ARAŞTIRMA MASASI

Haber arşivi

Ülke, konu ve tarihe göre yerel kaynaklardan gelen haberleri keşfedin.

4 haber · Sayfa 1

Mugoša, Euro Modelin Karadağ Tarımını Riske Attığını Savundu
Görsel kaynağı: Portal Analitika · Özgün haber
Veri haberi

Mugoša, Euro Modelin Karadağ Tarımını Riske Attığını Savundu

2 yayıncı · 2 haber · Karşılaştır

Eski Karadağ tarım bakanı ve Avrupa İttifakı meclis üyesi Budimir Mugoša, açıklanan Euro modelin ülkenin tarım sektörünü olumsuz etkileyeceğini savundu. Televizyon E’ye konuşan Mugoša, başbakanın modelin insanları kırsalda tutacağı yönündeki açıklamasının anlamlı olmadığını belirterek, programı tarım açısından “çok riskli bir deney” olarak nitelendirdi. Mugoša, Karadağ’daki başlıca tarımsal üretimin hayvancılık ve süt üretimine dayandığını söyledi. Süt fiyatının 2021’den bu yana değişmediğini ve 47 sentte kaldığını belirten Mugoša, ücretler ve diğer maliyetler artarken üreticilerin sınırlı gelir elde ettiğini savundu. Mevcut önlemlerin insanları tarımdan uzaklaştırdığını ifade etti. Tarım ürünlerinde verginin %21 olduğunu söyleyen Mugoša, çiftçilerin ürünlerini satmak için büyük perakende zincirlerine bağımlı kaldığını belirtti. Üreticilerin daha yüksek miktarlardaki ürünlerini başka kanallardan satamadığını savunan Mugoša, sorunun sistemle ilgili olduğunu ve Euro modelin bu sorunları ağırlaştırabileceğini öne sürdü. Mugoša ayrıca Karadağ’ın AB’ye giriş sürecinde sınır geçişlerinin veterinerlik ve bitki sağlığı denetimleri için yeterli teknik donanıma sahip olmadığını söyledi. Bar Limanı, Podgorica Havalimanı ve bazı kara geçişlerinde gerekli altyapının bulunmadığını; hayvansal kökenli müsaderelerin işlenmesi için de tesis olmadığını belirtti. Ülkede 10-15 veteriner müfettişinin iç ticaret noktaları, sınır geçişleri ve mezbahaları denetlemeye yetmediğini savundu. Üreticilerin AB’ye giriş sonrasında karşılaşacakları kurallar konusunda yeterince bilgilendirilmediğini de söyleyen Mugoša, ısıl işlem görmemiş sütten peynir üretilememesi gibi kuralların hayvancılık üzerinde başarısızlık riski yaratabileceğini belirtti. Bu değerlendirmeler Mugoša’nın açıklamalarına dayanıyor; kaynakta hükümetin veya ilgili bakanlıkların yanıtı yer almıyor.

Karadağ’da Süt Ürünleri Zamlandı, Ekmek Fiyatları İçin Karar Bekleniyor
Görsel kaynağı: Portal Analitika · Özgün haber
Veri haberi

Karadağ’da Süt Ürünleri Zamlandı, Ekmek Fiyatları İçin Karar Bekleniyor

2 yayıncı · 2 haber · Karşılaştır

Karadağ’da çalışan ücretlerinin gelecek yıl “Euro model” kapsamında artırılması beklenirken, bazı gıda fiyatları şimdiden yükseldi. Haftanın başından bu yana marketlerde satılan bazı yerli süt ürünlerinin fiyatları arttı. Üreticilerin yaklaşık %8,5’lik artış açıklamasına rağmen, bazı ürünlerde raf fiyatlarının bu oranın üzerinde yükseldiği bildirildi. Bir buçuk litrelik yerli yoğurdun fiyatı daha önce 1,69-1,75 avro arasında değişirken, yeni fiyatlar mağazaya göre 1,95-2,09 avroya çıktı. 500 gramlık ekşimenin fiyatı 1,39 avrodan yaklaşık 1,65-1,69 avroya yükseldi. Bir bardak ekşi sütün fiyatı da 29 sentten 39 sente çıktı. Süt Üreticileri Birliği, bu artışların gelecek yıl uygulanması beklenen ücret düzenlemesiyle bağlantılı olmadığını, son dört yılda yükselen enflasyon ve maliyetlerden kaynaklandığını belirtti. Birliğin açıklamasına göre fermente süt ürünlerinin fiyatları en son 2022’de güncellendi. Üreticiler, 2022’den eylül sonuna kadar kümülatif enflasyonun %18,42’ye ulaştığını ifade etti. Böylece süt ürünlerindeki zam, ücret artışları henüz uygulanmadan önce artan maliyetlerin fiyatlara yansıtılması olarak gerekçelendirildi. Ancak açıklamada, maliyet artışlarının ürün fiyatlarına hangi oranlarda yansıdığına ilişkin ayrı bir dağılım verilmedi. Ekmek ve unlu mamullerde ise henüz kesinleşmiş bir zam oranı bulunmuyor. Karadağ Fırıncılar Birliği, bu hafta maliyet hesaplamalarını inceleyerek ekmek ve unlu mamullerin fiyatlarında değişiklik yapılıp yapılmayacağına karar verecek. Fırıncılar yüksek enerji fiyatları, iş gücü eksikliği ve artan işletme giderlerinden şikâyet ediyor; çok sayıda fırının faaliyetini sürdürülebilirliğin sınırında yürüttüğünü savunuyor. Bu nedenle mevcut fiyatların yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirten sektör temsilcileri, ekmeğin ne kadar zamlanacağının henüz bilinmediğini vurguluyor. Haberde, bazı et ürünleri üreticilerinin de fiyat listelerini değiştirdiği, bazılarının ise fiyatları ocak ayına kadar korumayı hedeflediği aktarılıyor. Ancak gıda dışındaki alanlarda da “Euro model” beklentisinin fiyatlama davranışlarını etkilediği belirtiliyor. Bazı konut projelerinde ilan edilen fiyatların metrekare başına 100-200 avro artırıldığı, bu rakamların gerçekleşen satış fiyatlarını zorunlu olarak göstermediği ifade ediliyor.

Karadağ'da Yoğurt ve Fermente Süt Ürünlerine %8,5 Zam
Görsel kaynağı: Portal Analitika · Özgün haber
Veri haberi

Karadağ'da Yoğurt ve Fermente Süt Ürünlerine %8,5 Zam

2 yayıncı · 2 haber · Karşılaştır

Karadağ'da yerli üreticilerin yoğurt, ekşitilmiş süt ve pavlaka fiyatları 9 Kasım 2026 itibarıyla ortalama %8,5 artırıldı. Üç büyük yerli mandıra olan Lazine, Nika ve Srna'nın yeni fiyat listeleri ticaret zincirlerine iletildi. Pasterize sütün fiyatı ise değişmedi. Artış, bu ürünlerde 2022'den bu yana yapılan ilk üretici fiyatı düzenlemesi oldu. Karadağ Süt Üreticileri Birliği, fiyat artışını işletme maliyetlerindeki yükseliş ve fermente süt ürünleri fiyatlarının son dört yıldaki enflasyona kısmen uyarlanmasıyla açıkladı. Birliğe göre 2022'deki son düzeltmeden Eylül 2026 sonuna kadar kümülatif enflasyon %18,42 olarak gerçekleşti. Birlik, %8,5'lik artışın bu oranın oldukça altında kaldığını belirtti. Birlik ayrıca düzenlemenin, asgari ücret artışını öngören Euro Modeli ile bağlantılı olmadığını bildirdi. Yeni fiyatların market raflarına ne ölçüde yansıyacağı ise ürünlere ve ticaret zincirlerinin fiyat politikalarına göre değişecek. Bazı marketlerde perakende fiyatları yeni üretici listeleri yürürlüğe girmeden önce yükselmeye başladı. Bir markette 1,5 litrelik yerli yoğurdun fiyatı 1,75 avrodan 1,95 avroya çıktı. Üretici ve ticaret zincirleri arasındaki fiyat anlaşmazlığı da sürüyor; dört büyük zincirden ikisi, artan işletme maliyetlerine rağmen yeni tedarik fiyatlarını kabul etmeyeceğini ve ısrar eden üreticilerin ürünlerini raflardan kaldırabileceğini bildirdi.

Vidaković: Euro Modeli Tarımda Fiyat Artışı ve İşten Çıkarmalara Yol Açabilir
Görsel kaynağı: E TV · Özgün haber
Veri haberi

Vidaković: Euro Modeli Tarımda Fiyat Artışı ve İşten Çıkarmalara Yol Açabilir

Karadağlı tarım ve gıda sektörü yöneticisi ve agronomi mühendisi Željko Vidaković, verimlilik artırılmadan ve ciddi analiz yapılmadan uygulanacak “Euro modelinin” tarımı özellikle olumsuz etkileyebileceğini söyledi. Vidaković’e göre çiftçiler yeni ücret düzenlemesinin maliyetlerini yalnızca bir veya iki ay karşılayabilir; sonrasında ürün fiyatlarını artırmak ya da işçi çıkarmak zorunda kalabilir. Ancak açıklamada modelin ayrıntıları, uygulama takvimi veya yürürlüğe girip girmediği belirtilmedi. Vidaković, Karadağ tarımının hâlihazırda rekabet gücü sorunu, iş gücü eksikliği ve yetersiz yatırımlarla karşı karşıya olduğunu belirtti. Ülkede yaklaşık 26.000 tarım işletmesi ve 55.000 çalışan bulunduğunu, çalışanların ortalama yaşının 59 olduğunu aktardı. Tarımsal ürünlerin iç pazarda dahi yeterince rekabetçi olmadığını savunan Vidaković, 1.000 avroluk asgari ücretin işverenlerin ücret skalasını yukarı çekmesine ve bazı ücretlerin 2.000 avro veya üzerine çıkmasına yol açabileceğini öne sürdü. Bu değerlendirme gerçekleşmiş bir sonuç değil, Vidaković’in öngörüsü olarak aktarıldı. Vidaković, ücret artışının verimlilik artışıyla desteklenmemesi halinde rekabet sorununun büyüyebileceğini söyledi. Plantaže’de şeftali veriminin 10-12 ton olduğunu, Avrupa’da 25 tonun altındaki verimin kârsız kabul edildiğini ve 30-35 tonluk verimler görüldüğünü belirtti. Elma verimini Avrupa için 70-80 ton, Karadağ için ise yaklaşık 30 ton olarak karşılaştırdı. Ayrıca IPARD kredilerine erişimin aylar, hatta yıllar sürdüğünü; Avrupa Birliği’ne yaklaşık bir buçuk yıl içinde girilmesi planlanırken uygun krediler, hibeler ve yatırımların yeterince sağlanamadığını savundu. Karadağ tarımının mevsimsel yapısı nedeniyle bazı ürünlerde kısa sürede çok sayıda işçiye ihtiyaç duyulduğunu belirten Vidaković, Plantaže’deki üzüm hasadını bu duruma örnek gösterdi. Artan maliyetlerin daha fazla çiftçi ve tarım işletmesini kayıt dışı ekonomiye itebileceğinden ve tam zamanlı yasal istihdamı azaltabileceğinden endişe ettiğini söyledi. Ücret artışlarının, ithalata dayalı ve yeterince korunmayan piyasada ürün fiyatlarını da yükselteceğini savunan Vidaković, işlevsel bir tarım fonunun araziyi teminat göstererek krediye erişimi kolaylaştırabileceğini ve modernizasyonu destekleyebileceğini belirtti.