ARAŞTIRMA MASASI

Haber arşivi

Ülke, konu ve tarihe göre yerel kaynaklardan gelen haberleri keşfedin.

15 haber · Sayfa 1

Estonya’da Gıda KDV’sini %24’ten 9’a İndirme Teklifi Reddedildi
Görsel kaynağı: Uued Uudised · Özgün haber
Veri haberi

Estonya’da Gıda KDV’sini %24’ten 9’a İndirme Teklifi Reddedildi

Estonya’da iktidar koalisyonunu oluşturan milletvekilleri, gıda ürünlerinde katma değer vergisinin (KDV) %24’ten %9’a indirilmesini öngören EKRE teklifini reddetti. Teklif, gıda ürünlerini vergi yasasında ayrı bir kapsama almayı amaçlıyordu. Kaynakta, mevcut oranın süt, et, ekmek, meyve ve sebzeler dahil temel gıdalara uygulandığı belirtildi. Teklifi sunan Siim Pohlak’ın aktardığı hesaplamaya göre, vergi indiriminin tamamının mağaza fiyatlarına yansıması halinde gıdaya ayda 600 avro harcayan bir ailenin aylık harcaması yaklaşık 525 avroya düşebilirdi. Bu varsayım, söz konusu ailenin yıllık yaklaşık 900 avro tasarruf etmesini sağlayabilirdi. Bu hesaplama, teklifin fiyatlara tam yansıması koşuluna dayanıyor. Kaynakta, Estonya’daki bazı perakendecilerin olası vergi indirimini fiyatlara yansıtacaklarını açıkladıkları da aktarıldı. Karşılaştırma olarak Letonya’nın ekmek, süt, yumurta ile taze ve soğutulmuş kanatlı etindeki KDV’yi %21’den %12’ye indirdiği belirtildi. Letonya’da izlenen ürünlerin fiyatlarının değişiklik sonrasında ortalama %8 düştüğü ve bazı temel gıdaların, özellikle yumurtanın satışının arttığı ifade edildi. Estonya Maliye Bakanlığı, teklif kapsamındaki gıda sepeti için yıllık vergi geliri kaybını yaklaşık 400 milyon avro olarak değerlendirdi. Kaynakta bu tahminin, gıda alışverişindeki tasarrufun yeniden harcanmayıp birikim olarak tutulacağı varsayımına dayandığı belirtildi. Teklif tüm gıda ürünlerini kapsıyordu; ancak ekmek, süt, et, meyve ve sebzeyle sınırlı daha dar bir başlangıç seçeneğinin de komisyonda ele alınabileceği ifade edildi.

Küresel Şarap Üretimi 1961’den Bu Yana En Düşük Seviyeye İniyor
Görsel kaynağı: oe24 · Özgün haber
Veri haberi

Küresel Şarap Üretimi 1961’den Bu Yana En Düşük Seviyeye İniyor

Uluslararası Asma ve Şarap Örgütü (OIV), küresel şarap üretiminin bu yıl 220-230 milyon hektolitre arasında gerçekleşmesini bekliyor. Bu tahmin, üretimin son beş yıl ortalamasının yaklaşık %7 altında kalacağına ve 1961’den bu yana en düşük seviyeye gerileyeceğine işaret ediyor. Düşüşün en belirgin olduğu bölge Avrupa. Dünya şarabının %60’tan fazlasının üretildiği kıtada üretimin yaklaşık 137 milyon hektolitreye inmesi bekleniyor. Kaynağa göre 2024-2026 dönemi, Avrupa’da 21. yüzyılın verim açısından en zayıf üç şarap yılı arasında yer alıyor. İtalya ve Fransa’da sıcaklık ile aşırı kuraklık üretimi olumsuz etkilerken ABD ve Avustralya’da da hasatlar ortalamanın altında kaldı. OIV Genel Direktörü John Barker, iklim değişikliğinin hasat miktarlarındaki dalgalanmaları artırdığını belirtti. Kaynakta, daralan ekim alanları ile dünya genelinde azalan şarap talebinin de üretim rakamlarını aşağı çektiği aktarılıyor. Güney Yarımküre’de ise Güney Afrika, Arjantin’i geride bırakarak bölgenin en büyük şarap üreticisi oldu. Brezilya’nın Rio Grande do Sul eyaletindeki bazı üretim bölgelerinde ise önceki ağır sellerin ardından toparlanma görüldü.

Gıda Fiyatları Ekimde Yıllık %2,6 Arttı; Sığır Eti En Fazla Pahalandı
Görsel kaynağı: Iltalehti · Özgün haber
Veri haberi

Gıda Fiyatları Ekimde Yıllık %2,6 Arttı; Sığır Eti En Fazla Pahalandı

Tilastokeskus’un açıkladığı verilere göre gıda ve alkolsüz içeceklerin fiyatları ekimde geçen yılın aynı ayına göre %2,6 yükseldi. Eylül-ekim dönemindeki aylık artış %0,3 oldu. Ürün grupları arasında en fazla pahalanan ürün sığır eti olarak öne çıktı. Pellervon taloustutkimus PTT araştırma direktörü Sari Forsman-Hugg, Orta Doğu krizinin enerji ve taşımacılık maliyetleri üzerinden gıda zincirine baskı yaptığını söyledi. Sözleşmeler ve fiyatlandırma uygulamaları nedeniyle maliyet artışlarının tüketici fiyatlarına gecikmeli yansıdığını belirten Forsman-Hugg, geçmiş baskıların yıl sonu ve gelecek yıl görülebileceğini ifade etti. Genel tüketici fiyatları yıllık %3,1 arttı; euro bölgesinde oran %4 oldu.

Yeni Zelanda’da Çiftliklerin Enerji Üreticisine Dönüşmesi Önerildi
Görsel kaynağı: Farmers Weekly NZ · Özgün haber
Veri haberi

Yeni Zelanda’da Çiftliklerin Enerji Üreticisine Dönüşmesi Önerildi

Rewiring Aotearoa topluluk aktivatörü Matt Newman, Yeni Zelanda’daki çiftçilerin gıda üretiminin yanı sıra enerji de üreten işletmeler olarak konumlanması gerektiğini söyledi. Invercargill’de düzenlenen birincil sektörler ve enerji etkinliğinde konuşan Newman, enerji maliyetlerinin çiftlikleri, haneleri ve işletmeleri zorladığını belirterek fosil yakıtlı makinelerin kullanım ömrü sona erdiğinde elektrikli modellerle değiştirilmesini önerdi. Newman, elektrikli makinelerin kullanım ömrü boyunca sağlayacağı tasarrufların 2040’a kadar Yeni Zelanda ekonomisi genelinde 60 milyar dolara ulaşabileceğini öne sürdü. Çatı tipi güneş enerjisinin evler, işletmeler ve çiftlikler için en düşük teslim edilmiş enerji maliyetini sunduğunu söyleyen Newman, güneş panelleri ve bataryaların fiyatı düşerken enerji maliyetlerinin son 26 yılda arttığını ifade etti. Orta büyüklükte bir güneş sistemiyle çiftliklerin hem kendi enerji ihtiyacını karşılayıp dayanıklılığını artırabileceğini hem de elektriği dışarı satabileceğini belirten Newman, bunun elektrik üretimini %60 artırabileceğini söyledi. Yoğun tüketim dönemlerini dengelemek için batarya depolamayı gerekli gören Newman, çiftliklerin konutların yoğun dönemlerdeki elektrik yükünü azaltabileceğini savundu. Bir sonraki hükümetin ilk 100 gününde sunulacağını belirttiği Ratepayers Assistance Scheme’in, vergilendirilen mülklerin bazı makineleri elektriklendirmek için başlangıç sermayesine erişmesini sağlayacağını aktardı.

Finlandiya'da Yangın Tohumluk Patates Arzının %15'ini Yok Etti
Görsel kaynağı: Maaseudun Tulevaisuus · Özgün haber
Veri haberi

Finlandiya'da Yangın Tohumluk Patates Arzının %15'ini Yok Etti

Finlandiya'nın Tyrnävä kentinde bulunan Pohjan Sato'nun tohumluk patates deposunda çıkan yangında 4,2 milyon kilogramdan fazla tohumluk patates yok oldu. Kaleva'nın haberine göre kayıp, Finlandiya'daki tohumluk patatesin %15'ine karşılık geliyor ve yangın ülkenin tarım sektöründe geniş yankı uyandırdı. Tyrnävä Belediyesi, ailenin yok olan ürünlerin taşınmasını organize etmesine yardımcı oluyor. Belediye Başkanı Vesa Anttila, desteğin yalnızca ilk aşamayla sınırlı kalmaması gerektiğini belirterek, ağır bir kazanın etkilerinin daha sonra da ortaya çıkabileceğini söyledi. Maaseudun tukihenkilöverkosto ağına bağlı Jelppi gönüllüleri ise aile dinlenebilsin diye olay yerinde gece boyunca yangın nöbeti tuttu; gerektiğinde ev, temizlik ve çocuk bakımı desteği de sağlayabileceklerini bildirdi.

Saaristomeri Korumasında Çiftçilerin “Gri Koruma” Endişesi
Görsel kaynağı: Maaseudun Tulevaisuus · Özgün haber

Saaristomeri Korumasında Çiftçilerin “Gri Koruma” Endişesi

Finlandiya’daki Saaristomeri’nin su toplama alanında yaşayan çiftçiler, deniz koruma önlemlerinin ikamet yerine göre farklı yükümlülükler doğurabileceğinden endişe ediyor. Maaseudun Tulevaisuus’ta yayımlanan köşe yazısında, çevreyi koruma amacı desteklenmekle birlikte sorumluluğun üreticiler arasında adil paylaşılmadığı savunuluyor. Aşama bölgesel plan taslağındaki dere işaretlerinin, erozyona duyarlı ve besin yükü açısından kritik akarsuları göstererek su koruma kaynaklarını en etkili alanlara yönlendirmesi amaçlanıyor. Ancak üreticiler, bu işaretlerin uygulamada “gri koruma”ya dönüşerek su koruma tedbirlerini fiilen zorunlu kılmasından ve gönüllü koruma için ödeme yapılmamasından kaygı duyuyor. Bölgesel birlik ise işaretlerin koruma statüsü oluşturmadığını belirtiyor. Yazıya göre konu, plan taslağının sonraki sürümünde çözülmeye çalışılacak. Ayrıca hayvan gübresinin diğer fosforlu gübrelerden daha yüksek miktarlarda uygulanmasına izin veren istisnanın dışında bırakılan bazı belediyelerde, gübre teslim mesafelerinin onlarca kilometreye çıkabileceği belirtiliyor. Saaristomeri’nin durumuna ilişkin kaygının yaygın olduğu, alınan önlemlerin sonuçlarının yavaş geldiği ve çalışmaların koordinasyon ile süreklilik gerektirdiği ifade ediliyor.

AB ve Birleşik Krallık Tarımında Rekabet Açığı Büyüyor
Görsel kaynağı: Agrárszektor · Özgün haber
Veri haberi

AB ve Birleşik Krallık Tarımında Rekabet Açığı Büyüyor

Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık tarımının, dünyanın önde gelen üreticileri karşısında giderek daha büyük bir rekabet dezavantajıyla karşılaşabileceği belirtildi. Bayer’in talebiyle hazırlanan çalışma, Oxford Economics’in ekonomik analizinin yanı sıra 8 binden fazla Avrupalı tüketiciyle yapılan anket ve sekiz Avrupa ülkesindeki çiftçilerle görüşmelere dayanıyor. Çalışmaya göre Avrupa’daki üreticiler yeni teknolojilere ve yenilikçi çözümlere birçok durumda daha yavaş erişiyor. 2011-2023 döneminde AB tarla bitkileri üretiminin çıktısı yıllık ortalama yalnızca %0,1 büyüdü; Birleşik Krallık’ta ise değişim görülmedi. Aynı dönemde dünya ortalaması %2 olurken ABD’de %1, Çin, Kanada ve Hindistan’da %2-3, Brezilya’da %3,3 büyüme kaydedildi. Daha uzun vadeli karşılaştırmada AB tarımsal üretimi önceki on yılın seviyesini %2 aşarken bu oran ABD’de %16, Kanada’da %44 ve Brezilya’da %51 oldu. Çalışmada iklim risklerinin de Avrupa tarımının rekabet gücünü zayıflattığı ifade edildi. Aşırı hava olayları ve diğer iklim risklerinden kaynaklanan yıllık kaybın AB’de 17,4 milyar euroya ulaştığı, bunun tarla bitkileri üretimi çıktısının %6,4’üne denk geldiği belirtildi. Bu kaybın 2050’de yıllık 24,8-28,9 milyar euroya çıkabileceği tahmin ediliyor. Araştırmaya göre Avrupa’nın ihtiyaç duyduğu başlıca alanlar yenilikçi tohum teknolojileri, modern bitki koruma ürünleri, hassas tarım, otomasyon ve yapay zekâ uygulamaları. AB’de izinli bitki koruma etken maddesi sayısının 2000’lerin başındaki binden fazla seviyeden yaklaşık 420’ye gerilemesi, düzenleme ve izin süreçlerinin önemini artırıyor. Raporda rekabet gücü için araştırma sonuçlarının daha hızlı uygulanması, yeniliklerin desteklenmesi ve güvenliği koruyan öngörülebilir bir düzenleme ortamı oluşturulması gerektiği savunuluyor.

Batı Şeria’da BM Uzmanlarından Filistinli Çiftçilerin Korunması Çağrısı
Görsel kaynağı: Libération Maroc · Özgün haber
Veri haberi

Batı Şeria’da BM Uzmanlarından Filistinli Çiftçilerin Korunması Çağrısı

BM İnsan Hakları Konseyi tarafından görevlendirilen yedi uzman, Batı Şeria’daki Filistinli çiftçilerin korunması ve tarlalarına güvenli biçimde erişebilmesi için İsrail’e çağrı yaptı. Açıklama, yıllık zeytin hasadının başladığı dönemde İsrailli yerleşimcilerin saldırılarının arttığı gerekçesiyle yayımlandı. Uzmanlar, zeytin hasadının yeniden korku, kayıp, şiddet ve yıkımla geçen bir döneme dönüşmemesi gerektiğini belirtti. Uzmanlara göre yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik şiddeti son aylarda güçlü biçimde arttı ve zeytin hasadı sırasında yeniden yoğunlaştı. Birleşmiş Milletler verilerine göre 2025 zeytin hasadı sırasında Batı Şeria genelinde yerleşimciler tarafından gerçekleştirilen 178 saldırı belgelendi; bu saldırılar 88 Filistinli kent ve köyü etkiledi. Ayrıca 6.000’den fazla ağaç ve genç fidan tahrip edildi. Uzmanlar, bu sayının son altı yılın en yüksek düzeyi olduğunu bildirdi. Açıklamada, İsrail askeri makamlarının eylülde Batı Şeria’nın kuzey ve merkezindeki yaklaşık 339.000 metrekare Filistin tarım arazisindeki bitki örtüsünün kaldırılmasını istediği de ileri sürüldü. Uzmanların aktardığı bu alanlar arasında Cenin ve Kabatiya ile Ramallah yakınlarındaki Beyt Rima’daki zeytinlikler bulunuyor. Bu iddia, açıklamayı yapan uzmanların değerlendirmesi olarak aktarılırken, söz konusu uzmanların BM adına konuşmadığı da belirtildi. Uzmanlar, zeytin hasadının binlerce Filistinli aile için temel gıda, gelir ve geçim kaynağı olduğunu söyledi. Ağaçların yok edilmesinin yalnızca bir hasadı değil, yerel gıda sistemlerini, kültürel uygulamaları ve toplulukların gıda hakkını etkilediğini belirten uzmanlar, İsrail’den çiftçileri korumasını ve uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerine uymasını istedi. Ayrıca uluslararası topluma, Filistinli sivilleri korumak, genişlediğini söyledikleri ilhak politikalarını durdurup tersine çevirmek ve sorumluların hesap vermesini sağlamak için azami baskı çağrısı yaptılar.

AB Bütçesi İçin Müzakereler Başladı: Tarım ve Savunma Gündemde
Görsel kaynağı: La Libre Belgique · Özgün haber
Veri haberi

AB Bütçesi İçin Müzakereler Başladı: Tarım ve Savunma Gündemde

Avrupa Birliği (AB) liderleri, bir sonraki AB bütçesi için Brüksel’de müzakerelere başladı. Tarım, savunma, rekabetçilik ve göç gibi öncelikleri 2034’e kadar finanse etmesi planlanan bütçe üzerinde anlaşmaya varılması hedefleniyor. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, görüşmelerin çok zor geçeceği uyarısında bulunurken yıl sonuna kadar uzlaşma sağlanmasının hâlâ mümkün olduğunu söyledi. Yaklaşık 2 trilyon avroluk Komisyon teklifinde tarım ve Avrupa bölgelerine ayrılacak kaynak, Ukrayna ve savunma fonlarının büyüklüğü, yapay zekânın bütçedeki yeri ve Afrika’da göçmen merkezlerinin finanse edilip edilmeyeceği gibi başlıklar henüz karara bağlanmadı. AB üyesi birçok ülkenin lideri bu kararları Noel’den önce sonuçlandırmak istiyor. Müzakerelerde bir tarafta daha iddialı bir bütçe isteyen ülkeler bulunuyor. Fransa, Polonya, İtalya ve İspanya tarım ile sosyal ve bölgesel uyum için daha fazla kaynak talep ederken, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez mevcut teklifin açıkça yetersiz olduğunu söyledi. Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda da bütçenin kapsamının kritik olduğunu savundu. Diğer tarafta Almanya, İsveç ve Hollanda’nın öncülük ettiği, bütçede tasarruftan yana ülkeler yer alıyor. Bu ülkeler, ulusal bütçeler üzerindeki baskıyı gerekçe göstererek Komisyon teklifinde büyük kesintiler yapılmasını istiyor. Hollanda, tarım veya uyum harcamalarında azaltım pahasına kaynakların AB’nin modernizasyonuna yönlendirilmesini savunuyor. AB dönem başkanlığını yürüten İrlanda’nın başlangıç teklifine göre 140 milyar avroluk kesinti önerisi ise tarafların hiçbirini memnun etmedi. Fransa ayrıca dijital hizmetler, kripto varlıklar ve kumar üzerinden yeni Avrupa gelirleri oluşturulmasını öneriyor.

Finlandiya’da Gıda Yardımına İhtiyaç Artıyor
Görsel kaynağı: Iltalehti · Özgün haber
Veri haberi

Finlandiya’da Gıda Yardımına İhtiyaç Artıyor

Finlandiya’nın başkenti Helsinki’de gıda yardımına başvuranların sayısının son yıllarda arttığı bildirildi. Hurstin yardım kuruluşunun yetkilisi Heikki Hursti, yardım noktasına gelen kişi sayısının başlangıçta yaklaşık 300 iken bugün 2 bine, hatta 2 bin 500’e yaklaştığını söyledi. Ruoka-apu.fi hizmetinin 2020’den beri hazırladığı ulusal durum değerlendirmesinin de yardım ihtiyacındaki artışı gösterdiği aktarıldı. Başvuru sayısındaki artışın, mevcut gıdanın ihtiyacı olan herkese yetmemesine yol açtığı belirtildi. Hursti, ürünlerin zaman zaman kademeli dağıtıldığını ve böylece herkesin en azından bir miktar yardım almasının amaçlandığını söyledi. Yardım alanlar arasında çocuklarıyla gelen göçmen kökenli öğrencilerin daha fazla yer aldığı kaydedildi. Helsinki’deki yardım noktasında hazır yemek, sebze, ekmek ve makarna gibi kuru gıdaların yanı sıra tek kullanımlık servis gereçleri ile kedi ve köpek mamaları dağıtılıyor. Hindistan’dan Finlandiya’ya taşınan ve hemşirelik eğitimi alan Raghupathy de altı yaşındaki oğluyla yardım noktasına geldi; henüz yarı zamanlı iş bulamadığını ve kentte yaşamın pahalı olduğunu söyledi. Hursti, gıda yardımının daha etkili sürdürülebilmesi için daha fazla destek istedi.

20’den Fazla Zeytin Ağacı Olanlara Kayıt Uyarısı
Görsel kaynağı: Tportal · Özgün haber
Veri haberi

20’den Fazla Zeytin Ağacı Olanlara Kayıt Uyarısı

Hırvatistan’da, Narodne novine’un 103/2024 sayısında yayımlanan Zeytinlikler Sicili Yönetmeliği uyarınca, 20’den fazla zeytin ağacı bulunan ve dikimleri ARKOD sisteminde kayıtlı olmayan üreticilerin kayıt yaptırması gerekiyor. Bu yükümlülük, Çiftçiler Sicili’ne kayıtlı üreticilerin yanı sıra zeytin yetiştiren ancak bu sicile kayıtlı olmayan gerçek ve tüzel kişiler için de geçerli. Daha önce zeytinlerini işlenmek üzere yağhaneye teslim ederken Yönetmeliğin I. ekindeki formu dolduran üreticilerin yeniden kayıt yaptırması gerekmiyor. Dikimleri ARKOD sisteminde kayıtlı olan zeytinciler de Zeytinlikler Sicili’ne kaydedilmiş sayılıyor. Ancak bu durum, zeytinliklerin özelliklerine ilişkin eksiksiz bilgi sunma yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor. Bilgileri eksik olan üreticilerden her çeşit için ağaç sayısını, uygulanıyorsa dikim aralıklarını ve her çeşidin kapladığı alanı tamamlamaları isteniyor. ARKOD kaydı kısmi olanların ise kayıt dışı kalan bölümlerin alan ve özellik bilgilerini bildirmesi gerekiyor. Kayıt için I. ek formu yağhaneye teslim sırasında, bilgi güncellemesi için IV. ek formu ise işletmenin bulunduğu yere bağlı APPRRR birimine veriliyor.

Kenya’da İstilacı Kaktüs Hayvan Yemi ve Biyogaza Dönüştürülüyor
Görsel kaynağı: Kansan Uutiset · Özgün haber
Veri haberi

Kenya’da İstilacı Kaktüs Hayvan Yemi ve Biyogaza Dönüştürülüyor

Kenya’nın Laikipia bölgesinde otlakları işgal eden Opuntia stricta kaktüsünün hayvan yemi, biyogaz ve gübreye dönüştürülmesi için bir proje yürütülüyor. Jomo Kenyatta Üniversitesi ile Florida Üniversitesi işbirliğindeki çalışma 2017’de başladı. Proje lideri Willis Owino’ya göre kaktüs, bölgedeki Maasai otlaklarının yaklaşık %70’ini kaplıyor; su kaynaklarına ve otlaklara erişimi engelleyerek hem hayvancılığı hem de yaban hayatını etkiliyor. Kaktüsün temizlenmesi yüksek iş gücü ve maliyet gerektirirken, daha önce uygulanan biyolojik mücadele de beklenen sonucu vermedi. Araştırmacılar bu nedenle istilacı türü ekonomik bir girdiye dönüştürmeye odaklandı. Owino, Opuntia stricta’dan hazırlanan yemle desteklenen deve beslemesinin süt üretimini iki katına çıkarabileceğini belirtiyor. Kaktüs bazlı yem peletleri de üç aylık bir denemede keçilerin ağırlık artışını önemli ölçüde yükseltti ve uzun kuraklık dönemlerinde hayvan kayıplarını azaltmaya yardımcı oldu. Proje kapsamında kaktüsle çalışan biyogaz reaktörleri 30 hanede kullanıma alındı. Reaktörlerden çıkan besin maddesi, ailelerin sebze bahçelerinde gübre olarak değerlendiriliyor. Araştırmacılara göre yıl boyunca yem bulunması, göçerlerin hayvanlarını başka alanlara taşıma ihtiyacını azaltarak otlak anlaşmazlıklarını hafifletebilir. Ancak kaktüsün doğrudan tüketilmesi hayvanlar için risk taşıyor. Dikenler ve küçük kılçıklar ağız yaralarına ve sindirim sistemi hasarına yol açabiliyor; kaktüs dili olarak adlandırılan durum ölümle sonuçlanabiliyor. Bu nedenle araştırmacılar, toplulukların güvenle yetiştirebileceği dikensiz yem kaktüsü çeşitleri için fidanlıklar kurulmasını planlıyor.

AB’nin 2028–2034 Bütçesinde Kritik Pazarlıklar
Görsel kaynağı: Suomen Kuvalehti · Özgün haber
Veri haberi

AB’nin 2028–2034 Bütçesinde Kritik Pazarlıklar

2 yayıncı · 2 haber · Karşılaştır

Avrupa Birliği’nin 2028–2034 dönemini kapsayacak çok yıllı mali çerçevesi için müzakereler kritik aşamaya giriyor. AB liderleri, İrlanda’nın hazırladığı uzlaşma önerisi temelinde 15–16 Ekim’de bütçeyi ele alacak. Konseyin kasımda olağanüstü ve gayriresmî, Noel’den önce ise resmî toplantı yapması planlanıyor. Konsey Başkanı António Costa anlaşmaya Noel’den önce varılmasını umuyor; ancak 2026’nın başı da olası görülüyor. Komisyonun 2025 yazında sunduğu taslağın toplam büyüklüğü yaklaşık 2 trilyon euro. Bunun 150 milyar eurodan fazlasının geçmiş toparlanma kredilerinin geri ödenmesine ayrılması planlanıyor. Finlandiyalı yetkililer, önerinin ülkenin yıllık finansman payını 2 milyar euronun biraz üzerindeyken 3 milyar euronun üzerine çıkarabileceğini değerlendiriyor. Finlandiya’nın AB’den tarım, araştırma ve inovasyon alanlarında fon aldığı belirtiliyor. Finlandiya, Almanya, Hollanda, İsveç, Avusturya ve Danimarka, Komisyon taslağında yüz milyarlarca euroluk kesinti talep ediyor. Bu ülkeler finansmanın özellikle güvenlik ve savunma, rekabet gücü, inovasyon ve göçün önlenmesine yönlendirilmesini, diğer alanlarda ise tasarruf aranmasını istiyor. İtalya, İspanya, Polonya, Baltık ülkeleri ve birçok Doğu Avrupa ülkesi ise Komisyon taslağında yalnızca birkaç on milyar euroluk kesinti öngören Kıbrıs önerisini destekliyor. İrlanda’nın son uzlaşma önerisi Komisyon taslağından 150 milyar euronun üzerinde kesinti öngörüyor. Ancak tasarrufların rekabetçilik fonlarına yönelmesi Almanya ve Finlandiya’nın tepkisini çekti. Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo, bütçede kesinti talep ederken tarım desteklerinin korunmasını savunuyor. Komisyonun resmî önerisi de çiftçilere gelir desteği, çevre önlemleri, çiftlik yatırımları, genç çiftçiler ve risk yönetimi için ayrılan kaynakların korunmasını öngörüyor. Komisyon ayrıca karbon sınır vergileri ve atık ücretleri gibi yeni öz kaynaklarla yılda yaklaşık 60 milyar euro gelir toplamayı öneriyor. Bütçenin kabulü için üye ülkelerin oybirliği ve Avrupa Parlamentosu çoğunluğu gerekiyor. Avrupa Parlamentosu üyeleri şu ana kadar daha büyük ve daha iddialı bir bütçe talep ediyor.

Souss-Massa’da Sıcaklık Sebze Üretiminin Sürekliliğini Zorluyor
Görsel kaynağı: AgriMaroc · Özgün haber

Souss-Massa’da Sıcaklık Sebze Üretiminin Sürekliliğini Zorluyor

Fas’ın Souss-Massa bölgesinde devam eden sıcak hava dönemleri, sebze üretimlerini zayıflatırken 2026-2027 kampanyasının hazırlığını da zorlaştırıyor. Etki yalnızca hasat miktarlarıyla sınırlı kalmıyor; meyve kalitesi, tedarik sürekliliği ve işletmelerin sıcaklığa uyum sağlama maliyetleri de baskı altında bulunuyor. Bölge, Fas’ın ihracata yönelik önemli sebze üretim havzalarından biri olarak tanımlanıyor. Les Inspirations Éco’nun Le360 üzerinden aktardığı değerlendirmede, Meyve ve Sebze Sektörler Arası Federasyonu’ndan Amine Amanatoullah domates, biber ve salatalıkların yüksek sıcaklıklara karşı kırılganlığına dikkat çekiyor. Ancak kaynak, 2026-2027 kampanyası için sıcaklığın yol açtığı kayıplara ilişkin bir bilanço veya miktar sunmuyor. Frontiers in Plant Science’da yayımlanan bir araştırmaya göre aşırı sıcaklıklar domatesin büyümesini ve üreme süreçlerini etkiliyor. Çiçeklenme ve meyve tutumu özellikle hassas aşamalar arasında yer alırken, çiçek dökülmesi, üreme organlarının gelişimindeki bozulmalar ve polen çimlenmesindeki azalma bitkinin daha az meyve oluşturmasına yol açabiliyor. Araştırma, Souss-Massa’daki sonuçları doğrudan ölçmüyor; bölgesel etkiyi belirlemek için maruz kalınan sıcaklıklar, yetiştirilen çeşitler ve hasat sonuçlarına ilişkin yerel verilere ihtiyaç bulunuyor. FAO rehberinde, sıcaklık ve güneş ışınımı gibi çevresel değişkenlerden bitkilerin su kaybının tahmin edilerek sulamanın ürün ihtiyacına göre ayarlanması öneriliyor. Su yönetiminin yalnızca sezon boyunca mevcut su miktarına değil, suyun ihtiyaç duyulan zamanda verilebilmesine de bağlı olduğu belirtiliyor. Girdi maliyetlerindeki artış, ToBRFV kaynaklı zorluklar, sıcak ve kuru rüzgârın etkilerini sınırlamaya yönelik yatırımlar ve ek sulama ihtiyacı da ekonomik baskıları artırıyor; ancak bu kalemlerin üretim maliyetlerine toplam etkisini gösteren konsolide bir tutar paylaşılmıyor.

Finlandiya ve Beş Ülke AB’de Tarım ve Bölgesel Desteklerde Kesinti İstiyor
Görsel kaynağı: Maaseudun Tulevaisuus · Özgün haber
Veri haberi

Finlandiya ve Beş Ülke AB’de Tarım ve Bölgesel Desteklerde Kesinti İstiyor

Finlandiya’nın da aralarında bulunduğu Almanya, Hollanda, Avusturya, İsveç ve Danimarka, Avrupa Birliği’nin (AB) tarım ve en zayıf bölgelerine yönelik desteklerinde önemli kesintiler yapılmasını istiyor. Financial Times’ın aktardığına göre altı ülke, taleplerini ortak bir mektupla AB’ye iletti. Ülkeler, talepleri karşılanmazsa gelecek çok yıllı bütçeyi onaylamama tehdidinde bulunuyor. Ortak mektupta AB bütçesinin kapsamlı biçimde yenilenmesi talep ediliyor. Tarım ve bölgesel desteklere ayrılan kaynakların savunma ile inovasyona aktarılması isteniyor. Bu destekler, AB bütçesinin geleneksel olarak yaklaşık üçte ikisini oluşturuyor. Talepler, 2028-2034 dönemini kapsayacak bütçeye ilişkin. Bütçenin yürürlüğe girebilmesi için Avrupa Birliği’nin 27 üyesinin tamamının onayı gerekiyor. Finlandiya’nın da yer aldığı girişim, bu nedenle bütçe görüşmelerinde tüm üye ülkelerin uzlaşmasını gerektiren bir süreçte ilerliyor.