ARAŞTIRMA MASASI

Haber arşivi

Ülke, konu ve tarihe göre yerel kaynaklardan gelen haberleri keşfedin.

14 haber · Sayfa 1

Kışın Azalan Arktik Deniz Buzu, Doğu Avrupa ve Kazakistan’da Yaz Kuraklığı Riskiyle İlişkilendirildi
Görsel kaynağı: AZERTAC · Özgün haber
Veri haberi

Kışın Azalan Arktik Deniz Buzu, Doğu Avrupa ve Kazakistan’da Yaz Kuraklığı Riskiyle İlişkilendirildi

Barents ve Kara denizlerinde kışın deniz buzunun azaldığı dönemlerin, doğu Romanya, Moldova ve Ukrayna’dan kuzey Karadeniz ile Hazar bölgeleri üzerinden Kazakistan’a uzanan kuşakta daha kurak yazlarla ilişkili olduğu belirlendi. Almanya’daki Alfred Wegener Enstitüsü ile Bükreş Üniversitesi araştırmacılarının çalışması, bu ilişkiyi dünyanın önemli tahıl üretim bölgelerinin bir bölümünde kuraklık için potansiyel bir erken uyarı sinyali olarak değerlendiriyor. Araştırmacılar, 1901-2017 arasındaki deniz buzu kayıtlarını Mayıs-Eylül dönemini kapsayan yaz kuraklığı endeksiyle karşılaştırdı. Ortak ısınma eğiliminin etkisini azaltmak için her iki veri seti atmosferik karbondioksit yoğunluklarına göre düzeltildi. İstatistiksel ilişkinin anlamlı olduğu alanın %81,1’inde, kış deniz buzunun önceki yaz koşullarının ötesinde bilgi sağladığını gösteren tahmin testi de destekleyici sonuç verdi; alanın %65,1’i bilgi akışı testiyle desteklendi. Çalışmada önerilen mekanizmaya göre düşük deniz buzlu kışların ardından atmosferik dolaşım değişebilir, jet akımı daha fazla kıvrılabilir ve Hazar Denizi’nin kuzeyinde yüksek basınçlı bir blokaj oluşabilir. Bu örüntü, doğu Romanya, Moldova ve güney Ukrayna’ya Kuzey Afrika ile Orta Doğu’dan sıcak ve kuru hava taşırken bölge genelinde bulutluluğu azaltabilir. Düşük buzlu yıllarda Mayıs-Eylül döneminde yüzeye ulaşan güneş ışınımı, yüksek buzlu yıllara göre metrekare başına ortalama 5,35 watt daha fazla ölçüldü. Araştırmacılar, düşük kış deniz buzunun izleyen yaz mutlaka kuraklık yaratmayacağı ve sinyalin buz örtüsü azalmaya devam ettikçe değişebileceği uyarısında bulundu. Barents ve Kara denizlerinde görece düşük buzlu kışların 2000’lerin başından beri baskınlaştığı belirtilirken, İspanya’daki benzer ilişkiye dair kanıtların daha kesin olmadığı aktarıldı.

İran, Rus Tahılının En Büyük Alıcısı Oldu
Görsel kaynağı: IANA — İran Tarım Haber Ajansı · Özgün haber
Veri haberi

İran, Rus Tahılının En Büyük Alıcısı Oldu

İran, Temmuz-Ekim 2026 döneminde Rusya’dan yaklaşık 2,1 milyon ton tahıl satın alarak Rus tahılının en büyük alıcısı oldu. Mısır 1,6 milyon tonla ikinci, Çin ise 800 bin tonla üçüncü sırada yer aldı. İran’ın alımı, geçen yılın aynı dönemindeki yaklaşık 2,7-2,8 milyon tonluk seviyenin altında kaldı. Çin’in ilk üç alıcı arasına girmesi ve Türkiye’nin yerini alması, Rusya’nın tahıl ihracatındaki hedef pazar bileşiminin değiştiğine işaret etti. Ticaret güzergâhlarındaki kısıtlamalar nedeniyle Rusya, Baltık ve Hazar denizlerindeki limanların kapasitesini daha fazla kullanmaya yöneldi. Baltık limanlarından ekim ayında 1 milyon 561 bin ton tahıl ihraç edildi; bu miktar geçen yılın aynı ayına göre 8,7 kat arttı. Baltık ve Hazar limanlarının Rusya’dan ihraç edilen tahıl ve bakliyat yüklerindeki payı ekim ayında %65,3’e yükseldi; geçen yıl aynı ayda bu oran %2,4’tü. Hazar güzergâhında Astrahan Limanı’nın tahıl ihracatı 396 bin tona, Mahaçkale Limanı’nınki ise 83 bin 200 tona ulaştı. Öte yandan IKAR, Rusya’nın 2026-2027 tarım sezonu toplam tahıl ihracatı öngörüsünü 52,8 milyon tondan 49,5 milyon tona indirdi.

Bakü’de İlk Azerbaycan Bölgesel Su Ürünleri Forumu Düzenlendi
Görsel kaynağı: AZERTAC · Özgün haber
Veri haberi

Bakü’de İlk Azerbaycan Bölgesel Su Ürünleri Forumu Düzenlendi

3 yayıncı · 4 haber · Karşılaştır

İlk Azerbaycan Bölgesel Su Ürünleri Forumu, Azerbaycan Tarım Bakanlığının organizasyonuyla Bakü’de düzenlendi. Balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliğinin mevcut durumu ile geleceği, devlet destekleri, bölgesel işbirliği ve sucul biyolojik kaynakların korunması ele alındı. Foruma Azerbaycanlı yetkililerin yanı sıra FAO temsilcileri, Türkiye, Gürcistan, Kazakistan ve Türkmenistan delegeleri, uluslararası kuruluşlar, sektör uzmanları ve özel sektör temsilcileri katıldı. Tarım Bakanı Majnun Mammadov, balık stoklarının korunması, altyapının modernleştirilmesi, ileri teknolojilerin kullanılması ve sektöre yatırım çekilmesini öncelikler arasında gösterdi. Mammadov’un aktardığına göre 2026–2030 Devlet Programı, yıllık su ürünleri yetiştiriciliği üretimini 3.400 tondan 2030’a kadar 7.700 tona çıkarmayı hedefliyor. Bakan ayrıca kamu, işletmeler, akademi ve bölgesel ortaklar arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Forumda, bu hedeflerin gıda güvenliğine katkı sağlaması, ithalata bağımlılığı azaltması ve bölgelerde istihdam oluşturması beklenirken, balıkçılık ve yetiştiriciliğin hukuki çerçevesinin geliştirilmesi, yasa dışı avcılığın önlenmesi ve denetimin güçlendirilmesi de gündeme geldi. Azerbaycan Başbakanlık Kabinesi Tarım ve Çevre İşleri Daire Başkanı Latif Gasimov, dijital izleme, yerel balık türleri ile Hazar Denizi’nin sucul kaynaklarının korunması ve sektörün küresel değer zincirlerine bağlanmasının önemini vurguladı. FAO Avrupa ve Orta Asya Bölge Başkan Yardımcısı Nabil Gangi, iklime dayanıklı uygulamalar, modern teknolojiler, veriye dayalı yönetim, su kaynaklarının verimli kullanımı ve sucul hayvan sağlığına ilişkin daha iyi bilginin önemine dikkat çekti. Trend News Agency’ye göre FAO ile Azerbaycan arasındaki çalışmalar sektör değerlendirmelerini, balıkçılık yol haritasını ve Türkiye ile deneyim paylaşımını da kapsıyor. Forum, bölgesel işbirliği, stokların korunması, düzenleyici çerçeve ve özel sektörün rolüne ilişkin panellerle sürdü.

Rusya, Tahıl İhracatını Murmansk Üzerinden Deniyor
Görsel kaynağı: in.gr · Özgün haber
Veri haberi

Rusya, Tahıl İhracatını Murmansk Üzerinden Deniyor

Rusya, Ukrayna’nın insansız hava aracı saldırılarının Karadeniz üzerinden geleneksel tahıl ihracat güzergâhını büyük ölçüde aksatmasının ardından, Arktik’teki Murmansk Limanı üzerinden sevkiyat yapmayı deniyor. Financial Times’ın aktardığına göre limanda bir dökme yük gemisi, Kuzey Afrika’daki alıcılara gönderilmek üzere 29.500 ton buğdayı yüklemeye başladı. Normalde gübre taşımacılığında kullanılan tesisler, bu deneme sevkiyatı için tahıl taşımasına uyarlandı. Rusagrotrans’a göre Rusya’nın temmuz-eylül dönemindeki buğday ihracatı, daha iyi bir hasada rağmen geçen yılın aynı dönemine kıyasla %38 azaldı. Fastmarkets ise bazı Karadeniz güzergâhlarındaki navlunların temmuz ortasından bu yana iki katından fazla arttığını bildirdi. Rusya Tahıl Birliği Başkanı Arkadiy Zlotevski, Arktik güzergâhındaki lojistik maliyetlerin Azak ve Karadeniz havzalarından yapılan taşımaya göre önemli ölçüde yüksek olacağını söyledi. Rusya’nın Baltık’taki terminallerinin, Zlotevski’nin tahminine göre yıl sonuna kadar Karadeniz ve Azak Denizi’nden kaybedilen hacmin en fazla yarısını karşılayabileceği belirtildi. Kuzeye yönelen sevkiyatlar demiryollarında yığılmaya yol açarken, bazı ihracatçılar Azak Denizi, Don Nehri, Volga-Don Kanalı ve Hazar Denizi üzerinden alternatif rotalar kullanıyor. Ancak bu hatların güney limanlarının kapasitesinin yerini tamamen alması mümkün görünmüyor. Ukrayna’da Tuna üzerinden ve komşu AB ülkelerinden karayolu veya demiryoluyla uzanan alternatif güzergâhların da ülkenin normal tarımsal ihracat hacminin yaklaşık yarısını taşıyabildiği bildirildi. Tarım Bakanı Taras Visotski, bu rotaların lojistik giderlerini ton başına en az 50 dolar artırdığını söyledi. İç kesimlerdeki Ukrayna mısırının fiyatı üç haftada neredeyse beşte bir düşerken, Türkiye ayrı Rus ve Ukrayna gemileri için güvenli geçiş koridorları oluşturulmasını önerdi.

Rusya, Murmansk Üzerinden Kuzey Afrika’ya Buğday İhracatını Test Ediyor
Görsel kaynağı: Libertatea · Özgün haber
Veri haberi

Rusya, Murmansk Üzerinden Kuzey Afrika’ya Buğday İhracatını Test Ediyor

Rusya, Karadeniz üzerinden yapılan tahıl sevkiyatındaki aksaklıklar nedeniyle Arktik Okyanusu kıyısındaki Murmansk limanından alternatif bir ihracat rotasını test etmeye başladı. Limandaki bir kargo gemisi, Kuzey Afrika’ya deneme teslimatı için 29.500 ton buğday yüklemeye çarşamba günü başladı. Kaynakta, geleneksel Karadeniz ihracat rotalarının Ukrayna’nın Rus limanları ve gemilerine yönelik insansız hava aracı saldırıları nedeniyle neredeyse tamamen kapandığı belirtiliyor. Rus Tahıl Birliği Başkanı Arkady Zlochevsky, Murmansk üzerinden kurulacak lojistiğin Azak-Karadeniz havzasındaki taşımacılıktan çok daha pahalı olacağını ve aradaki farkın karşılanması gerekeceğini söyledi. Rusagrotrans’a göre Rusya’nın buğday ihracatı, daha yüksek bir hasada rağmen Temmuz-Eylül 2026’da 2025’in aynı dönemine kıyasla %38 geriledi. Fastmarkets da Karadeniz rotalarındaki navlun tarifelerinin temmuzdan bu yana iki katına çıktığını bildirdi. Lojistik sorunlar Rusya’daki iç fiyatlara da yansıdı. SovEcon yöneticisi Andrey Sizov, fiyatların ağustos ve eylülde sert biçimde düştüğünü, hafif toparlanmaya rağmen üretim maliyetlerinin onlarca yüzde altında kaldığını belirtti. Ukrayna’da ise Tarım Bakanı Taras Vîșotski’ye göre Tuna Nehri ve komşu AB ülkeleri üzerinden işleyen alternatif rotalar, normal ihracat hacminin yalnızca yarısını taşıyabiliyor. Bu rotaların lojistik maliyeti ton başına en az 50 dolar artırdığı, Ukrayna mısır fiyatlarının da son üç haftada yaklaşık %20 düştüğü aktarıldı. Rusya’da bazı sevkiyatlar Azak Denizi’nden nehir ve kanallar üzerinden Hazar Denizi’ne, oradan İran’a yönlendirilirken bazı tahıllar konteynerlerle taşınıyor. Zlochevsky, Baltık limanlarının yıl sonuna kadar Karadeniz ve Azak Denizi’ndeki kayıpların yalnızca yarısını telafi edebileceğini tahmin etti. Türkiye, 2022’deki tahıl taşımacılığı anlaşmasının arabulucusu olarak Rus ve Ukrayna gemileri için ayrı güvenli koridorlar önermişti; ancak Vladimir Putin’in bu fikri, müzakerelere yakın kaynaklara göre reddettiği belirtildi. Küresel buğday fiyatları ağustosta son üç yılın en yüksek seviyesine çıktıktan sonra geriledi, ancak yüksek taşıma maliyetleri piyasayı etkilemeyi sürdürdü.

Rusya'nın Tahıl İhracatının Temmuz-Ekim Döneminde %39,6 Gerilemesi Bekleniyor
Görsel kaynağı: in.gr · Özgün haber
Veri haberi

Rusya'nın Tahıl İhracatının Temmuz-Ekim Döneminde %39,6 Gerilemesi Bekleniyor

Rusya'nın tarım yılının ilk dört ayını kapsayan Temmuz-Ekim 2026 dönemindeki tahıl ihracatının 10,26 milyon ton olması bekleniyor. Rusagrotrans Analiz Merkezi'ne göre bu, yıllık bazda %39,6'lık düşüş anlamına geliyor. Arpa ihracatının %25 azalarak 2,28 milyon tona, mısır ihracatının ise %5,4 gerileyerek 1,23 milyon tona düşeceği öngörülüyor. Kaynakta, temmuz ortasından itibaren düzenlenen insansız hava aracı saldırılarının Karadeniz ve Azak Denizi'ndeki liman altyapısının büyük bölümünü devre dışı bıraktığı ve bu güzergâhtaki tedariklerin sınırlı kaldığı belirtiliyor. Novorossiysk Limanı'ndan haziran-ekim döneminde 2,13 milyon ton buğday ihraç edildi; bu limandaki sevkiyatlar yıllık bazda %71,1 azaldı. Kavkaz Limanı'ndan yapılan ihracat da 2025'teki 3,79 milyon tondan 2026'da 400 bin tona geriledi. Rusya'nın tahıl sevkiyatları ağırlıklı olarak Baltık limanlarına yöneldi. Rusagrotrans analistlerine göre Baltık limanları, Temmuz-Ekim 2026 döneminde Rus buğday ihracatının %38,3'ünü taşıdı; ekim ayında bu payın %65'e ulaşabileceği tahmin edildi. Ust-Luga, dört aylık dönemde toplam ihracatın %14'ünü karşılayarak ana merkez oldu. Ancak limanda tahıl taşımacılığı gübre ve kömür sevkiyatlarıyla kapasite rekabetine giriyor ve demiryolu vagonlarında sıkışıklık yaşanıyor. Hazar Denizi de alternatif güzergâhlardan biri olarak öne çıktı ve temmuz-ekim döneminde bu limanlardan 582 bin ton buğday taşındı. Buna karşın ihracatçılar artan taşıma maliyetleriyle karşılaşıyor. Kpler'e göre Rusya ve Ukrayna'dan tedariklerin azalması, özellikle bu ülkelerin tahılını yoğun tüketen Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerini etkileyebilir. Türkiye ise mevcut kayıpları şu anda Romanya'dan yaptığı tedarikle dengeliyor.

Letonya, Rus Tahılının Başlıca Transit Rotalarından Biri Oldu
Görsel kaynağı: Digi24 · Özgün haber
Veri haberi

Letonya, Rus Tahılının Başlıca Transit Rotalarından Biri Oldu

2 yayıncı · 2 haber · Karşılaştır

Letonya, Rusya’dan çıkan tahılın taşındığı ilk beş ülke arasına girdi. Rus tahıl piyasasını izleyen ProZerno şirketine göre temmuz-ekim döneminde yaklaşık 431.700 ton tahıl Letonya üzerinden taşındı. Sevkiyatlar, Rusya ile Letonya arasındaki siyasi gerilime rağmen sürdü. Rusya, ana ihracat koridoru olan Azak ve Karadeniz havzalarındaki taşımaların ağustos ortasında büyük ölçüde engellenmesinin ardından rotalarını yeniden düzenliyor. Derin suya sahip Baltık limanları, özellikle buğday ihracatında başlıca çıkış yolu haline gelirken, Rusagrotrans verilerine göre Baltık rotası eylül ayında Rus tahıl ihracatının %65’ini oluşturdu. Taşımalar hem Rusya’nın Baltık Denizi limanlarından hem de Baltık ülkelerinin limanlarından, özellikle Letonya üzerinden yapılıyor. Estonya Rus tahılının kendi topraklarından transit geçişini yasaklarken, üç Baltık ülkesi Rus tahılının Avrupa Birliği üzerinden transit taşınmasının yasaklanmasını önerdi. Hazar Denizi üzerinden sevkiyatlar da artarken, İran temmuz-ekim döneminde 1,716 milyon tonla Rus tahılının en büyük alıcısı oldu.

İran Rus Tahılının En Büyük Alıcısı Oldu, Letonya Dördüncü Sırada
Görsel kaynağı: Oslobođenje · Özgün haber
Veri haberi

İran Rus Tahılının En Büyük Alıcısı Oldu, Letonya Dördüncü Sırada

İran, yeni tarım sezonunun başlamasından bu yana Rusya’nın en büyük tahıl ithalatçısı oldu. Rusya ile siyasi ilişkileri bozulan Avrupa Birliği (AB) üyesi Letonya da Rus tahılı alan beş büyük ülke arasında yer aldı. Veriler, ProZerno tarafından sağlanırken Reuters tarafından aktarıldı. Temmuz-ekim döneminde İran 1,716 milyon ton Rus tahılı ithal etti; sevkiyatların çoğunu arpa ve mısır oluşturdu. Mısır, temmuzdan itibaren 1,35 milyon tonla ikinci, Azerbaycan 545.000 tonla üçüncü sırada yer aldı. Letonya 431.700 tonla dördüncü, Nijerya ise 420.900 tonla beşinci büyük alıcı oldu. Rusya, Karadeniz ve Azak Denizi’nde gemilere yönelik sık dron saldırıları nedeniyle tahıl ihracat rotalarını değiştiriyor. Hazar Denizi üzerinden sevkiyatlar artırılırken Baltık Denizi limanları da önemli bir güzergâh olarak öne çıkıyor. Rusagrotrans verilerine göre Baltık limanları, eylül ayında Rus tahıl sevkiyatlarının %65’ini, başta buğday olmak üzere teslim aldı. Rus tahılı Baltık ülkelerinin limanlarından geçmeye devam ederken Estonya kendi toprakları üzerinden transit geçişi yasakladı. Baltık ülkeleri ekim başında bu yasağın AB genelinde uygulanması için girişim başlattı; ancak girişimin sonucu kaynakta yer almadı.

Avrupa Buğday Piyasasında Afrika Talebi ve Karadeniz Gerilimi
Görsel kaynağı: Terre-net · Özgün haber
Veri haberi

Avrupa Buğday Piyasasında Afrika Talebi ve Karadeniz Gerilimi

Avrupa Euronext piyasasında aralık vadeli buğday, çarşamba günü ton başına 247 avrodan işlem gördü. Fiyat, yedi gün önceki 247,75 avroya göre gerilerken Agritel analisti Maxence Devillers, Avrupa buğdayına yönelik Afrika talebinin geri döndüğünü belirtti. Devillers, Fas'ın alımlara devam etmesinin beklendiğini, Mısır için söylentiler bulunduğunu ve Cezayir'in yaklaşık 600 bin tonluk ihale açtığını aktardı. Cezayir'in diplomatik anlaşmazlıklar nedeniyle Fransız buğdayı almadığı, bunun yerine muhtemelen Polonya, Almanya, Romanya veya Bulgaristan'dan tedarik sağlayacağı ifade edildi. Analiste göre bu ülkelerden alınacak buğdayın başka pazarlara yönelmesi, Fransız buğdayının da diğer destinasyonlarda kullanılmasına yol açabilir. Karadeniz'de tahıl ihracatı yapılan güzergâhlardaki saldırılar da sürüyor. Pazartesiyi salıya bağlayan gece Bulgaristan kıyıları yakınında iki gemi vuruldu; gemilerden biri battı ve 11 denizci kayboldu. Saldırıların yaz aylarında yoğunlaşmasının ardından Ukrayna tahılları ağırlıklı olarak Romanya'nın Köstence Limanı üzerinden ihraç edilirken Rusya'nın ihracatında Karadeniz'in yanı sıra Hazar Denizi ve kara yolları kullanılıyor. Rusya ve Ukrayna normalde dünya buğday ihracatının dörtte birini oluşturuyordu. Ancak Jack Scoville, iki ülkenin bu yılki ihracat temposunun geçen yıla göre %50'den fazla düşük olduğunu söyledi. Chicago'da ekmeklik buğdayın fiyatı da bir haftada 7,04 dolardan 6,68 dolara geriledi. Dewey Strickler, Karadeniz'deki gerilimin talebi ABD'ye yönlendirmesi gerektiğini ancak bunun gerçekleşmediğini belirtirken, 9 Ekim tarihli Wasde raporu ABD buğday ihracatı tahminini düşürdü ve Arjantin ile Kanada tahminlerini artırdı.

Rus Tahılı Kazakistan’ın Hazar Limanları Üzerinden İhraç Edilebilir
Görsel kaynağı: ElDala · Özgün haber
Veri haberi

Rus Tahılı Kazakistan’ın Hazar Limanları Üzerinden İhraç Edilebilir

Kazakistan’ın Hazar Denizi kıyısındaki limanlarının, Rus tahıl ihracatçılarının ürünlerini İran başta olmak üzere satış pazarlarına ulaştırmasında kullanılabileceği önerildi. Kuryk Port Development temsilcisi Nurjan Marabayev, bu öneriyi Astana’da düzenlenen EURASIAN AGRICOM-2026 konferansında dile getirdi. Kazakistan limanlarından İran’a navlun maliyetinin Astrahan çıkışına göre 2-2,5 kat daha düşük olduğu belirtildi. Marabayev, 5 bin tonluk kuru yük gemisinde tasarrufun 300 bin dolara kadar çıkabileceğini söyledi. Kazakistan’ın başta arpa olmak üzere ürünlerinin Rus tahılından daha pahalı olması nedeniyle şu anda İran’a gönderilmediği aktarıldı. Rus tahılının daha yüksek verimi ve Kazakistan tengesinin geçen yıla göre %20 değer kazanması, Kazak ürünlerinin rekabet gücünü sınırlıyor. Hazar’da filo ve liman terminallerinin genişletilmesi ile yağlı tohum sevkiyatı için terminal kurulması da değerlendiriliyor.

Poti Limanı, Mısır’ın Tarım Ürünleri İçin Orta Koridor’da Aktarma Noktası Olabilir
Görsel kaynağı: Agronews Georgia · Özgün haber
Veri haberi

Poti Limanı, Mısır’ın Tarım Ürünleri İçin Orta Koridor’da Aktarma Noktası Olabilir

Gürcistan’daki Poti Limanı, Karadeniz ile Orta Asya pazarlarını birbirine bağlayan güzergâhlarda Mısır’ın tarım ürünleri için alternatif bir lojistik merkez olarak değerlendiriliyor. Agronews.ge’de yayımlanan analizde, limanın yalnızca Gürcistan’ın ithalat ve ihracatına hizmet eden bir altyapı olmaktan çıkarak Karadeniz’in doğu kıyısı ile Orta Asya arasında bağlantı sağlayabilecek bir konuma sahip olduğu belirtiliyor. Bu ihtimal, Mısır’ın tarım ve gıda ihracatındaki büyümeyle önem kazanıyor. Mısır’ın tarım ürünleri ihracatı 2025’te 9,5 milyon tona, ihracat geliri ise 11,5 milyar doların üzerine çıktı. Narenciye ihracatının yaklaşık 2 milyon ton olduğu aktarılırken, ülkenin ürünlerini farklı ve istikrarlı lojistik kanallarla pazarlara ulaştırma ihtiyacı bulunduğu ifade ediliyor. Analize göre belirli pazarlara veya sınırlı sayıdaki güzergâha bağımlılık, jeopolitik ve ulaştırma kaynaklı kesintilerde işletmelerin riskini artırıyor. Önerilen zincirde Mısır’dan gelen ürünlerin Poti’de boşaltılması, geçici olarak depolanması, yeniden paketlenmesi ve gümrük işlemlerinin ardından Azerbaycan üzerinden Hazar Denizi’ni aşarak Kazakistan, Özbekistan ve diğer Orta Asya pazarlarına gönderilmesi öngörülüyor. Ancak güzergâhın rekabetçiliği yalnızca mesafeye değil; deniz taşımacılığı, liman hizmetleri, gümrük, demir yolu veya kara yolu, Hazar geçişi, terminallerde bekleme ve depolama maliyetlerinin toplamına bağlı olacak. Analizde, Gürcistan üzerinden geçen Orta Koridor transit akışının 2018-2025 döneminde iki katına çıkarak 2025’te 4,6 milyon tona ulaştığı, ülkenin toplam transit yük hacminin ise 13,7 milyon ton olduğu belirtiliyor. Bu veriler, güzergâhın tarım ürünleri açısından kullanılabilir bir transit altyapısına dayandığına işaret ediyor.

Kazakistan’da Buğdayda Verim Düştü, Kaliteli Ürün Fiyat Umudu Verdi
Görsel kaynağı: AgroInfo Kazakhstan · Özgün haber
Veri haberi

Kazakistan’da Buğdayda Verim Düştü, Kaliteli Ürün Fiyat Umudu Verdi

Kazakistan’da buğday hasadı, erken ekim ve yaz aylarında etkili olan aşırı sıcaklar nedeniyle ana tarım bölgelerinde alışılmıştan iki-üç hafta önce başladı. Eylül başında ülke genelinde hem ürün miktarı hem de kalite görünümü büyük ölçüde netleşirken, kuraklık ve yüksek sıcaklıklar birçok bölgede verimi aşağı çekti. ElDala.kz ekibi, AgroKaravan Hasat 2026 kapsamında yedi bölgede 10 işletmeyi ziyaret ederek sezonun sonuçlarını inceledi. Erken bahar, çiftçilerin bazı bölgelerde ekime mayıs başında başlamasını sağladı. Ancak yaz boyunca sıcaklıkların yer yer 40 dereceyi aşması, bitkilerin gelişim evrelerini hızla tamamlamasına ve çiçeklenme ile döllenmenin olumsuz etkilenmesine yol açtı. Abay, Doğu Kazakistan, Pavlodar ve Karaganda bölgeleri ile Akmola ve Kostanay’ın güney kesimlerinde nem açığı yaşandı. Doğu Kazakistan’da yetişme dönemi boyunca alınan yağışın normalin yaklaşık %20’sinde kaldığı belirtildi. En fazla zarar gören bölgelerde tahıl verimi normalde hektar başına 15-20 kental iken 5-7 kental düzeyine geriledi. İleri tarım teknikleri kullanan ve tohum, gübre ile bitki koruma ürünlerinde tasarrufa gitmeyen işletmelerde bile verim, olağan seviyenin iki-dört kat altında kaldı. Yağış alan Kuzey Kazakistan ile Kostanay ve Akmola’nın kuzeyinde kayıplar daha sınırlı oldu; bazı işletmelerde hektar başına 20 kental ve üzeri verim alındı. Tarım Bakanlığı verilerine göre ülke genelinde tahılların ortalama verimi, alanların %70’i hasat edildikten sonra hektar başına 14,2 kental olarak açıklandı. Sıcak ve kuru hava verimi düşürürken buğdayın gluten kalitesini artırdı. Ürünün yaklaşık yarısının gluten oranı %28 ve üzerinde olan yüksek proteinli sınıfta bulunduğu, dörtte birinin de kaliteli gıda buğdayı olduğu bildirildi. Bu durum Kazak buğdayının, daha düşük kaliteli Rus buğdayıyla rekabet etmesini kolaylaştırdı. Rusya’dan düşük kaliteli buğday girişine karşı uygulanan altı aylık yasak da iç piyasadaki fiyat baskısını sınırladı. Eylül sonu itibarıyla ihracat fiyatları, sınıfa ve gluten oranına göre ton başına 240-260 ABD doları arasında değişti; fiyatların geçen yıla göre %10-15 arttığı belirtildi. Buna karşılık yemlik un üreticileri, beşinci sınıf ve sınıf dışı buğday arzının yaklaşık 1 milyon tonla sınırlı kalması nedeniyle zorlanabilir. İşleyicilerin ihtiyacının bunun yaklaşık iki katı olduğu ve düşük kaliteli Rus buğdayının kullanılmasının Çin’e yemlik un ihracatında kısıtlamalara yol açabileceği aktarıldı. Çiftçiler açısından patates ve ayçiçeği daha umut verici ürünler olarak öne çıktı. Sulanan patateste güney bölgelerde ton fiyatı 120-130 bin tenge seviyesinde bulunurken, ayçiçeğinin kuraklığa daha dayanıklı olması ve yüksek fiyat beklentisi, bu üründen elde edilecek geliri buğdaya kıyasla artırabilir.

Rusya’nın Tahıl İhracatı 40 Milyon Tonun Altına İnebilir — kaynak görseli
Görsel kaynağı: Agroinvestor · Özgün haberGörsel, yerleşime göre kırpılarak gösterilir.

Rusya’nın Tahıl İhracatı 40 Milyon Tonun Altına İnebilir

Rusya’nın bu sezon tahıl ihracatının, kötümser senaryoda 39,1 milyon tona gerileyebileceği bildirildi. Genel Müdür Vladimir Petriçenko, XXIV Uluslararası “Melnitsa — 2026” İş Konferansı’nda yaptığı açıklamada, bu tahminin Azak-Karadeniz havzası limanlarından yapılan geleneksel sevkiyat hacimlerini dışladığını söyledi. İyimser senaryoda ise tüm satış kanalları üzerinden 45 milyon tonluk ihracat öngörülüyor. Kötümser senaryonun gerçekleşmesi için 24,1 milyon ton tahılın alternatif limanlara demir yoluyla taşınması gerekecek. Sevkiyat hızındaki düşüş, Novorossiysk Limanı’ndaki tahıl terminallerinin çalışmasına getirilen kısıtlamalar ve Azak-Karadeniz havzasındaki lojistik sorunlarla ilişkilendirildi. Bu koşullar ihracat coğrafyasını da değiştirdi. İran, Hazar Denizi üzerinden sürdürülen sevkiyatlar ve mısır ile arpa alımları sayesinde 1,07 milyon tonun üzerinde tahılla başlıca alıcı konumuna yükseldi. Petriçenko, Rusya’nın tahıl üretiminin bu yıl yaklaşık 135 milyon ton olacağını tahmin etti. Bu miktarın 88 milyon tonunu buğday, 19,6 milyon tonunu arpa, 15,6-15,7 milyon tonunu ise mısırın oluşturması bekleniyor. Baltık Denizi limanlarının toplam kapasitesi 9 milyon ton, Hazar Denizi limanlarının kapasitesi 6 milyon ton, Uzak Doğu limanlarının kapasitesi ise 3,1 milyon ton olarak verildi. Ancak nihai ihracat hacminin demir yolu trafiğine bağlı olduğu belirtildi. Türkiye’nin Rus tahılındaki payı ise %2’ye gerileyerek alıcı ülkeler sıralamasında 16’ncı sıraya düştü.

Gürcistan, Mısır Narenciyesinin İhracat Sezonu İçin Alternatif Rota Sunuyor
Görsel kaynağı: AgroKavkaz · Özgün haber
Veri haberi

Gürcistan, Mısır Narenciyesinin İhracat Sezonu İçin Alternatif Rota Sunuyor

Karadeniz’de sivil gemilere yönelik saldırıların artırdığı güvenlik riskleri, Mısır’ın önemli ihraç ürünlerinden narenciyenin lojistiğini zorlaştırdı. Dünyanın en büyük konteyner taşımacılığı şirketi MSC, ağustos sonunda Novorossiysk Limanı’na ve bu limandan yapılacak yeni rezervasyonları durdurdu. Türk taşıyıcılar Akkon Lines ve Arkas da Rusya limanlarına girişlerini askıya aldı. Bu gelişmelerin ardından Gürcistan’ın Karadeniz kıyısındaki limanları, Mısır narenciyesi için alternatif güzergâh olarak değerlendiriliyor. Uluslararası uzman Fedir Rybalko’ya göre Foti Limanı, yönlendirilen yüklerin önemli bölümünü üstlenebilir. Bu rota yalnızca Gürcistan, Ermenistan ve Azerbaycan’a değil, özellikle Özbekistan ve Kazakistan başta olmak üzere Orta Asya pazarlarına da ulaşım sağlayabilir. Mısır’ın 2025’te yaklaşık 2 milyon ton narenciye ihraç ettiği belirtiliyor. Kızıldeniz ve Basra Körfezi güzergâhlarında da sorunlar yaşanması, alternatif koridor arayışını önemli kılıyor. Foti üzerinden planlanan çok modlu hat; Mısır’dan Karadeniz’e, Gürcistan ve Azerbaycan üzerinden Hazar Denizi’ne, oradan Kazakistan ve Orta Asya’ya uzanıyor. Rotanın maliyet ve taşıma süresi açısından rekabetçi olması, ihracatçıların lojistik risklerini çeşitlendirmesine bağlı.