Ülke, konu ve tarihe göre yerel kaynaklardan gelen haberleri keşfedin.
722 haber · Sayfa 9
Romanya’nın gıda ve canlı hayvan ticaret açığı, 2026’nın ilk yedi ayında geçen yılın aynı dönemine göre %13,5 azalarak 2,2 milyar avroya geriledi. Veriler, Romanya Ulusal İstatistik Enstitüsü’nün bilgileri üzerinden Economica tarafından değerlendirildi. Açığın daralmasında ihracatın %8,1 artarak 4,5 milyar avroya yükselmesi ve ithalatın %1,4 azalarak 6,7 milyar avroya gerilemesi etkili oldu.
Mısır Su Kaynakları ve Sulama Bakanı Hani Suvaylim ile Birleşik Arap Emirlikleri Dışişleri Bakan Yardımcısı Abdullah Bilala, Abu Dabi’de düzenlenecek 2026 Birleşmiş Milletler Su Konferansı’nın hazırlıklarını görüştü. Dokuzuncu Kahire Su Haftası kapsamında pazar günü yapılan görüşmede, Mısır ile BAE’nin ortak ilgi alanındaki su konularında işbirliği ve koordinasyon ele alındı. Suvaylim, Mısır’ın BAE ve Senegal’e konferansı başarılı biçimde düzenlemeleri için tam destek vereceğini belirtti. Görüşmede ayrıca Mısır ve Japonya’nın, “Gezegen İçin Sular” başlıklı üçüncü etkileşimli diyalog kapsamında yürüttüğü çalışmalar değerlendirildi. İki ülke, altı öncü girişim çerçevesindeki önerileri ilgili kurumlar ve ortaklarla bir araya getiriyor. Bu girişimler sürdürülebilir su yönetimi, ekosistemlerin restorasyonu, yapay zekâ ve verilerden yararlanılması, erken uyarı sistemleri, politikaların uygulamaya dönüştürülmesi ve genç su liderlerinin desteklenmesini hedefliyor. Suvaylim, girişimlerin rolleri, ortakları ve uygulama mekanizmalarının korunarak konferansın genel çıktılarıyla bütünleştirilmesi gerektiğini söyledi. Ayrıca Abu Dabi 2026 ile Duşanbe 2028 konferansları ve sonraki toplantılar arasında süreklilik ve bütünlük kurulmasının, su konusunun Birleşmiş Milletler gündemindeki yerini güçlendireceğini ifade etti. Kahire Su Haftası’nda toplam 137 teknik ve bilimsel oturum düzenleniyor; programda konferans öncesindeki son hazırlık oturumu ile su güvenliği ve kapasite geliştirme başlıkları da bulunuyor.
Ukrayna, Karadeniz üzerinden tahıl ihracatını yeniden başlatmaya çalışırken bu girişimin küresel gıda güvenliği ve ülkenin tarım gelirleri açısından sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor. Ukrayna, Türkiye, Mısır ve Hindistan ile sivil deniz taşımacılığının olası yeniden başlatılmasını görüşüyor. Önerilen düzenleme, katılımcı ülkelerin bayrağını taşıyan gemilere güvenli geçiş sağlamayı ve ticari gıda sevkiyatlarını korumayı amaçlıyor; ancak uygulamaya geçtiği belirtilmiyor. Kiev ayrıca, tarım ürünlerinin daha önce Avrupa demiryolları ve limanları üzerinden taşınmasını sağlayan Avrupa dayanışma koridorlarının yeniden kurulmasını istiyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’ne (FAO) göre Ukrayna’nın 2025/26 pazarlama yılında tahıl ihracatının yaklaşık 40 milyon ton olması öngörülüyor. Bu miktarın 23 milyon tonunu mısır, 14 milyon tonunu buğday ve 2,5 milyon tonunu arpa oluşturuyor. Bu ürünler uluslararası gıda sisteminde farklı roller üstleniyor: buğday ekmek ve temel gıdalar için, mısır yem ve gıda işleme için, ayçiçeği yağı ise milyonlarca hane için yemeklik yağ kaynağı olarak kullanılıyor. Ukrayna’dan yapılan tarım ihracatındaki aksamaların ithalata bağımlı ülkelerde tedarik maliyetlerini artırabileceği, değirmenciler, gıda işleyicileri ve hayvancılık üreticileri üzerindeki işletme gideri baskısını yükseltebileceği aktarılıyor. Bu baskıların ekmek, yemeklik yağ, et ve diğer temel ürünlerde tüketici fiyatlarına yansıması mümkün görülüyor. Reuters’ın Ağustos 2026 tarihli haberine göre Chicago buğday vadeli işlemleri, Karadeniz tahıl altyapısına yönelik saldırıların tırmanması sırasında temmuzdan bu yana %17’den fazla yükseldi. Arjantin, Avustralya ve ABD ek kapasite sunsa da daha uzun sevkiyat mesafeleri ve yüksek taşıma maliyetleri Karadeniz kaynaklarının yerini almayı pahalılaştırabilir. Karadeniz koridoru Ukrayna için de önemli bir ekonomik kanal olarak tanımlanıyor. Volodimir Zelenskiy, limanların bir pazarlama sezonunda 40 milyon tona kadar tahıl taşıyabileceğini söyledi; sevkiyatların ağustostan beri askıya alınmasının ihracat faaliyetini sınırladığı belirtiliyor. Koridorun yeniden açılması halinde ihracat gelirleri çiftçilerin tohum, gübre, yakıt, makine ve mevsimlik iş gücü giderlerini karşılamasına yardımcı olabilir. Düzenli liman akışı, depoların sonraki hasat öncesinde boşaltılmasını, yeni üretim için alan açılmasını ve işleme tesisleri ile taşımacılık altyapısına yatırımı destekleyebilir.
İspanya’daki süpermarketlerde meyve ve sebzelerin hangi ülkeden geldiğini anlamanın yolu barkodun ilk rakamlarını kontrol etmekten değil, ürün etiketi ve satış kartelasındaki menşe bilgisini okumaktan geçiyor. Ülkede yıl boyunca geniş bir meyve ve sebze çeşidi bulunması, şirketlerin talebi karşılamak için başka ülkelerden ürün ithal etmesiyle mümkün oluyor. Bu uygulama sezon dışı ürünlerin raflarda yer almasını ve mevsimindeki bazı ürünlerin daha ekonomik sunulmasını sağlarken, düşük ithalat fiyatlarıyla rekabet etmekte zorlanan İspanyol çiftçileri de etkiliyor. Tüketicilerin yerli ürünleri ithal ürünlerden ayırabilmesi için mevsim ürünlerini tanıması ve etiketleri dikkatle incelemesi öneriliyor. Taze ürünlerde genellikle yetiştirildiği yeri gösteren bir etiket bulunuyor. Ürün etiketsizse veya dökme satılıyorsa, İspanya’daki düzenlemeler gereği ürüne eşlik eden görünür kartelada ürünün adı, menşe ülkesi ve kilogram fiyatı yer almalı. Ambalajlı gıdaların etiketinde ise menşe ülkesinin yanında, ürünü piyasaya sunmaktan sorumlu şirketin adı ve adresi bulunmalı. Barkodun ilk iki hanesindeki 84 rakamının ürünün İspanya’da üretildiğini gösterdiği yönündeki yaygın inanış ise doğru değil. Tüketici ve Kullanıcılar Örgütü (OCU) tarafından da reddedilen bu iddiaya göre 84, barkodu İspanyol iştirakin aldığını ifade ediyor. Barkod sistemi ürünlerin lojistik yönetimini kolaylaştırıyor ve şirket iştirakleri kodları GS1 üyesi kuruluşlardan talep edebiliyor. Benzer biçimde 611 veya 61 rakamları da ürünün Fas menşeli olduğunu göstermiyor; bu kodlar, ürünü pazarlayan şirketin GS1 Fas’a bağlı olduğunu belirtiyor.
Irak Su Kaynakları Bakanlığı, Türkiye ile imzalanan ikili çerçeve anlaşması kapsamında altı yeni baraj inşa etme planını açıkladı. 25 Ekim 2026 tarihli açıklamaya göre proje; stratejik su rezervlerini güçlendirmeyi, tarımı desteklemeyi ve çölleşmeyle mücadele etmeyi amaçlıyor. İlk paketteki üç barajın teknik projeleri tamamlanırken, sahadaki uygulamanın Türk müteahhitlerce yürütülmesine hazırlık yapılıyor. İlk pakette El-Muthanna vilayetindeki Kharaz, Kerbela vilayetinin Ayn El-Tamr bölgesindeki El-Abyad ve Ninova vilayetindeki Abu Takiya barajları yer alıyor. İkinci uygulama paketi kapsamında önerilen üç ek baraj için ise saha değerlendirmeleri sürüyor. Bilgiler, Bakanlık Sözcüsü ve Sulama ve Islah Projeleri Genel Kurumu Genel Müdürü Halid Şemal'ın açıklamalarına dayandırıldı. Irak ayrıca Türkiye ile işbirliği çerçevesinden bağımsız olarak yağmur suyu ve mevsimsel taşkınları toplamaya yönelik 13 su bariyerinde teknik çalışmalar yürütüyor. Ninova'daki beş gömme kontrol barajının mühendislik tasarımları tamamlandı ve iki sahada inşaat başladı. Sekiz ek bariyer için hidrolojik araştırmalar ve nihai tasarım çalışmaları sürerken, bu yapılar Ninova, Necef, El-Muthanna ve Diyala'ya dağılıyor. Yerel su rezervlerinin göçebe yerleşimini, hayvancılıkla geçinen toplulukları ve arazi ıslahı girişimlerini desteklemesi bekleniyor.
Kuzu ve yünün tüketici için güncel kalmasının yalnızca üretimi artırmaya bağlı olmadığı belirtildi. Güney Afrika’nın Western Cape bölgesindeki Kleinmond yakınlarında düzenlenen Dünya Dohne Merinosu Konferansı’nda yapılan dört sunumda, sektörün tüketicilerin neye değer verdiğini anlaması, bu beklentilere uygun ürünler geliştirmesi ve üreticilerin elde edilen gelirden pay alması gerektiği ele alındı. Sunumlarda yünün çevresel özellikleri, Karoo Kuzu’sunun menşei ve kuzu etinin tüketim kalitesi işlendi. Uluslararası Yün Tekstil Örgütü (IWTO) genel sekreteri Dalena White, yünün çevresel özelliklerinin nasıl ölçüldüğünü ve tüketicilere nasıl anlatıldığını değerlendirdi. White, yünün yenilenebilir ve kullanım ömrünün sonunda biyolojik olarak parçalanabilir olmasına rağmen, perakendecilerin lif seçiminde kullandığı bazı çevresel değerlendirmelerin bu özellikleri yeterince yansıtmayabileceğini savundu. Avrupa Birliği’nin Ürün Çevresel Ayak İzi metodolojisi Ecobalyse ile Higg Materials Sustainability Index’in doğal ve sentetik lifleri karşılaştırma biçiminin, koyun yetiştiriciliğinin doğal karbon döngüsü ile sentetik liflerin mikroplastik ve atık etkilerini tam olarak hesaba katıp katmadığını sorguladı. White’ın sunumunda, küresel giyim ve tekstil üretiminin yüzyılın ilk 15 yılında nüfus artışını aşarak iki katına çıktığı ve bir giysinin atılmadan önce ortalama 7 ila 10 kez giyildiği belirtildi. IWTO’nun Haziran 2026’da yayımlanan Green Book çalışmasının sürdürülebilirlik çerçevesiyle ilgili araştırmaları bir araya getirdiği, uluslararası çiftlik çalışmalarının sonuçlarının ise 2027’nin başında beklenildiği aktarıldı. Stellenbosch Üniversitesi’nden Prof. Johann Kirsten, Karoo Kuzu’sunun menşeini ürün, üretici ve bölge arasındaki ilişkiye dayanan bir coğrafi işaret olarak anlattı. Tüketici araştırmasında 355 katılımcının %93,8’i Karoo Kuzu’sunu Karoo’da yetiştirilen hayvanlarla ilişkilendirirken, %88,5’i belirli Karoo çalılarıyla beslenme ile etin karakteristik tadı arasındaki bağlantıyı tanıdı. Ancak bu bilinirliğin çiftçilere henüz düzenli bir fiyat primi sağlamadığı, bazı uzman kasapların daha yüksek ödeme yaptığı ve bir perakende denemesinde etiketli Karoo Kuzu’sunun daha yüksek fiyata rağmen karşılaştırma ürününden fazla sattığı belirtildi. Queensland Üniversitesi’nden Prof. Louw Hoffman ise karkas ağırlığı, yaş, yağ örtüsü ve konformasyonun tüketicinin yumuşaklık, sululuk, lezzet ve genel beğeni değerlendirmesini tek başına göstermediğini söyledi. Avustralya’da daha ağır ve yağsız karkaslara yönelimin kas içi yağı azaltarak tüketim kalitesini düşürebildiği, 1.471 kuzu üzerindeki araştırmada daha derin göz kası için seçimin tüketici puanlarıyla olumsuz ilişkilendirildiği aktarıldı. Bu nedenle verim ile tüketim kalitesinin birlikte ölçülmesi gerektiği, Avustralya’daki programda 2010’a kadar 90.000’den fazla tadımın yaklaşık 15.000 tüketiciyle gerçekleştirildiği bildirildi.
Mısır Tarım ve Arazi Islahı Bakanlığı, sığırları nodüler dermatit hastalığına, koyunları ise küçük ruminant vebasına karşı korumayı amaçlayan ulusal aşılama kampanyasının pazar günü başladığını açıkladı. Çalışmalar, Genel Veteriner Hizmetleri Kurumu ile veterinerlik müdürlükleri aracılığıyla ülkenin tüm vilayetlerinde yürütülecek. Kampanya, hayvancılığı koruma ve salgın hastalıkları önleme çabalarının parçası olarak uygulanıyor. Bakanlık, kampanyanın Tarım Bakanı Alaa Faruk’un talimatları ve Bakan Yardımcısı Mustafa es-Sayad’ın gözetimiyle, koruyucu aşılama çalışmalarını yoğunlaştırmak amacıyla yürütüldüğünü bildirdi. Genel Veteriner Hizmetleri Kurumu Başkanı Muhammed Saad, aşılar ile aşılama malzemelerinin bulunurluğu ve veteriner komitelerinin düzenli çalışması için merkezî koruyucu hekimlik birimleriyle yerel müdürlükler arasındaki koordinasyonun önemini vurguladı. Aşılama sırasında aşıların saklanması ve dağıtımına ilişkin kurallara ve teknik standartlara uyulması gerekiyor. Veterinerlik hizmetlerinin köylere ve hedeflenen bölgelere ulaştırılması, yetiştiricilerin hizmetlere erişiminin kolaylaştırılması ve biyogüvenlik konusunda bilgilendirilmesi planlanıyor. Yetiştiricilerden aşılama komiteleriyle iş birliği yapmaları, şüpheli hayvanları taşımamaları veya pazarlarda sergilememeleri istendi. Komitelerin tarih ve yerleri veteriner birimlerinden öğrenilebilecek; bildirim, soru ve aşılama talepleri için 19561 yardım hattı kullanılabilecek.
Avrupa ülkelerinde gıda fiyatları arasındaki farklar belirginleşirken, Numbeo’nun 2026 ortası verilerine göre endeks İsviçre’de 189,2’ye, Moldova’da 57,2’ye ulaştı. AB ortalaması 100 kabul edildi. Bu karşılaştırmada Türkiye’nin gıda fiyatları endeksi 82,1 olarak verildi. Türkiye, bazı AB ülkelerinden daha pahalı olmasına rağmen blok ortalamasının altında kaldı; haberde ayrıca ülkenin Avrupa’daki en yüksek gıda enflasyonuna sahip olduğu belirtildi. Euronews Business, Numbeo’nun New York’u 100 kabul eden endeksini AB ortalaması 100 olacak şekilde uyarladı. Bu ölçüme göre İsviçre’de gıda ürünleri AB ortalamasından %89,2 daha pahalı, Moldova’da ise %42,8 daha ucuz. AB içinde Romanya 66,7’lik endeksle en düşük seviyede yer aldı. Kosova’nın endeksi 60,6 olurken Kuzey Makedonya 59,8, Bosna-Hersek 67,9 ve Sırbistan 68,8 olarak kaydedildi. En yüksek fiyatlar arasında İzlanda 183,6 ile ikinci sırada yer aldı; Norveç 154,4, Lüksemburg 134,9 ve Danimarka 128,4 endeks değerine ulaştı. Finlandiya 119,7, İsveç 116,6, Avusturya 124,5, İrlanda 122, Belçika 117,6 ve Hollanda 116,4 ile AB ortalamasının üzerinde kaldı. Avrupa’nın önde gelen ekonomileri arasında Fransa, ortalamanın %27,5 üzerindeki fiyatlarıyla en pahalı ülke oldu. İspanya’nın endeksi 89,7’de kalırken Birleşik Krallık 111,9, Almanya 111,6 ve İtalya 110,2 olarak verildi. Eurostat’a göre gıda ve alkolsüz içecekler AB’de hane harcamalarının %13,6’sını oluşturuyor; konut ve hizmet faturalarının payı %23,6. Haberde, düşük fiyatların her zaman daha yüksek karşılanabilirlik anlamına gelmediği vurgulandı. Ilaria Benedetti, Romanya’da gıda fiyatları düşük olmasına rağmen ailelerin bütçelerinin %23,1’ini gıda ve alkolsüz içeceklere ayırdığını belirtti. Corvinus Üniversitesi’nden Jeremiás Máté Balogh da ücretler ve satın alma gücündeki farklılıkların değerlendirmeye katılması gerektiğini söyledi. Euronews Business’ın Ekim 2026 hesaplamasında, marketlerde satılan 19 kalemden sigara çıkarıldı ve kalan 18 ürünün fiyatları, her biri bir kez ve ağırlıklandırılmadan toplandı. Buna göre AB’de ortalama sepet maliyeti 69,84 euro oldu. Aynı sepet İsviçre’de 137,90 euro, Moldova’da 41,10 euro ve Norveç’te 116,10 euro olarak hesaplandı; Lüksemburg’da 99 euro, Avusturya’da 88,10 euro ve Danimarka’da 87,70 euro seviyesinde kaldı.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ile yaşanan savaşın ekonomik baskıyı artırdığı bir dönemde birçok İranlının sofraya yiyecek koymakta zorlandığını söyledi. Pezeşkiyan, internet sitesinde paylaşılan konuşmasında bu durumu savaş ve ülkenin içinde bulunduğu savaş koşullarıyla ilişkilendirdi. Savaş, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırmasıyla başladı. İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ile üst düzey askeri komutanların öldürüldüğü saldırıların ardından Tahran, bölgedeki ABD unsurlarına ve İsrail'e karşılık verdi; küresel enerji sevkiyatı için önemli olan Hürmüz Boğazı'ndan geçişi kısıtladı. Washington ise İran limanlarına abluka uygulayarak petrol ihracatını ve ticareti sınırlandırdı. Pakistan'ın ağırlıklı arabuluculuğunda haziran ortasında yapılan ateşkes, savaşı sona erdirme ve daha geniş kapsamlı görüşmelerin önünü açma amacı taşıyordu ancak kısa süre sonra çöktü. O tarihten bu yana ABD İran hedeflerine aralıklı saldırılar düzenlerken İran da boğazdan geçmeye çalışan gemileri hedef aldı. Pezeşkiyan “savaşsız ve barışsız” durumun sona ermesi çağrısı yaptı. ABD'nin Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack ise saldırıların hafta sonu yeniden başlayabileceğini söyledi.
Suriye Yatırım Kurumu Başkanı Ahmed Ruvad Ramadan, Suudi Arabistan’ın Şam Büyükelçisi Gazi bin Rafi el-Anzi ile Hama ili veya kırsalında stratejik bir gıda güvenliği projesi kurulmasını görüştü. Görüşme 24 Ekim’de yapıldı. Önerilen proje; tarım, gıda işleme, konserveleme ve ambalajlamadan ihracata uzanan entegre bir üretim zincirini kapsıyor. Projenin Suudi Kamu Yatırım Fonu tarafından finanse edilmesi veya denetlenmesi ihtimali ele alınırken, Suudi Yatırım Bakanlığıyla iş birliğinin genişletilmesi ve Şam’daki büyükelçilikte ticari ya da yatırım ofisi açılması olasılığı da değerlendirildi.
Avrupa’da market alışverişinin maliyeti ülkeler arasında belirgin biçimde değişiyor. CNN.gr’nin aktardığı 2026 Numbeo verilerine göre gıda endeksi, AB ortalaması 100 kabul edildiğinde İsviçre’de 189,2’ye çıkarken Moldova’da 57,2’de kalıyor. Bu karşılaştırmaya göre AB ortalamalarında 100 avro tutan bir alışveriş sepeti İsviçre’de 189,20 avroya, Moldova’da ise 57,20 avroya mal oluyor. İsviçreyi 183,6 ile İzlanda, 154,4 ile Norveç, 134,9 ile Lüksemburg ve 128,4 ile Danimarka izliyor. Finlandiya’nın endeksi 119,7, İsveç’in endeksi ise 116,6 olarak veriliyor. Avrupa’nın beş büyük ekonomisi arasında Fransa, AB ortalamasının %27,5 üzerindeki fiyatlarıyla en pahalı ülke konumunda bulunuyor. İspanya 89,7 ile ortalamanın altında kalırken Birleşik Krallık, Almanya ve İtalya sırasıyla 111,9, 111,6 ve 110,2 seviyelerinde yer alıyor. Avusturya, İrlanda, Belçika ve Hollanda da AB ortalamasının üzerinde fiyatlara sahip ülkeler arasında sıralanıyor. Doğu Avrupa ve Balkanlar’da ise market ürünleri genel olarak daha ucuz gösteriliyor; Romanya 66,7 endeks değeriyle listenin en düşük seviyesindeki ülke olurken Kuzey Makedonya 59,8, Bosna-Hersek 67,9 ve Sırbistan 68,8 değerlerinde bulunuyor. Ancak bu endeksler ülkelerdeki kullanılabilir geliri ve ortalama maaşları hesaba katmadığı için tüketicilerin gerçek satın alma gücünü tek başına göstermiyor.
Letonya, Rusya’dan çıkan tahılın taşındığı ilk beş ülke arasına girdi. Rus tahıl piyasasını izleyen ProZerno şirketine göre temmuz-ekim döneminde yaklaşık 431.700 ton tahıl Letonya üzerinden taşındı. Sevkiyatlar, Rusya ile Letonya arasındaki siyasi gerilime rağmen sürdü. Rusya, ana ihracat koridoru olan Azak ve Karadeniz havzalarındaki taşımaların ağustos ortasında büyük ölçüde engellenmesinin ardından rotalarını yeniden düzenliyor. Derin suya sahip Baltık limanları, özellikle buğday ihracatında başlıca çıkış yolu haline gelirken, Rusagrotrans verilerine göre Baltık rotası eylül ayında Rus tahıl ihracatının %65’ini oluşturdu. Taşımalar hem Rusya’nın Baltık Denizi limanlarından hem de Baltık ülkelerinin limanlarından, özellikle Letonya üzerinden yapılıyor. Estonya Rus tahılının kendi topraklarından transit geçişini yasaklarken, üç Baltık ülkesi Rus tahılının Avrupa Birliği üzerinden transit taşınmasının yasaklanmasını önerdi. Hazar Denizi üzerinden sevkiyatlar da artarken, İran temmuz-ekim döneminde 1,716 milyon tonla Rus tahılının en büyük alıcısı oldu.
Malezya’nın Sabah eyaletindeki KVLD’de Hindistan Cevizi Dikim Girişimi başlatıldı. Girişim, 10 akrelik alana pandan ve tacunan çeşitlerinden 1.000 fidan dikilmesini kapsıyor. Çalışmayla, tek etkinlikte en fazla hindistan cevizi fidanı dikimi kategorisinde Malaysia Book of Records’a girilmesi hedefleniyor. Fidanların 456’sı SEDIA ile KVLD tarafından ortak sağlandı; kalan fidanları SEDIA temin etti. Hajiji, karnavalın eğitim kurumları, sanayi, kamu kurumları ve toplumu bir araya getirerek bilgi paylaşımına ve kırsal alanlarda istihdam fırsatları oluşturabilecek yeni gelir potansiyellerinin değerlendirilmesine zemin oluşturmasını umuyor.
Numbeo’nun 2026 yılının ortasındaki verilerine göre hazırlanan karşılaştırmada Hırvatistan’ın gıda fiyatları endeksi 85,9 oldu. Avrupa Birliği (AB) ortalamasının 100 kabul edildiği listede bu sonuç, Hırvatistan’daki gıda fiyatlarının AB ortalamasından %14,1 düşük olduğu anlamına geliyor. Listede gıda fiyatları İsviçre’de 189,2 ile en yüksek, Moldova’da 57,2 ile en düşük seviyede ölçüldü. AB ülkeleri arasında en düşük endeks 66,7 ile Romanya’da görüldü. Kuzey Makedonya’nın endeksi 59,8, Bosna-Hersek’in 67,9 ve Sırbistan’ın 68,8 olarak verildi. Buna karşılık İzlanda 183,6, Norveç 154,4 ve Lüksemburg 134,9 endeks değerine ulaştı. Karşılaştırmada kullanılan ayrı bir sepet hesabında Numbeo kategorisinde 19 ürün bulunmasına rağmen 18 ürünün fiyatları toplandı. Ekim 2026 fiyatlarıyla hesaplanan bu sepette AB ortalaması 69,84 euro olurken, aynı sepetin Hırvatistan’daki fiyatı 62,1 euro olarak aktarıldı. İsviçre’de sepetin toplamı 137,90 euro, Moldova’da ise 41,10 euro oldu. Bu hesaplama ile endeks karşılaştırmasının farklı dönemlere dayandığı görülüyor. Kaynakta, nominal fiyatların satın alma gücüyle birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. Tuscia Üniversitesi’nden Ilaria Benedetti, bazı ülkelerde fiyatlar AB ortalamasının altında olsa da hanelerin gıdaya bütçelerinden daha büyük pay ayırabildiğini söyledi; Romanya’da bu pay %23,1 olarak aktarıldı. Corvinus Üniversitesi’nden Jeremiás Máté Balogh ise düşük fiyatların mutlaka daha yüksek erişilebilirlik anlamına gelmediğini, ücretlerin ve satın alma gücünün de dikkate alınması gerektiğini belirtti. Balogh, iş gücü ile enerji, yakıt ve taşımacılık maliyetlerinin üretim, işleme ve dağıtım giderlerini etkilediğini ifade etti.
Mısır Genel Veteriner Hizmetleri Kurumu Başkanı Muhammed Saad, Rusya’nın Kahire Büyükelçiliğinde görev yapan tarım ataşesi Dimitri Dikan’ı kabul ederek veterinerlik alanında ortak çalışmaları ve yeni iş birliği olanaklarını görüştü. Görüşmede iki ülkenin ortak ilgi alanları, teknik ve bilimsel deneyim paylaşımı ile veterinerlik hizmetlerinin geliştirilmesine yönelik seçenekler ele alındı. Taraflar, iş birliğinin hayvan sağlığının korunmasına ve hayvancılığın uluslararası kabul gören standartlara uygun desteklenmesine katkı sağlamasını hedefledi. Saad, Rusya ile kurumsal iletişim ve koordinasyon kanallarının güçlendirilmesiyle deneyim ve mevcut imkânlardan daha fazla yararlanılmasının önemini vurguladı. Rus tarım ataşesi de önümüzdeki dönemde iş birliğini ve teknik koordinasyonu genişletme isteğini dile getirdi.
ABD’de 2026 ara seçimleri yaklaşırken göç politikası tartışmanın öne çıkan başlıklarından biri olurken, Arizona’daki Yuma ilçesi çiftçileri Meksikalı tarım işçileri için daha fazla geçici vize talep ediyor. Çiftçiler, tarımsal üretimde ihtiyaç duydukları iş gücüne erişmek istiyor. Yuma’daki üreticiler, iş gücü eksikliğinin bazı hasatların kaybedilmesine ve arazilerin ekilmeden kalmasına yol açabileceğinden endişe ediyor. France 24’ün haberine göre tarım işçileri ihtiyacı, ABD’de göç ve seçim gündemiyle doğrudan kesişiyor.
Tayland Ticaret Bakanlığı, pirinci düşük marjlı bir emtia olmaktan çıkarıp yüksek değerli özel bir ürüne dönüştürmek amacıyla ulusal bir kampanya başlattı. 2026 KHAOPRANEAT Fuarı’nda tanıtılan “Khaopraneat” girişimi, ülke genelindeki 466 üretici grubunu yüksek değerli iç ve dış pazarlara bağlamayı hedefliyor. Kampanya, Ticaret Bakanı Suphajee Suthumpun ile Bakan Yardımcısı Dr Kirida Bhaopichitr dönemindeki politika değişiminin parçası olarak sunuldu. Girişim, Tayland’ın pirinç ticaretindeki daralmanın ardından geldi. Ocak-Eylül 2026 döneminde pirinç sevkiyatı yıllık bazda %19,26 azalarak 4,99 milyon tona, ihracat geliri ise %16,84 düşerek 2,96 milyar ABD dolarına geriledi. Kaynak, düşüşte yüksek yurt içi üretim maliyetlerini, rai başına daha düşük verimi ve bölgesel ihracatçıların agresif fiyat rekabetini etkili nedenler arasında gösteriyor. Bakanlık, düşük maliyetli rakiplerle yalnızca hacim üzerinden rekabet etmek yerine değer yaratmaya odaklanıyor. Strateji kapsamında bölgesel çeşitlilik, terroir ve mutfak kalitesi öne çıkarılıyor. Bakanlık, alıcıların artık yalnızca fiyat ve hacme değil, kalite, izlenebilirlik ve belirli duyusal özelliklere de baktığını belirtiyor. Bu amaçla pirincin aroma, lezzet karmaşıklığı ve pişirme sonrası dokusunu değerlendiren Rice Taste Profile ile Rice Flavour Wheel araçları tanıtıldı. İlk ticari denemelerden biri Nakhon Sawan’da yapıldı. Hom Baiteoy pirincinin doğal pandan benzeri aromasını ve pişirme özelliklerini öne çıkaran pazarlama yaklaşımının ardından tarla çıkış fiyatı kilogram başına ortalama 35 bahttan 60-80 baht aralığına yükseldi. Hükümet ayrıca seçilmiş üretici gruplarını üst segment oteller, restoran işletmecileri ve profesyonel şeflerle doğrudan eşleştiriyor. One Bangkok’taki tanıtımın ardından Chiang Mai’de bölgesel ticaret buluşmaları düzenlenecek; süreç, uluslararası alıcıların davet edileceği Thailand Rice Fest 2027 ile sürdürülecek.
Finax analizine göre Slovakya’da gıda fiyatları son beş yılda toplam yaklaşık %40 arttı. En belirgin yükselişler zeytinyağı ve yumurtada görüldü. Artışın en yoğun olduğu dönem 2022 ve 2023 yılları olurken, Haziran 2021-Mart 2023 arasında gıda fiyatları neredeyse %40 yükseldi. Toplam gıda enflasyonu 2022’de %18,6, 2023’te ise %17,3 oldu. 2022’nin sonunda yıllık fiyat artışı %29’a kadar çıktı. Artış hızı 2024’te yaklaşık %2-3’e, 2025’te %3’ün biraz üzerine geriledi. 2026’da ise bazı aylarda gıda fiyatları yıllık bazda düştü; hazirandaki düşüş %0,5, temmuzdaki düşüş %2,6 olarak kaydedildi. Zeytinyağı, fiyat artışının en belirgin örneklerinden biri oldu. Ürün, AB’de Eylül 2023’te 2021 başına göre %75 daha pahalıydı; euro bölgesinde fiyat Nisan 2024’te iki katından fazla arttı. Slovakya’da yarım litrelik şişenin fiyatı 2021’de yaklaşık 4-5 avrodan daha sonra 8 avroya yaklaştı. Analize göre aşırı kuraklık ve sıcaklıklar, İspanya’daki rekolteyi yarıya indirerek arzı daralttı; enerji, taşımacılık ve ambalaj maliyetleri de yükselişi destekledi. Daha iyi rekolteyle fiyat 2025’ten itibaren hafifçe gerilese de eski seviyesine dönmedi. Yumurtalar 2023’ün başında yıllık bazda %79 pahalandı. 10’lu paket fiyatı 2020’de yaklaşık 1,49 avrodan 2022 sonunda 2,68 avroya çıktı. Yem maliyetleri, kuş gribi, enerji giderleri ve kafessiz yetiştiriciliğe geçiş başlıca etkenler arasında gösterildi. Kanatlı etinin kilogram fiyatı da 2021’den beri bir avrodan fazla artarak Ocak 2026’da 4,40 avroya ulaştı. Domates ve biber gibi meyve sebzelerinde 2022’de ortalama artış %30,6 oldu.
Taylandlı gıda şirketi Charoen Pokphand Foods (CPF), ülkenin gıda sektöründe miktar odaklı ihracat modelinden katma değer ve verimlilik temelli bir yapıya geçmesi gerektiğini açıkladı. CPF Üst Yöneticisi Prasit Boonduangprasert, şirketin bu dönüşümde yapay zekâyı kullanarak üretim ve operasyon süreçlerini geliştirmeyi, Tayland’ın gıda sektöründeki rekabet gücünü artırmayı hedeflediğini söyledi. Açıklamalar, “Beyond Global Food: Innovating for a Food-Secure Future” etkinliğinde yapıldı. Prasit Boonduangprasert’e göre Tayland uzun süredir dünyanın önemli gıda ihracatçıları arasında yer alıyor, ancak yüksek üretim ve ihracat hacmi her zaman aynı ölçüde satış geliri yaratmıyor. Bu nedenle sektörün yalnızca miktarı artırmaya odaklanmak yerine ürün ve hizmetlerden daha yüksek değer üretmesi, aynı zamanda verimliliğini yükseltmesi gerekiyor. CPF yöneticisi, üretim ve gıda güvenliğiyle ilgili risklerin yanı sıra iklim dalgalanmaları ve jeopolitik gelişmelerin uluslararası ticareti daha kısıtlı hâle getirebileceğini belirtti. Bu koşullar nedeniyle gıdanın gelecek 10 yılda stratejik bir varlığa dönüşebileceğini söyledi. Şirket, yapay zekânın gıda değer zincirinin her aşamasında operasyonel verimliliği artırabileceğini değerlendiriyor. Teknolojinin mevcut verilerin ürün ve hizmet geliştirmede kullanılmasına yardımcı olması, özellikle hayvan yemi ile tüketici gıdalarının formüllerinin geliştirilmesini ve iyileştirilmesini hızlandırması bekleniyor. CPF, yapay zekâyı yalnızca şirket içi süreçlerde kullanmakla kalmayıp, çiftlik yönetiminde bilgi ve teknolojiyi daha sistematik biçimde kullanmayı amaçlayan Akıllı Çiftlik Çözümü’nü de geliştirmek istiyor. Şirket, geçmişte çiftlik yönetiminde deneyim ve ekipler arasındaki bilgi aktarımına dayanan yaklaşımın süreklilik ve geniş ölçekte uygulama bakımından sınırlı kaldığını değerlendiriyor. CPF, dönüşümün yalnızca şirket içindeki yatırımlarla gerçekleşemeyeceğini savunarak tedarikçileriyle daha yakın iş birliği kurmayı planlıyor. Şirketin tedarikçi geliştirme ağı yaklaşık 5.500 işletmeyi kapsıyor ve bu işletmelerin gelişim faaliyetlerine katılması hedefleniyor. Supplier Excellence programı kapsamında eğitim verilmesi ve mühendislik ekiplerinin operasyonların geliştirilmesine destek olması öngörülüyor. CPF ayrıca küçük ve orta ölçekli tedarikçilerin karbon salımını azaltmaya yönelik yatırımlarda finansman sınırlamaları yaşayabileceğine dikkat çekiyor. Programa bağlı verimlilik artışı ve maliyet tasarruflarının karbon ile çevre projelerine kaynak oluşturması, tedarikçilerin uzun vadede Net Zero hedeflerine hazırlanması amaçlanıyor.
AB dış politika şefi Kaja Kallas, Rusya’nın Karadeniz’de sivil gemilere yönelik saldırılarını gerekçesiz olarak niteledi ve bu saldırıların küresel gıda tedariki üzerinde güçlü baskı oluşturduğunu söyledi. Kallas, Romanya suları yakınlarında can kayıplarına yol açan son insansız hava aracı saldırısının yeni bir tırmanış olduğunu belirtti. Kallas, Romanya Dışişleri Bakanı Dan Neculaescu ile bölgesel güvenlikteki kötüleşmeyi görüştüğünü açıkladı. Neculaescu, Köstence’ye 13 deniz mili mesafesindeki ticari gemiye yönelik saldırının uluslararası hukuk ile seyrüsefer özgürlüğünün ihlali olduğunu söyledi. Cuma günü başlatılan kurtarma operasyonunda dokuz denizci kurtarıldı, üçü kayboldu, biri hayatını kaybetti. Komor Adaları bayraklı geminin ağır hasar alarak alabora olduğu ve Romanya karasuları dışında batma riski taşıdığı bildirildi.
Avrupa’da gıda fiyatları ülkeler arasında belirgin farklılık gösteriyor. Numbeo’nun 2026 yıl ortası verilerini temel alan karşılaştırmada gıda fiyat endeksi, AB ortalaması 100 kabul edildiğinde Moldova’da 57,2 ile İsviçre’de 189,2 arasında değişiyor. Buna göre İsviçre’de gıda fiyatları AB ortalamasının %89,2 üzerinde, Moldova’da ise %42,8 altında bulunuyor. Endeks, Numbeo’nun New York’u 100 kabul eden ölçümünün Euronews Business tarafından AB ortalaması 100 olacak şekilde dönüştürülmesiyle hesaplandı. İsviçre’yi 183,6 puanla İzlanda, 154,4 puanla Norveç, 134,9 puanla Lüksemburg ve 128,4 puanla Danimarka izliyor. AB içinde gıda fiyatlarının en düşük olduğu ülke ise 66,7 puanla Romanya; bu ülkede fiyatlar AB ortalamasının %33,3 altında. Türkiye’nin endeksi 82,1 olarak veriliyor. Bu değer AB ortalamasının altında kalırken, Türkiye bazı AB üyesi ülkelerden daha yüksek bir seviyede bulunuyor. Kaynak ayrıca Türkiye’de Avrupa’nın en yüksek gıda enflasyonunun görüldüğünü belirtiyor. Karşılaştırmada ayrıca her üründen bir kez sayılan 18 kalemlik bir gıda sepeti kullanıldı. Euronews Business’ın Ekim 2026’da topladığı fiyatlara göre bu sepetin AB ortalama maliyeti 69,84 avro. Sepet İsviçre’de 137,90 avro, Moldova’da 41,10 avro ve Norveç’te 116,10 avro tutuyor. Hesaplamada Numbeo’nun 19 ürünlük pazar kategorisinden sigaralar çıkarıldı; ürünler ağırlıklandırılmadan, her biri bir kez hesaba katıldı. Bu nedenle endeks verileriyle sepet verileri aynı dönem aralığını yansıtmıyor. Kaynakta aktarılan değerlendirmelere göre düşük nominal fiyatlar, haneler açısından otomatik olarak daha yüksek satın alınabilirlik anlamına gelmiyor. Romanya’da gıda fiyatları düşük olmasına rağmen aileler bütçelerinin %23,1’ini gıda ve alkolsüz içeceklere ayırıyor; Bulgaristan’da bu oran %20’nin üzerinde. Satın alma gücü hesaba katıldığında ülkeler arasındaki farkın daralabileceği, sepetin ağırlıklandırılması halinde sıralamaların değişebileceği belirtiliyor. Jeremias Máté Balogh işçilik maliyetlerinin yanı sıra enerji, yakıt ve taşımacılık giderlerinin; Ilaria Benedetti ise özellikle yakıt maliyetleriyle birlikte enerjinin son fiyat artışlarında önemli rol oynadığını ifade ediyor.
Topraktaki organik karbonun kaybı, atmosfere karbondioksit salımının ötesinde tarımsal üretimin fiziksel, suyla ilgili ve biyolojik işleyişini etkileyen bir süreç olarak ele alınıyor. Kaynağa göre karbon; toprak agregatlarının oluşumu ve stabilitesi, suyun sızması ve tutulması, gözeneklilik ile mikrobiyal topluluklara kaynak sağlanması açısından önemli işlevler üstleniyor. Karbonun azalması bu işlevleri zayıflatabiliyor. Organik madde kaybı, toprağın ısı kapasitesi, nemi ve yapısında değişikliklere yol açabiliyor. Özellikle bozunmuş ve kuru topraklarda yüzey sıcaklıkları yükselebilir ve sıcaklık dalgalanmaları artabilir. Ancak kaynak, toprağın yerel sıcaklığındaki değişimlerle küresel ısınmanın birbirinden ayrılması gerektiğini vurguluyor. Karbon kaybı karbondioksit salımı yoluyla iklim değişikliğine katkıda bulunabilirken, nem, örtü ve yapıdaki değişiklikler toprağın ısınıp soğuma biçimini etkiliyor. Karbon miktarındaki düşüş; sıkışma, erozyon, yüzey akışı ve su depolama kapasitesinde azalmaya neden olabilir. Tarımsal açıdan bu durum su kullanımında verim kaybı, kuraklık ve şiddetli yağışlara karşı daha yüksek kırılganlık, mikrobiyal yaşam alanlarının bozulması ve besin maddelerini geri dönüştürme kapasitesinin zayıflaması anlamına gelebilir. Etkilerin toprak türü, besin durumu, nem, pH, doku ve yönetim biçimine göre değiştiği belirtiliyor. Kaynak ayrıca toprak mikrobiyomunu ve mikroorganizmalarla bitkiler arasındaki RNA temelli iletişimi araştırılması gereken alanlar arasında gösteriyor.
Güney Afrika’da tarım kuruluşları, Maliye Bakanı Enoch Godongwana’nın 2026 Orta Vadeli Bütçe Politikası Bildirisi kapsamında açıkladığı geçici akaryakıt vergisi indirimini, tarımsal yayım görevlilerine ek finansmanı ve altyapı yatırımlarını memnuniyetle karşıladı. 21 Ekim’de Parlamento’ya sunulan bütçe paketinde, artan üretim maliyetleri ve iklim riskleri karşısında etkili uygulama ile kamu harcamalarında hesap verebilirliğin belirleyici olacağı vurgulandı. Bütçe, Güney Afrika’nın 2026 ekonomik büyüme beklentisini küresel belirsizlik nedeniyle %1,6’dan %1,2’ye indiriyor. Orta Doğu’daki çatışmanın petrol arzı, enerji ve gıda fiyatları üzerindeki etkisinin yanı sıra El Niño’nun üretici maliyetleri ve çıktıları üzerindeki olası etkileri de görünümü zayıflatan unsurlar arasında gösterildi. 2026/27 tarımsal üretim sezonunda olası kuraklığın ürünleri, hayvancılığı ve otlakları tehdit edebileceği belirtildi. Tarım için en hızlı etkiler yaratması beklenen önlem akaryakıt vergisi indirimi oldu. Genel vergi 4 Kasım-1 Aralık 2026 arasında motorinde litre başına 3 R, benzinde 1,50 R azaltılacak. İndirim 1 Aralık’tan 5 Ocak 2027’ye kadar motorinde litre başına 1,50 R, benzinde 1 R seviyesinde sürdürülecek. Üretim sezonunun başlamasıyla traktörler, diğer makineler ve tarımsal ürün taşımacılığı için yakıt ihtiyacının arttığı dönemde alınan kararın, çiftlikten tüketiciye uzanan zincirde maliyet baskısını hafifletmesi bekleniyor. Agbiz CEO’su Theo Boshoff, Güney Afrika tarım ürünlerinin yaklaşık %80’inin karayoluyla taşındığını belirterek indirimin üreticiler, işleyiciler, dağıtıcılar ve perakendeciler üzerindeki baskıyı azaltabileceğini söyledi. Ancak TLU SA, desteğin geçici olduğuna ve yıllardır kötüleşen altyapı, verimsiz lojistik ile yükselen işletme maliyetlerini telafi edemeyeceğine dikkat çekti. Ticari çiftçilerin çoğunlukla fiyat alıcısı olduğunu belirten kuruluş, artan yakıt ve taşıma maliyetlerinin tamamının tüketicilere aktarılamadığını bildirdi. Hükümetin ihtiyat rezervi, El Niño gibi risklere yanıt vermek üzere 10 milyar R’ye çıkarıldı; ancak bu tutar yalnızca tarıma ayrılmış değil. Etkilenen çiftçilere sağlanacak desteğin risklerin nasıl değerlendirileceğine ve mevcut kaynakların nasıl tahsis edileceğine bağlı olacağı belirtildi. AgriSA altyapı rehabilitasyonu ile şap hastalığı aşısı alımlarını olumlu karşılarken, kuraklığın daha düşük verim, daha yüksek yem ve sulama maliyetleri ile hayvancılıkta otlak ve su azalmasına yol açabileceği uyarısı yapıldı.
Yeni Zelanda’nın Hawke’s Bay bölgesindeki WoolWorks yün temizleme tesisi, Kuzey Adası’nda kırkımın yoğunlaştığı aralık-mart döneminde günde yaklaşık 165.000 kilogram yün işleyecek. Napier’in güneyindeki Awatoto fabrikası, koyunlardan elde edilen yağlı yünü temiz, kuru ve preslenmiş ürüne dönüştürerek halı ve yapı ürünleri üreticilerinin kullanımına hazırlıyor. Tesis, işlenen yünü 600 ton basınç uygulayan yeni bir Alman presiyle balyalayıp dünya genelindeki üreticilere gönderiyor. WoolWorks Üst Yöneticisi Rosstan Mazey, sektördeki zorlu koşullara rağmen Yeni Zelanda’nın yün ihracatının geleceği konusunda iyimser olduğunu söyledi. Mazey, son bir yılda özellikle Çin’e gönderilen yağlı yün miktarında zorluk yaşandığını ve Çin’in son aylarda Yeni Zelanda yününe ilgisinin azalmaya başladığını belirtti. Buna karşılık Avrupa ve Hindistan’daki temizlenmiş yün pazarlarına ilginin yeniden arttığını ifade etti. WoolWorks’te temizlenen yünün yaklaşık %85’i Çin, Hindistan, ABD ve Avrupa’ya gidiyor. Bu pazarlarda yün; kilim, yatak ürünleri, halı ve yapı malzemelerine dönüştürülüyor. Yaklaşık %15’lik bölüm ise Yeni Zelanda’da kalıyor. Ülkedeki şirketler temizlenmiş yünü ince yün halılar, yalıtım, akustik paneller ve peyzaj ürünlerinde kullanıyor. Fabrika, Cyclone Gabrielle sırasında Ngaruroro Nehri boyunca taşkın setlerinin yıkılması sonucu yaklaşık iki metre su altında kaldı. İşleme ekipmanlarının hasar gördüğü tesiste yeniden inşa bir yıldan uzun sürdü; elektrik tesisatı yenilendi, elektronik izleme ekipmanı kuruldu ve makineler onarıldı. WoolWorks Grup Güvence Müdürü Tony Cunningham, bazı şirketler yağlı yünü yurt dışına gönderse de Yeni Zelanda’nın yün temizleme kapasitesini korumasının kritik olduğunu söyledi. Şirket ayrıca yüksek enerji maliyetleri ve azalan koyun sayılarıyla karşı karşıya bulunuyor.