kemal’e göre projelerin temel hedefleri vatandaşların gıda güvenliğini güçlendirmek ve stratejik ürünlerde kendi kendine yeterliliği artırmak. Bu kapsamda, Mısır’ın başlıca stratejik ürünü olan buğday için yüz binlerce feddan yeni ekim alanı oluşturulduğunu belirten Kemal, kalkınma yaklaşımının yalnızca tarımla sınırlı olmadığını; sanayi, altyapı ve sosyal hizmetleri de kapsadığını ifade etti. Müstakbel Mısır Projesi’nde tahıl siloları, gıda işleme fabrikaları ve ürünleri ihracata hazırlayan istasyonlar bulunuyor. Kemal’in aktardığı rakamlara göre Mısır’ın tarımsal ihracatı 11,5 milyar dolar ve 9,5 milyon ton olarak gerçekleşti. Kemal ayrıca ülkenin turunçgiller ile dondurulmuş çilek ihracatında dünyada ilk sırada yer aldığını ve projelerin yüz binlerce kişiye iş sağladığını söyledi. Su yönetimi, projelerin önemli koşullarından biri olarak öne çıkıyor. Kemal, Mısır’da kişi başına yıllık su payının 500 metreküpü geçmediğini ve bunun su kıtlığı düzeyi olduğunu belirtti. Tarım ve sulama ile su kaynakları ve sulama kurumlarının koordinasyonu kapsamında tarımsal drenaj suyunun El-Mahsame ve Bahr el-Bakr istasyonlarında geri dönüştürülmesi, El-Hamam İstasyonu’nun ise Yeni Delta Projesi’ni beslemesi planlanıyor. Çiftçi desteği için garanti fiyatlar uygulanırken, buğday alım fiyatının ardeb başına 2.000 Mısır lirasından 2.500 Mısır lirasına yükseltildiği aktarıldı.
Uruguay’da Plaza Rural’ın 329. rematında genç erkek sığır ve besilik inek kategorileri fiyat artışlarıyla öne çıktı. 15-16 Ekim’de düzenlenen satışta 11.050 sığır, toplam teklifin %87,68’ine karşılık gelecek şekilde satılırken 1.513 koyunun tamamı alıcı buldu. Plaza Rural Başkanı Ignacio Victorica, satışların akıcı olduğunu, ülkenin farklı bölgelerinden alıcıların katıldığını ve ön tekliflerin etkili olduğunu belirterek rematı olumlu değerlendirdi. Genç erkek sığırlarda üç yaş grubunun tamamında önceki remata göre artış kaydedildi. İki-üç yaş arasındaki hayvanlar ortalama 3,49 ABD doları/kg ile %8,2 yükseldi ve hayvan başına ortalama 1.308 ABD dolarına ulaştı. Üç yaş üstü grupta ortalama 3,36 ABD doları/kg ile %6,2 artış görüldü; satışlar bu iki kategoride tamamen gerçekleşti. Bir-iki yaş grubunda fiyat 3,67 ABD doları/kg’ye, hayvan başına ortalama değer ise 1.231 ABD dolarına çıktı. Bu kategoride satış oranı %98,67 oldu. Besilik ineklerde ortalama fiyat %6,5 artarak 2,73 ABD doları/kg’ye yükseldi. Hayvan başına ortalama 1.077 ABD doları olarak gerçekleşirken kategorideki satışlar tamamlandı. Gerónimo Brea, birçok lotun kilogram başına 2,70 ABD dolarının üzerinde işlem gördüğünü ve 384 kilogramlık bir lotun 3 ABD dolarına satıldığını aktardı. Brea’ya göre sonuçlar, besilik ineklerdeki talep beklentilerini aştı. Buzağı piyasasında ağırlığa göre farklı bir görünüm oluştu. 140 kilogramın altındaki buzağılar ortalama 5,47 ABD doları/kg ile %6,9, 140-180 kilogram arasındaki grup ise 4,78 ABD doları/kg ile %2,2 arttı; her iki grupta satışlar tamamlandı. Buna karşılık 180 kilogramın üzerindeki buzağılar 3,99 ABD doları/kg ile %1,7 geriledi ve satış oranı %86,40’ta kaldı. Buzağıların genel ortalaması %0,5 düşerek 4,15 ABD doları/kg olurken hayvan başına ortalama 897 ABD doları ve satış oranı %89,43 olarak kaydedildi. Genç dişilerde de güçlü sonuçlar alındı. Buzağı dişilerinin ortalama fiyatı 4,17 ABD doları/kg ile aynı kategorideki erkeklerin 4,15 ABD dolarlık değerini aştı ve %3,5 arttı. Bir-iki yaşındaki genç dişiler 3,76 ABD doları/kg ile aynı yaştaki erkeklerin 3,67 ABD dolarlık fiyatının üzerinde kaldı; iki yaş üstündeki genç dişiler ise 3,39 ABD doları/kg’ye ulaştı. Victorica, talebin üreticilerin sürülerini büyütme ve gelecekte buzağı üretimini artırma ilgisini yansıtabileceğini, ancak eğilimin kalıcı olup olmadığının sonraki rematlarda anlaşılacağını söyledi.
Güney Afrika’da tarım sektörünün büyümesini, çiftçilerin hükümet kaynaklı altyapı ve hizmet eksikliklerini telafi etmesine dayandırmanın sürdürülebilir olmadığı belirtildi. Uyarı, AgriSA’nın Gauteng’deki yıllık kongresinde gazeteci Qaanitah Hunter’ın yönettiği panelde ekonomist Wandile Sihlobo ile gazeteci Lourensa Eckard tarafından dile getirildi. Panelde devlet, örgütlü tarım ve özel sektör arasındaki sorumluluk paylaşımı ile hesap verebilirlik ele alındı. Sihlobo, Güney Afrika’nın tarımsal üretiminin 1994’ten bu yana verimlilik artışları, teknolojik ilerlemeler ve ihracatın genişlemesiyle iki katından fazla arttığını söyledi. Tarım ihracatının yaklaşık 2 milyar ABD dolarından 2000’de 15,1 milyar ABD dolarına 2025’te yükseldiğini belirten Sihlobo, bu gelişmede hükümetin ticaret anlaşmalarını kolaylaştırması, tarım teknolojilerini kaydetmesi ve pazar erişimini korumasının da rol oynadığını kaydetti. Bu nedenle tartışmanın, hükümetin sektörde bulunup bulunmamasından çok sorumluluklarını ne kadar etkili yerine getirdiği üzerine kurulması gerektiğini savundu. Eckard ise çiftçilerin dayanıklılığının sınırsız ek maliyet ve sorumluluğu üstlenebilme kapasitesi olarak görülmemesi gerektiğini belirtti. Uzak bölgelerdeki üreticilerin kendilerini yalıtılmış ve yeterince temsil edilmemiş hissedebildiğini söyleyen Eckard, yolların ve limanların işlevsiz olduğu koşullarda arazi devri ile mali desteğin yeni üreticilerin pazara erişimini güvence altına alamayacağını ifade etti. Bu sorunların, özel çözümler kuracak mali gücü bulunmayan çiftçileri daha fazla etkilediği belirtildi. Sihlobo, kamu-özel ortaklıklarının yararlı olabileceğini ancak özel kuruluşların hükümet işlevlerini üstlenmesinde net sınırlar ve hesap verebilirlik güvenceleri gerektiğini söyledi. Eckard, kamu kaynaklarının üretim ve istihdamı artıran faaliyetlere yönlendirilmesini, destek programlarının sonuçlarının ölçülmesini ve üretken çiftçiliği teşvik edecek araçların değerlendirilmesini önerdi. Sihlobo da üretimi büyütmek için uygun maliyetli finansman, arazi, teknik beceriler ve modern teknolojinin birlikte gerektiğini; finansmanın tek başına ticari açıdan sürdürülebilir çiftlikler oluşturmayacağını vurguladı.
Rusya’nın 2030’a kadar tarım ve balıkçılık komplekslerini geliştirme stratejisinin hedef göstergeleri güncellenirken, 2026/27 sezonuna ilişkin tahıl ihracatı tahminleri aşağı çekildi. Uluslararası Tahıl Konseyi, Rusya’nın toplam tahıl ihracatı öngörüsünü 2 milyon ton azaltarak 46 milyon tona, buğday ihracatı tahminini ise 41,5 milyon tondan 39,4 milyon tona indirdi. Önceki tarım yılında ihracatın 55,7 milyon ton tahıl ve 47,9 milyon ton buğday olduğu belirtildi. Konsey, dönem sonu tahıl stokları tahminini eylül ayına göre 2,5 milyon ton artırarak 23,7 milyon tona, buğday stokları tahminini de 2,1 milyon ton yükselterek 18,5 milyon tona çıkardı. Kırım ve yeni bölgeler hariç tahıl üretimi 129 milyon ton, buğday üretimi 88,4 milyon ton olarak öngörüldü. Stratejinin yeni sürümünde üretim karşılaştırması 2020 yerine 2021’e çekilirken, ihracat nominal fiyatlarla değerlendirilecek. Rus tarım üreticileri akaryakıt, gübre, tohum ve makine bakım maliyetlerindeki artışın 2027 ekim kampanyası ile hasadı etkileyebileceğini bildirdi. Rusya Merkez Bankası’nın bölgesel incelemesinde yer alan değerlendirmeye göre Tarım Bakanlığı, kışlık tahılların ekim giderlerinin bir bölümünü karşılamak üzere hektar başına sübvansiyon seçeneğini değerlendiriyor. İKAR verilerine göre Rus buğdayının ihracat fiyatı, geçen haftanın sonunda ton başına 268 dolara yükselerek haftalık bazda 2 dolar arttı. ABD Tarım Bakanlığı’nın yabancı tarım servisi ise Rusya’nın 2026/27 sezonu buğday ihracatı tahminini 3 milyon ton düşürerek 40 milyon tona indirdi. Haftanın diğer gelişmesinde Moskova merkezli eritme peynir üreticisi Karat, Ego markalı ürünler ile Cremeitali peynirlerini üreten Pavlovskiy Süt Fabrikası’nı satın aldı.
Kazakistan’ın ayçiçek yağı ihracatı ocak-ağustos döneminde %48,5 artarak 672,8 milyon ABD dolarına ulaştı. Tarım Bakanlığının verilerine göre ihracatın miktarı da %35,9 yükselerek 611.400 ton oldu. Kazakistan, 2025 itibarıyla dünyanın en büyük altı ayçiçek yağı ihracatçısından biri haline gelirken Çin’in ikinci büyük tedarikçisi olarak sıralandı. Ülke ayrıca Avrupa Birliği ve Çin’e ayçiçek küspesi ihracatında ilk üç ülke arasında yer aldı ve Orta Asya talebinin önemli bir bölümünü karşıladı. Tahıl sektöründe buğday ihracatı %26,5 artışla 1,25 milyar ABD dolarına çıktı. Yurt dışına gönderilen buğday miktarı %13,8 artarak 5,5 milyon tonu aştı. Buğday ve buğday-çavdar unu ihracatı ise %36 artarak 400 milyon ABD dolarına, sevkiyat miktarı %22,8 yükselerek 1,38 milyon tona ulaştı. Keten tohumu ihracatı değer bakımından 2,3 kat artarak 387,8 milyon dolara, miktar bakımından 2,5 kat artarak 780.800 tona çıktı. Hazır hayvan yemi ihracatı %60,8 artışla 577,6 milyon dolara ulaşırken fiziksel hacim %44,2 yükseldi. Ayçiçek yağı, un ve hazır hayvan yeminin toplam ihracatı 1,65 milyar dolar oldu.
Birleşmiş Milletler (BM) tahminlerine göre Maldivler, kişi başına yıllık yaklaşık 260 kilogram gıda israfıyla dünya sıralamasında ilk sırada yer alıyor. Al Jazeera’nın Dünya Gıda Günü dolayısıyla yayımladığı analizde aktarılan bu miktar, kişi başına yıllık yaklaşık 132 kilogram olan küresel ortalamanın neredeyse iki katına karşılık geliyor. Maldivler’deki verinin ölçüm yılı ise kaynakta belirtilmiyor. Dünya genelinde her yıl bir milyar tondan fazla gıda israf ediliyor. Mağazalar, restoranlar ve haneler aşamasında tüketicilere sunulan gıdanın neredeyse beşte biri çöpe gidiyor. Birleşmiş Milletler Çevre Programı’na (UNEP) göre bu aşamadaki israf, 2022’de yaklaşık 1,05 milyar tona ulaştı. Söz konusu miktarın %60’ından haneler, %28’inden restoranlar ve diğer yeme-içme hizmetleri, %12’sinden mağazalar sorumlu oldu. Gıda kaybı ve israfı, tedarik zincirinin hasattan tüketime kadar tüm aşamalarında görülüyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’ne (FAO) göre dünya genelinde üretilen gıdanın yaklaşık %13’ü, mağazalara ulaşmadan önce hasat sonrasında kayboluyor. Depolama, taşıma ve işleme sırasında yaşanan kayıplarda özellikle meyve ve sebzeler öne çıkıyor. FAO, mağazalara ulaşmadan kaybolan gıdaların yıllık değerinin 400 milyar doların üzerinde olduğunu belirtiyor. Ülkeler arasında belirgin farklar bulunuyor. UNEP, sıcaklığın daha yüksek olduğu ülkelerde hane kaynaklı gıda israfının daha yüksek olma eğiliminde olduğunu; taze ürün tüketiminin fazla olması ve soğutma olanaklarına erişimin daha sınırlı kalmasının olası açıklamalar arasında yer aldığını aktarıyor. Maldivler’in ardından Suriye, Dominik Cumhuriyeti, Seyşeller, Meksika ve Tunus geliyor. Bu ülkelerin her birinde kişi başına yıllık gıda israfı 210 kilogramı aşarken, İspanya’da miktar yaklaşık 39 kilogram veya daha az olarak tahmin ediliyor. Gıda israfı, küresel açlıkla ilgili verilerle aynı bağlamda değerlendiriliyor. BM’nin gıda güvenliği ve beslenme raporuna göre 2025’te yaklaşık 645 milyon kişi, dünya nüfusunun %7,8’i, açlıkla karşı karşıya kaldı. Bu oran 2024’teki %8,1’in ve 2022’deki %8,6’nın altında olsa da açlıktan etkilenen kişi sayısı 2019’dan yaklaşık 61 milyon daha yüksek kaldı. İsrafı azaltmak için alışveriş öncesinde evdeki gıdaların kontrol edilmesi, haftalık menü ve alışveriş listesi hazırlanması öneriliyor. Ayrıca “son tüketim tarihi” ile ürünün en iyi kalitesini koruduğu dönemi belirten “tavsiye edilen tüketim tarihi” ifadelerinin farklı anlam taşıdığı belirtiliyor.
Uluslararası azotlu gübre piyasasında fiyatlar, Çinli üreticilerin Hindistan’ın IPL kuruluşu tarafından açılan ihalede sunulan 352,1-356,2 ABD doları/ton CFR seviyesindeki teklifleri kabul etmemesiyle yükseldi. IF Ingeniería en Fertilizantes’e göre bu tutum, Batı piyasalarına ucuz Asya arzı geleceği beklentisini azalttı. Avrupa doğal gaz fiyatlarındaki yeni artış da Avrupa’nın ithalat talebini ve Amerika kıtasındaki alımları hızlandırdı. Çin’de perl üre fiyatı 345-350 ABD doları/ton FOB’a yükselirken, granül üre sınırlı arz nedeniyle 425-435 ABD doları/ton FOB aralığında kaldı. Mısır’da Avrupa’ya gönderilecek granül üre, haftanın başındaki 480 ABD doları/ton FOB seviyesinden 520-527 ABD doları/ton FOB’a çıktı. Cezayir’de Sorfert’in Avrupa’ya 20.000 tonluk satışı 530 ABD doları/ton FOB’dan gerçekleşti; Orta Doğu referansı ise hafta sonunda 440-450 ABD doları/ton FOB’a yükseldi. Brezilya’da granül üre 470-485 ABD doları/ton CFR’a çıktı ve Katar çıkışlı bir parti 480 ABD doları/ton CFR’dan kapandı. Arjantin’de granül üre ithalatı iki haftalık düşüşün ardından toparlandı. Haftanın başında piyasa 485-510 ABD doları/ton CFR olarak değerlendirilirken, ekim ayındaki sevkiyat için en az 10.000 ton 500 ABD doları/ton CFR’dan kapandı; perşembe günü teklifler 510-520 ABD doları/ton CFR’a yükseldi. İç talep bekleme modunda kalmasına rağmen toptan fiyat 595-605 ABD doları/tonda sabit kaldı. Hafta sonunda arz 605-615 ABD doları/tona, ithalat paritesi ise 615-620 ABD dolarına yaklaştı. Fosfatlı gübrelerde piyasa genel olarak yatay ve temkinli seyretti. Batı yarımkürede spot alımların düşük sezonu fiyatları sınırlarken, Hindistan ve Pakistan Rabi sezonu için yükümlülüklerini sürdürdü. Arjantin’de yeni fosfat gemisi sözleşmesi yapılmadı; Fas menşeli hacimlere ilişkin görüşmeler OCP ile yaşanan fiyat farkları nedeniyle sonuçlanmadı. DAP/MAP referansı 850-870 ABD doları/ton CFR’da, toptan fiyatlar ise 965-985 ABD doları/ton seviyesinde kaldı.
Paraguay’da yerel sığır kesimindeki gerilemenin tüketiciye yönelik et fiyatlarını etkileyebileceği belirtildi. Paraguaylı Et Üreticileri ve İhracatçıları Birliği (Apepc) Genel Müdürü Claudia Bogado, düşüşün yalnızca bu yıla özgü olmadığını ve önceki yıllardaki koşulların sonucu olduğunu söyledi. Paraguay Merkez Bankası’nın (BCP) son raporuna göre 2026’da sığır kesimi yaklaşık 370.000 baş azaldı; bunun 277.000 başı inek ve düveler dahil dişi hayvan kesimindeki düşüşten oluştu. Bogado, gerilemenin uzun süreli kuraklıklar ile ihracat fiyatları dahil üreticiye yeterli gelir sağlamayan fiyatlardan kaynaklandığını aktardı. Kârlılık eksikliği nedeniyle birçok üreticinin hayvancılıktan çekildiğini belirten Bogado, sektörün bu durumla ilgili yetkilileri ve sağlık hizmetini üç yıldan uzun süredir uyardığını söyledi. BCP raporunda hayvancılık sektörünün büyüme tahmininin de aşağı yönlü revize edildiği kaydedildi. Sektördeki iyileşme beklentisi, üreticilerin dişi hayvanları sürüde tutarak daha fazla buzağı üretmek istemesine yol açıyor. Bogado, uluslararası ve ulusal fiyatların üretici açısından iyi olduğunu, ancak dolar kurundaki değişimin sektör için ek baskı oluşturduğunu ifade etti. Dişi hayvanların elde tutulmasının mevcut kesimi azaltabileceği, ancak sürünün yeniden güçlenmesiyle orta ve uzun vadede üretim kapasitesini artırabileceği belirtildi. Bogado ayrıca yıl sonuna doğru dünya ve iç pazarda et talebinin artmasının beklendiğini söyledi. Küresel ölçekte bir kıtlık döngüsü yaşandığını ve Paraguay’ın bu ortamda fırsata sahip olduğunu belirten Bogado, mevcut sığır varlığının bu fırsatı karşılayacak düzeyde olmadığını kaydetti. Üreticilerin faaliyete devam edebilmesi için uygun koşullara ihtiyaç duyulduğunu da vurguladı.
Endonezya’da reNIKOLA Holdings Sdn Bhd’nin iştiraki PT reNIKOLA Primer Satu, PT Gagas Energi Indonesia (PGN Gagas) ile 15 yıllık sıkıştırılmış biyometan gazı (CBG) alım anlaşması imzaladı. Anlaşma, Kuzey Sumatra’daki PT Karya Pratama Niagajaya’ya (KPNJ) ait palm yağı fabrikasında geliştirilecek projeden üretilecek CBG’nin uzun vadeli tedarikini kapsıyor. KPNJ ile Yap-Sahip Ol-İşlet-Devret (BOOT) modeliyle yürütülecek projenin yatırım tutarı 5 milyon ABD dolarını aşacak. Proje, palm yağı fabrikalarının sıvı atığı POME’yi işleyerek biyogaz üretecek. reNIKOLA bu amaçla anaerobik işleme ve biyometan arıtma tesisleri kuracak; elde edilen biyogaz, PGN Gagas’a gönderilmeden önce CBG’ye dönüştürülecek. Tesisin 2028’in ikinci çeyreğinde ticari işletmeye başlaması ve yılda 102.000 MMBtu’nun üzerinde CBG üretmesi öngörülüyor. Metanın daha önce atmosfere salınma potansiyelinin bulunduğu süreçte yakalanması sayesinde projenin yılda yaklaşık 28.000 ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı emisyonunu önlemesi bekleniyor. Şirket, bu modelle palm yağı sanayisinin sıvı atıklarına ekonomik değer kazandırmayı, metan emisyonlarını azaltmayı ve biyometanı Endonezya’nın yenilenebilir enerji kaynaklarından biri olarak geliştirmeyi hedefliyor. PT RPS Üst Yöneticisi ve Direktörü Amran Yusof, reNIKOLA’nın iki ila üç yıl içinde Endonezya genelinde 40 biyometan üretim tesisi geliştirme hedefinin gerçekçi olduğunu söyledi. Kuzey Sumatra’daki proje, şirketin ülkede geliştirdiği 10. CBG projesi olarak tanımlanıyor. Şirket ayrıca, uzun vadeli ticari gaz alımını atık yönetimi ve emisyon azaltımıyla birleştiren modelin diğer palm yağı fabrikalarında da uygulanabileceğini belirtiyor.
Rusya'nın buğday ihracatının yarıya indiği belirtiliyor; Baltık Denizi'ndeki limanlarda baskı artıyor. Bu gelişme, Karadeniz'deki gerilimler ve doların güçlenmesi nedeniyle Avrupa buğday fiyatlarının desteklenmeye devam ettiği dönemde yaşanıyor. Veriler, Rusya'nın buğday ihracatının giderek zorlaştığını gösteriyor. Rusya ile Ukrayna arasında olası bir tahıl anlaşması ise daha da uzak görünüyor.
Özbekistan ile İslam Kalkınma Bankası, çiftçilerin modern, enerji verimli ve iklim dostu tarım makinelerine erişimini genişletmeyi amaçlayan proje için 202 milyon dolarlık anlaşma imzaladı. Anlaşma, 15 Ekim’de Bangkok’ta düzenlenen görüşme sırasında yapıldı. Bilgi, Özbekistan Ekonomi ve Maliye Bakanlığının toplantı sonrasındaki açıklamasına dayandırıldı. Projenin toplam maliyeti İslam Kalkınma Bankası tarafından tamamen finanse edilecek. Girişimin tarımsal verimliliği artırması, kaynakların daha verimli kullanılmasını sağlaması ve tarımsal değer zincirlerinde kapsayıcı kalkınmayı desteklemesi hedefleniyor. Proje kapsamında çiftçilerin modern makine ve ekipmanlara erişiminin artırılması öngörülüyor. Görüşmelerde ayrıca sulama sistemleri, yol altyapısı, kırsal kalkınma, mortgage piyasası finansmanı ve tarımsal kredilerle ilgili olası projeler ele alındı. Taraflar küçük ve orta ölçekli işletmelere destek, İslami finans araçlarının geliştirilmesi ve Murabaha ile İjarah gibi finansman mekanizmalarını da değerlendirdi. Taraflar, görüşülen girişimler üzerinde çalışmayı sürdürme konusunda anlaştı.
Paraguay Kalkınma Finansmanı Ajansı (AFD), 2026’da ülkenin kanatlı sektörüne toplam 24,93 milyon ABD doları kredi onayladı. Kurum, bu tutarın faaliyetlerinin başlangıcından bu yana sektör için kaydedilen en yüksek finansman düzeyi olduğunu bildirdi. Onaylanan krediler, sektöre tarihsel olarak kullandırılan 51,35 milyon ABD dolarının %48,5’ine karşılık geliyor. Aracı finans kuruluşları üzerinden yönlendirilen kaynaklar, kanatlı değer zincirindeki yatırımları destekledi. Finansman; genetik materyal ve yumurtacı damızlık alımının yanı sıra ileri teknoloji kullanılan kümeslerin inşası ve modernizasyonunda kullanıldı. Projelere, üretim kaynaklarını optimize etmek ve operasyonel verimliliği artırmak amacıyla enerji verimliliği çözümleri de dahil edildi. Kanatlı sektörü, özellikle küçük ve orta ölçekli üreticiler olmak üzere farklı ölçeklerdeki üreticileri üretim zincirine dahil ediyor. Uzun vadeli kredilere erişim yoluyla Central, Caaguazú, Paraguarí, Itapúa, Cordillera, Alto Paraná, Boquerón, Presidente Hayes ve Asunción’da 2.600’den fazla işin desteklendiği tahmin ediliyor. AFD Başkanı Stella Guillén, uzun vadeli finansmanın yatırımları somutlaştırdığını ve üretim kapasitesini artırdığını söyledi. Kaynakta sektörün gelişimi, Tayvan, Birleşik Arap Emirlikleri, Singapur ve Filipinler gibi pazarların açılmasıyla ilişkilendiriliyor. Kalkınma kredisi ile özel yatırımların birleşiminin ise kanatlı sanayisini ekonomik ve ihracat dinamizminin motoru olarak güçlendirdiği belirtiliyor.
Gürcistan’ın meyve ve sebze suyu ihracatı, yılın ilk dokuz ayında geçen yılın aynı dönemine göre %44 arttı. Ocak-eylül döneminde 15.300 ton ürün ihraç edilirken ihracat geliri 23,6 milyon dolara ulaştı. İhracat hacmi önceki yılın aynı dönemine göre 4.600 ton yükseldi. Gelir 6,9 milyon dolar artarak %41 büyüdü. ABD toplam sevkiyatın dörtte birini alarak en büyük pazar olurken, Avustralya %20 ve Rusya %13 pay aldı. Gürcü meyve ve sebze suları toplam 48 ülkeye gönderildi.
Rusya’nın limanları üzerinden yaptığı tahıl ihracatı, ekim ayının ilk 10 gününde geçen yılın aynı dönemine göre %81 azalarak 436 bin tona geriledi. Geçen yıl aynı dönemde Rus limanlarından 2,3 milyon ton tahıl sevk edilmişti. Düşüş özellikle ülkenin başlıca ihracat ürünü olan buğdayda görüldü; buğday sevkiyatı yaklaşık 2 milyon tondan 427 bin 400 tona indi. Arpa ihracatı 233 bin 500 tondan 5 bin 500 tona, mısır ihracatı ise 51 bin tondan 2 bin 700 tona düştü. Rusya’nın temmuz-eylül dönemindeki buğday ihracatı da geçen yılın aynı dönemindeki 11,3 milyon tona kıyasla yaklaşık 7 milyon ton oldu. Kaynakta, Rusya-Ukrayna savaşı sırasında gemi ve liman terminallerine yönelik saldırıların Karadeniz ve Azak Denizi’ndeki tahıl taşımacılığını olumsuz etkilediği belirtiliyor. İhracatçılar bu nedenle Baltık Denizi’ndeki limanlara yöneliyor. Rusya’nın Baltık limanlarındaki yıllık tahıl sevkiyat kapasitesi temmuzdaki 8,6 milyon tondan ekimde 23,5 milyon tona çıkarıldı; daha önce kömür ve gübre taşıyan bazı terminaller tahıl sevkiyatına uygun hâle getiriliyor. Analiz kuruluşu IKAR’a göre eylül ayındaki Rus buğday ihracatının yaklaşık %60’ı Baltık limanlarından yapıldı. Ekim ayının ilk 10 gününde tahıl ve bakliyat ihracatında kullanılan liman sayısı 35’ten 7’ye düştü. İhracat pazarındaki daralma Türkiye’ye yapılan sevkiyata da yansıdı. Ekim başında Rus buğdayı 12 ülkeye teslim edilirken, geçen yıl aynı dönemde bu sayı 21’di. Türkiye’nin alımları 297 bin tondan 37 bin tona geriledi. Rusya’daki iç buğday üretici fiyatı 10 Ekim’de ton başına 8 bin 500 rubleye düştü. IKAR, uygun hava ve yeterli taşıma kapasitesi sağlanırsa ekim ihracatının 3 milyon tona ulaşabileceğini öngörürken, SovEcon yaklaşık 2,5 milyon ton bekliyor.
Aralık vadeli pamuk kontratları 14 Ekim Çarşamba günü libre başına 80,66 sentten kapandı. Çiğit pamuğa yapılan matematiksel dönüşüm kilogram başına 52,3 sente karşılık gelirken, Yunanistan'da borsaların verdiği fiyat çırçır tesisinin girişinde kilogram başına 48 sent, tarlada ise 45 sent ve ek primler düzeyinde kaldı. Bu seviyelerin üretim maliyetini karşılamadığı belirtildi. İstanbul'da aynı hafta düzenlenen ICA konferansında pamuk için 78-85 sent aralığı öngörüldü ve üst bant olan 85 sentin daha fazla test edilmesinin beklendiği aktarıldı. Yunanistan açısından temel sorunlardan birinin, Brezilya'nın düşük fiyatları nedeniyle primler üzerindeki baskı olabileceği ifade edildi. Yeni sezon görünümünde son günlerdeki yağışlar hasadı bir miktar geciktirdi ve üründe renk sorunları yaşanabileceğine ilişkin endişeleri artırdı. Buna karşın lif uzunluğu gibi kalite göstergelerinin şu ana kadar iyi olduğu, verimlerin ise dekarda 400-550 kilogram aralığında bulunduğu bildirildi. ABD Tarım Bakanlığı'nın 9 Ekim tarihli WASDE raporunda üretim yukarı yönlü revize edilse de tüketimin altında kaldı. Küresel üretim 117,95 milyon balya, tüketim 123,08 milyon balya olarak verilirken, ihracatın Brezilya sevkiyatlarının etkisiyle 500 bin balya artması bekleniyor. ICAC ise üretimin geçen yıla göre %3,8 düşerek 25,94 milyon tona, tüketimin %1,1 artarak 26,14 milyon tona ulaşacağını tahmin ediyor. Petrol ve polyester fiyatlarındaki yükseliş ile doların euro karşısındaki hafif gerilemesi, pamukta yukarı yönlü hareket için fırsat yaratabilecek unsurlar arasında gösteriliyor.
Mercosur için referans kabul edilen A3 Mercados’taki Rosario buğdayı vadeli işlem fiyatları, Güney Koni’ndeki yükseliş yönlü koşulların etkisiyle Chicago’daki fiyatlardan ayrışmaya başladı. ABD buğdayı fiyatları, Karadeniz’deki lojistik kesintiye ve ABD’nin tahıl bölgelerindeki üretim sorunlarına rağmen, Chicago’da işlem yapan tarım fonlarının uzun pozisyonlarını tasfiye etmesiyle geçen aydan beri sert geriliyor. Cuma günü Kansas buğdayı kontratı %1,2 düşüşle ton başına 258,5 ABD dolarından kapanırken, A3 Mercados’taki eşdeğer Rosario kontratı %0,09 artışla 230,2 ABD dolarına çıktı. Rosario buğdayı fiyatlarının Brezilya’daki dramatik durum nedeniyle önemli bir yükseliş potansiyeli taşıdığı belirtilirken, Arjantinli üreticilerin bir bölümü mevcut teklifleri cazip buluyor. Bu yaklaşım, 2025/26 buğdayı ile 2026/27 döneminin yeni ürünü için işlem hacmini artırdı. A3 Mercados’ta cuma günü Rosario buğdayı vadeli işlem sözleşmelerinde 241.700 tonluk hacim oluşurken, PUT ve CALL opsiyonlarında işlem hacmi 11.400 ton oldu. Aralık 2026 kontratı da 2026/27 döneminin ilk sözleşmesi olarak son günlerde yükseliş eğilimi gösterdi. Bununla birlikte, yılın son iki ayındaki yağış rejimi henüz belirsizliğini koruyor. Bu dönemde bol yağış görülmesi ve tedarik gecikmeleri, ekmeklik kalitede buğday arzının bulunabilirliğini daha da kötüleştirebilir.
Dünya Gıda Günü kapsamında yayımlanan değerlendirmeye göre, dengeli ve sağlıklı beslenmeye yönelik ilgi artarken yüksek gıda fiyatları tüketicilerin önündeki en büyük engel olmayı sürdürüyor. FAO, Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu, UNICEF, Dünya Gıda Programı ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından hazırlanan SOFI 2026 raporuna göre 2025'te 645 milyon kişi açlık yaşadı. Aynı yıl 2,690 milyar kişi, dünya nüfusunun yaklaşık üçte biri, sağlıklı bir diyetin maliyetini karşılayamadı. Sorun Latin Amerika ve Karayipler'de farklı bir çelişkiyle ortaya çıkıyor. Bölgede açlık nüfusun %4,8'ini, yaklaşık 32 milyon kişiyi, etkilerken sağlıklı beslenmenin maliyeti dünyadaki en yüksek seviyeye ulaştı. Kişi başına günlük 4,91 ABD doları olarak hesaplanan bu tutar, satın alma gücü paritesiyle ölçülüyor. Buna göre bölge nüfusunun %25,7'si sağlıklı beslenmeyi finanse edemiyor. Edenred'in 21 ülkede 55.468 çalışan ve 1.035 restoran işletmecisiyle gerçekleştirdiği FOOD 2026 Barometresi, fiyat baskısının tüketim tercihlerini değiştirdiğini gösteriyor. Çalışanların %82'si fiyat artışları devam ederse restoran ziyaretlerini azaltacağını belirtti. Şili'de araştırmaya 1.369 çalışan ve 94 restoran işletmecisi katıldı. Ülkede restoranların %35'i son 12 ayda müşteri sayısının azaldığını bildirdi; bu oran 2025'e göre dört puan yükseldi. Fiyat ve kalite ilişkisi, çalışanların %86'sı için restoran seçerken en önemli ölçüt oldu. Bunu ürünlerin kalitesi ve yemeklerin fiyatı, her ikisi için de %78'lik oranla, izledi. Ekonomik baskıya rağmen sağlıklı seçeneklere yönelik talep güçleniyor. Çalışanların %77'si dengeli beslenmeye daha fazla dikkat ettiğini, %76'sı restoranların daha sağlıklı yemekler sunmasını beklediğini söyledi. Latin Amerika'da bu beklenti %83'e çıktı. Restoran işletmecilerinin %53'ü son bir yılda sağlıklı yemek talebinin arttığını belirtti; bu oran 2023'te %40'tı. Ancak işletmecilerin %63'ü sağlıklı yemekleri hazırlamanın daha yüksek maliyet gerektirdiğini düşünüyor ve yalnızca %42'si bu ürünleri gelir artırmak için önemli bir fırsat olarak görüyor. Çalışanların %73'ü yemek yardımları iki katına çıksa yemek kalitesini iyileştirebileceğini, %34'ü ise bu destek olmadan daha sağlıksız besleneceğini ifade etti. Gıda israfı da tartışmanın bir diğer başlığı oldu. Çalışanların %74'ü israftan endişe duyarken, %70'i hangi restoranların bu soruna karşı önlem aldığını bilmek istiyor. Restoranların %78'i atıkları azaltmak için uygulama yürüttüğünü bildirdi. Latin Amerika merkezli Animal Interseccional ise çözümün yalnızca daha fazla üretim olmadığını; hangi gıdaların üretildiği, kaynakların nasıl kullanıldığı ve bu gıdalara kimin erişebildiğinin de değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
Çin’de Lanzhou Orta Halk Mahkemesi, Gansu eyaletinin Tianshui kentindeki Heshi Peixin Anaokulunda kontamine gıda servis edilmesiyle bağlantılı davada anaokulu müdürü Li Huifang’a ömür boyu hapis cezası verdi. Mahkeme ayrıca Li Huifang’ın kişisel mal varlığından 500 bin yuanın müsaderesine karar verdi. Karar, devlet televizyonu CCTV tarafından aktarıldı. Anaokulunun icra direktörü Zhu Jinglin 15 yıl hapis ve 300 bin yuan para cezasına çarptırıldı. Mutfakta çalışan dört kişi ise altı ila sekiz yıl arasında değişen hapis cezaları aldı. Mahkemenin hükmüne göre Li Huifang ve Zhu Jinglin, bu çalışanlara çocuklar ile anaokulu personelinin tükettiği gıdalara zehirli ve zararlı maddeler eklemeleri talimatını verdi. Temmuz 2025’te 200’den fazla öğrenci ile 20’den fazla personelin kanında anormal derecede yüksek kurşun seviyeleri tespit edilmişti. Medya haberlerine göre okul, yiyeceklerin görünümünü iyileştirmek amacıyla gıdalara kurşun içeren yenmeyen pigmentler ekliyordu. Kaynakta, yüksek düzeyde kurşuna maruz kalmanın çocukların beynine ve sinir sistemine zarar verebileceği belirtildi.
Birleşmiş Milletler’in (BM) uzman kuruluşu Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (IFAD), enerji, yakıt ve gübre fiyatlarındaki artışın küresel gıda krizi riskini yükselttiği uyarısında bulundu. IFAD Başkanı Alvaro Lario, gıda fiyatlarının önümüzdeki altı ila dokuz ay boyunca artmaya devam edebileceğini söyledi. Dünya genelinde tarım ürünleri fiyatlarının yılın üçüncü çeyreğinde %13 arttığı belirtildi. Ortadoğu’daki çatışmanın etkisiyle yükselen enerji maliyetleri gübre ve yakıt fiyatlarını artırırken, bu durum hem tarımsal üretimin hem de gıda taşımacılığının maliyetini yükseltti. IFAD’a göre artan gübre ve yakıt giderleri çiftçilerin gelirleri ile nihai gıda fiyatları üzerinde baskı oluşturuyor. Lario, dünya genelinde yaklaşık her üç kişiden birinin sağlıklı beslenmeyi karşılayamadığını belirtti. Baklagiller, sebzeler ve et fiyatlarındaki artışın kırılgan nüfusun besleyici ürünlere erişimini daha da azalttığı aktarıldı. BM’nin aktarılmış verilerine göre gıda güvensizliği yaklaşık 260 milyon kişiyi etkiliyor; gelişmekte olan ülkelerde gıda harcamalarının hane bütçesindeki payı yüksek olduğu için ılımlı artışlar bile yeterli beslenmeyi zorlaştırabiliyor. Küçük çiftçiler, dünya gıda üretiminin yaklaşık üçte birini ve birçok gelişmekte olan ülkede üretimin %70’ine kadarını sağlıyor. IFAD, bu kesimin yükselen maliyetler karşısında en kırılgan gruplardan biri olduğunu belirtti. Lario’ya göre gübre ve yakıt sübvansiyonları kısa vadede baskıyı geçici olarak azaltabilir; ancak tarımın gelecekteki ekonomik ve jeopolitik şoklara dayanıklılığını artıracak uzun vadeli çözümlere ihtiyaç var. G7 ülkeleri de gıda güvensizliği riski taşıyan ülkelere destek amacıyla, özellikle gübre alanında 2,5 milyar dolar seferber etme taahhüdünde bulundu.