ARAŞTIRMA MASASI

Haber arşivi

Ülke, konu ve tarihe göre yerel kaynaklardan gelen haberleri keşfedin.

Yayın tarihi

20 haber · Sayfa 1

Kaynak ülkesi: İranMehr — Ekonomi1 Kasım 2026Görüş / analiz

Trump'ın İran'ı Tarım ve Gıda Girdileriyle Kuşatma Düşüncesi Üzerine Analiz

Konuk yazar ve tarım kalkınması analisti Hüseyin Şirzad'a göre savaşlar, iklim olayları ve jeopolitik parçalanma aynı anda etkili olarak küresel gıda krizi riskini büyütüyor. Analizde Rusya-Ukrayna savaşının iki ülkenin tarımsal ihracatını aksattığı, İran'a yönelik savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki süregelen kapanmanın gübre taşımacılığını sınırladığı, güçlü bir El Niño olasılığının ise geniş bölgelerde kuraklık ve ürün kaybı yaratabileceği savunuluyor. Bu gelişmelerin gıda fiyatlarından daha geniş bir güvenlik zincirine işaret ettiği belirtiliyor. Yazara göre enerji, kimyasal gübre, deniz taşımacılığı ve gıda üretimi birbirinden ayrı başlıklar değil, ulusal güvenliğin birbirine bağlı unsurlarıdır. Hürmüz Boğazı'nda gemi geçişlerinin aksaması petrol ve gazın yanı sıra gübre ile bu gübrelerin hammaddelerinin ticaretini de etkileyebilir. Doğal gazın üre, yani azotlu gübre üretiminde önemli bir girdi olması nedeniyle enerji fiyatlarındaki artış ve gübre ihracatındaki kısıtlamalar, çiftçileri daha az gübre kullanmaya iterek verimi düşürebilir. Analiz, baskının hayvansal üretime de aktarılabileceğini belirtiyor. Mısır, soya küspesi, enerji ve taşımacılık maliyetleri et ile yumurta üretiminin başlıca giderleri arasında gösteriliyor. Bu nedenle yem ve diğer girdilerdeki sıkışma, kanatlı, yumurta ve diğer hayvansal ürünlerin üretim maliyetini artırabilir. Bununla birlikte etkinin şiddetinin ülkeye, mevcut stoklara ve kullanılabilecek alternatif güzergâhlara göre değişeceği vurgulanıyor. İthalata bağımlı ve düşük gelirli ülkelerin gıda enflasyonu ile tüketimde daralma açısından daha kırılgan olabileceği, güçlü iç tarıma ve yeterli rezervlere sahip ülkelerin ise daha dayanıklı kalabileceği ifade ediliyor. Yazar, Avrupa Birliği'nin artan belirsizlik karşısında tarım sektörüne desteği artırırken daha içe dönük ve kısıtlayıcı bir çizgiye yöneldiğini değerlendiriyor. Bu yaklaşım kısa vadede siyasi istikrar sağlayabilse de gerekli girdilere erişimi ve uzun vadeli ihracat fırsatlarını sınırlayabilir. İran ise analizde iki yönlü bir konumda ele alınıyor: Hürmüz Boğazı'na yakınlığı ülkeye enerji ve ticaret yolları bakımından pazarlık gücü sağlayabilir; ancak yaptırım, ticaret kısıtları ve artan ekonomik maliyet risklerini de yükseltebilir. Orta Asya içinse tahıl, gübre, yem, enerji ve alternatif ticaret yollarının birlikte değerlendirilmesi öneriliyor. Kaynak, 2022'de Birleşmiş Milletler ve Türkiye'nin kolaylaştırdığı anlaşmanın Rusya ile Ukrayna'dan tahıl ve gübre akışını alternatif güzergâhlarla sürdürdüğünü hatırlatıyor.

Kaynak ülkesi: PakistanBusiness Recorder30 Ekim 2026

Veri haberi

Pakistan’ın Helal İhracatında 40-50 Milyar Dolarlık Potansiyel Vurgulandı

Pakistan’ın, 100 binden fazla şirketi harekete geçirerek yeni pazarlara açılması halinde 40-50 milyar dolarlık helal ihracat potansiyeline sahip olduğu belirtildi. Pakistan Halal Forum 2026 Organizasyon Komitesi Başkanı ve Halal Development Council Kurucusu Asad Sajjad, ülkenin 3 trilyon dolarlık küresel helal ekonomisindeki payının %1’in altında kaldığını söyledi. Değerlendirme, Karaçi’de düzenlenen Pakistan Halal Forum 2026 medya toplantısında yapıldı. Sajjad, Pakistan’da ihracatı artırabilecek 100 bin ila 150 bin arasında helal ürün şirketi bulunduğunu ifade etti. Pakistan Halal Forum 2026’nın Aralık 2026’da düzenlenmesi ve fuar katılımcıları ile uluslararası alıcılar dahil 35’ten fazla ülkeden temsilcileri bir araya getirmesi planlanıyor. Forumun kamu-özel sektör ortaklığı modeliyle değer katma, yatırım ve ihracatın kolaylaştırılmasına odaklanacağı bildirildi. International Halal Certification (IHC) Üst Yöneticisi Mufti Zeeshan Abdul Aziz ise Pakistan’daki 1.000’den fazla şirketin uluslararası helal sertifikası aldığını belirtti. Abdul Aziz’e göre düzenleyici engeller, yetersiz laboratuvar test kapasitesi, sertifikasyon sorunları, inovasyon eksikliği ile pazarlama ve markalaşmadaki zayıflıklar helal ürün ihracatının önündeki başlıca sorunlar arasında yer alıyor. Abdul Aziz ayrıca Pakistanlı ihracatçıların Orta Asya, Afrika ve Doğu Avrupa’daki geleneksel olmayan pazarları araştırma ve yeni alıcılara ulaşmak için uluslararası fuarlara katılma konusunda isteksiz göründüğünü söyledi. Helalin artık yalnızca gıdayla sınırlı olmadığını belirten Abdul Aziz, bu alanın ilaç, kozmetik, lojistik, muhafazakâr moda ve turizmi de kapsayan kalite, hijyen ve güvenlik standardına dönüştüğünü ifade etti. IHC’nin küresel akreditasyonunun Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleri, Malezya ve Endonezya’da kabul edildiği aktarıldı.

Kaynak ülkesi: KazakistanElDala30 Ekim 2026

Veri haberi

Kazakistan'ın Kostanay Bölgesinde Üreticiler Ayçiçeği İhracat Vergisinin Askıya Alınmasını İstedi

Kostanay Bölgesi Tarım Üreticileri Birliği, Kazakistan ve Rusya’daki rekor ayçiçeği hasadının fiyatlar üzerinde baskı oluşturduğunu belirterek hükümetten ayçiçeği ihracat gümrük vergisinin askıya alınmasını istedi. Birlik, mevcut uygulamanın çiftçilerin dış pazarlara serbestçe erişmesini engellediğini savundu. Ayçiçeği ihracatında uygulanan vergi, gümrük değerinin %20’si veya ton başına en az 100 avro olarak belirlenmiş durumda. Üreticiler, yağlı tohum piyasasının düzenlenme mekanizmalarının gözden geçirilmesi talebiyle Tarım Bakanlığına başvurdu. Öneriler arasında, yağ fabrikalarına verilen sübvansiyon, imtiyaz ve taşıma ayrıcalıklarının %100 Kazakistan menşeli hammadde kullanılması koşuluna bağlanması yer aldı. Birlik ayrıca, yerli üreticiler için ihracat vergisinin, işleme tesislerinin hammaddeyle yeterli düzeyde tedarik edildiği dönem boyunca askıya alınmasını önerdi. Üreticilere göre bu adımlar alıcılar arasındaki rekabeti artırarak arz ve talep dengesine dayalı piyasa fiyatı oluşmasına katkı sağlayabilir. Birlik, Rusya’daki rekor hasadın artan Rus yağı sevkiyatları nedeniyle Kazakistan ve Orta Asya piyasaları üzerindeki baskıyı artıracağını belirtti.

Kaynak ülkesi: KazakistanAgroInfo Kazakhstan27 Ekim 2026

Veri haberi

Kazakistan’da Ayçiçeğinde Arz Artışı Bekleniyor, Fiyatların Yükselmesi Öngörülmüyor

2 yayıncı · 2 haber · Karşılaştır

Kazakistan’da ayçiçeği ekim alanlarının genişlemesi ve verimdeki artış, bu sezon piyasaya sunulan ürün miktarını artıracak. Ülkede ayçiçeği üretiminin 3 milyon tona ulaşması bekleniyor; 2025’te üretim 2,5 milyon ton olarak gerçekleşmişti. Bu gelişmenin, geçen sezon görülen yüksek fiyatların tekrarlanmasını önleyeceği değerlendiriliyor. Kazakistan piyasası üzerindeki bir diğer baskı kaynağının Rusya’daki rekor ayçiçeği üretimi olması bekleniyor. Ayçiçeği çekirdeğinin Kazakistan’a sevkiyatına yönelik yasağa rağmen Rusya’dan ülkeye ayçiçek yağı gireceği, Rus ürünlerinin Orta Asya ülkelerine de yönelmesinin fiyat oluşumunu etkileyeceği belirtiliyor. Geçen sezon ayçiçeği tonunun 200 bin tengeden fazla olduğu aktarılıyor. Bu değerlendirmeyi ElDala’ya veren B-Агро şirketi direktörü Danil Voropay, Rusya’daki fiyat düzeyine bağlı olarak Kazakistan’da ton başına 150-160 bin tenge civarında bir fiyat hesaplandığını söyledi. Voropay, kitlesel hasadın tamamlanmasının ardından mevcut seviyeye göre sınırlı bir artış yaşanabileceğini, ancak yükselişin yüksek olmayacağını belirtti. Üreticilere hektar başına getiriyi artırırken maliyeti uygun tohumları seçmeleri öneriliyor.

Kaynak ülkesi: GürcistanCommersant26 Ekim 2026

Veri haberi

Rusya Demiryolları, Türkiye ve Azerbaycan’dan Meyve-Sebze Tedarik Seçeneğini Değerlendiriyor

Rusya Demiryolları, Rus perakende zincirlerine Türkiye ve Azerbaycan’dan meyve-sebzeyi Gürcistan üzerinden kara yoluyla ulaştırma olasılığını değerlendiriyor. Açıklama, şirketin Genel Müdür Birinci Yardımcısı Vadim Mihailov tarafından İstanbul’da düzenlenen Verona Avrasya Ekonomi Forumu’nda yapıldı. Mihailov, cari yılda yük taşımacılığındaki artışa Kuzey-Güney uluslararası ulaştırma koridorunun Trans-Hazar ve Batı güzergâhlarının katkı sağladığını belirtti. Bu güzergâhlarda taşımacılık hacmi sırasıyla %19 ve %24 arttı. Rusya’yı Orta Doğu, Orta Asya ve Güneydoğu Asya ülkelerine bağlayan koridorun St. Petersburg’dan İran ve Hindistan limanlarına uzanan uzunluğu 7 bin kilometreyi aşıyor.

Kaynak ülkesi: GürcistanNewsGeorgia24 Ekim 2026

Türkiye ve Azerbaycan’dan Rusya’ya Meyve-Sebze Transit Rotası Çalışılıyor

Rusya Demiryolları (RJD), Rusya’daki perakende zincirlerinin ihtiyaçları için Türkiye ve Azerbaycan’dan meyve-sebze ürünlerinin Gürcistan üzerinden Rusya’ya taşınmasını sağlayacak seçenekleri inceliyor. RJD Genel Müdür Birinci Yardımcısı Vadim Mihaylov, yeni güzergâh çalışması hakkında açıklamayı İstanbul’da düzenlenen Verona Avrasya Ekonomik Forumu’nda yaptı. Güzergâhın henüz kesinleşmediği belirtildi. Mihaylov, planı “karadan güzergâh” ifadesiyle tanımlarken, yalnızca demiryolu taşımacılığı mı yoksa demiryolu ile karayolunun birlikte mi kullanılacağına açıklık getirmedi. Kombine seçenekte ürünlerin Türkiye veya Azerbaycan’dan demiryoluyla Gürcistan’a ulaştırılması, ardından soğutmalı kamyonlara aktarılıp Kazbegi–Verhni Lars sınır kapısından Rusya’ya gönderilmesi öngörülüyor. Güzergâhın tamamında tren kullanılması ise Abhazya üzerinden demiryolu bağlantısının yeniden açılmasını gerektirebilir. Bu hat, 1990’lı yıllardaki çatışmalardan bu yana tamamen kapalı. Moskova bağlantının yeniden kurulmasını daha önce gündeme getirse de Tiflis, bu konuda görüşme yapıldığını reddediyor ve olası diyaloğu Gürcistan’ın toprak bütünlüğünün yeniden sağlanması şartına bağlıyor. Açıklama, Rusya ile Türkiye arasındaki mevcut bir sevkiyatın başladığını değil, alternatif bir transit seçeneğinin değerlendirildiğini gösteriyor.

Kaynak ülkesi: RusyaAgroinvestor19 Ekim 2026

Veri haberi

Rus Un İhracatında Lojistik Krizle Rekor Beklentisi

Azak ve Karadeniz limanlarından tahıl sevkiyatının durması, Rus un üreticileri için yeni ihracat fırsatları oluşturuyor. Agropolis Saburovo’nun kurucusu Aleksandr Polyakov, 2026/27 sezonunda Rusya’nın un ve öğütülmüş ürün ihracatının rekor düzey olan 1,5 milyon tona ulaşabileceğini öngördü. Polyakov, Rus şirketlerinin ortaya çıkan yeni pazarlardan yararlanması gerektiğini söyledi. Polyakov’a göre güney Rusya limanlarındaki lojistik kriz ihracat hacmini sınırlasa da Rus üreticilerin Orta Asya, Afrika ve Orta Doğu pazarlarındaki konumunu güçlendirebilir. Bu değerlendirmeye göre Türkiye ve Mısır, ucuz Rus tahılı tedarik edemedikleri için fiyat avantajını kaybediyor. Türk işleyicilerin durumunun liranın seyri nedeniyle daha da zorlaştığı, dünya piyasasının ise Kazakistan’daki tahıl rekoltesi düşüşünden etkilendiği belirtildi. Rusya Tarım Bakanlığı, un ve öğütülmüş ürün ihracatı için yıllık 2 milyon tonluk yeni bir hedef belirledi. Bu beklentide Çin’e yapılan sevkiyat artışının etkili olduğu bildirildi. İKAR verilerine göre Çin, 2025/26 sezonunda Rusya’dan 121 bin ton un alarak ilk sıraya çıktı; önceki sezonda bu miktar 71 bin tondu. Türkmenistan da 104 bin tonluk ithalatla önde gelen alıcılar arasında yer aldı; Afganistan ve Irak da başlıca pazarlar olarak sıralandı. İKAR, Rusya’nın 2025/26 sezonundaki un ve öğütülmüş ürün ihracatını 500 bin ton olarak tahmin etti. Sektör birliği ise mevcut takvim yılında ihracatın, önceki yılki 529 bin ton seviyesinde kalmasını bekliyor. Agropolis Saburovo, 2026’da yaklaşık 110 bin ton ürün ihraç ederek 2023’teki 100,4 bin tonluk rekorunu aşmayı planlıyor. Şirketin Baltık Denizi’ndeki, yıllık 100-150 bin ton tahıl yükleme kapasiteli terminali un ürünlerinin elleçlenmesine yönlendirildi.

Kaynak ülkesi: KazakistanKazinform18 Ekim 2026

Veri haberi

Kazakistan’ın Ayçiçek Yağı İhracatı Değer Bazında %48,5 Arttı

Kazakistan’ın ayçiçek yağı ihracatı ocak-ağustos döneminde %48,5 artarak 672,8 milyon ABD dolarına ulaştı. Tarım Bakanlığının verilerine göre ihracatın miktarı da %35,9 yükselerek 611.400 ton oldu. Kazakistan, 2025 itibarıyla dünyanın en büyük altı ayçiçek yağı ihracatçısından biri haline gelirken Çin’in ikinci büyük tedarikçisi olarak sıralandı. Ülke ayrıca Avrupa Birliği ve Çin’e ayçiçek küspesi ihracatında ilk üç ülke arasında yer aldı ve Orta Asya talebinin önemli bir bölümünü karşıladı. Tahıl sektöründe buğday ihracatı %26,5 artışla 1,25 milyar ABD dolarına çıktı. Yurt dışına gönderilen buğday miktarı %13,8 artarak 5,5 milyon tonu aştı. Buğday ve buğday-çavdar unu ihracatı ise %36 artarak 400 milyon ABD dolarına, sevkiyat miktarı %22,8 yükselerek 1,38 milyon tona ulaştı. Keten tohumu ihracatı değer bakımından 2,3 kat artarak 387,8 milyon dolara, miktar bakımından 2,5 kat artarak 780.800 tona çıktı. Hazır hayvan yemi ihracatı %60,8 artışla 577,6 milyon dolara ulaşırken fiziksel hacim %44,2 yükseldi. Ayçiçek yağı, un ve hazır hayvan yeminin toplam ihracatı 1,65 milyar dolar oldu.

Kaynak ülkesi: KazakistanKazinform17 Ekim 2026

Kazakistan, Kamboçya’ya Tahıl, Et ve Bitkisel Yağ İhracatıyla İlgileniyor

Kazakistan Başbakanı Olzhas Bektenov ile Kamboçya Başbakanı Hun Manet, Astana’da ticaret ve ekonomik işbirliğini genişletme yollarını görüştü. Kamboçya Başbakanı Hun Manet’in ziyareti, Kazakistan’a yaptığı ilk resmi ziyaret olarak aktarıldı. Görüşmelerde tarımın yanı sıra yatırım, ulaştırma, lojistik, dijitalleşme, yapay zekâ, turizm ve insani değişimler ele alındı. Bektenov, Kazakistan’ın Kamboçya’ya tahıl, bitkisel yağlar, et ve işlenmiş tarım ürünleri ihraç etmeye ilgi duyduğunu belirtti. Taraflar tarımsal işleme ve depolama alanlarında ortak proje olanaklarını, modern sulama teknolojilerinin uygulanmasını ve tarımsal işbirliğinin geliştirilmesini değerlendirdi. Görüşmede ticarete konu ürünlerin kapsamını genişletme ve iş dünyaları arasında doğrudan bağlantılar kurma fırsatları da ele alındı. Ulaştırma ve lojistik başlığında, Trans-Hazar Uluslararası Taşımacılık Rotası’nın Çin-Laos-Vietnam-Kamboçya koridoruna bağlanması olasılığı incelendi. Bu girişimin Güneydoğu ve Orta Asya arasındaki bağlantıları güçlendirebileceği ve Avrupa pazarlarına erişim için ek fırsatlar yaratabileceği belirtildi. Kamboçya’nın finans ve iş dünyası temsilcileri Astana Uluslararası Finans Merkezi’nin olanaklarından yararlanmaya davet edilirken, görüşmelerin ardından Tokayev ile Hun Manet ortak bildiri kabul etti.

Kaynak ülkesi: KazakistanElDala7 Ekim 2026

Veri haberi

Rus Tahılı, Kazakistan’ın İhracat Rekabetini Zorluyor

Kazakistan’da 2026 hasadının tamamlanmasıyla birlikte çiftçilerin ürünlerini iyi fiyatla satabilmesi ve başlıca ihracat pazarlarının belirlenmesi öne çıktı. ElDala’ya konuşan Fergus Genel Müdürü Erbol Eleulov, Rus tarım ürünlerinin Karadeniz limanlarındaki ihracat sorunları nedeniyle Orta Asya pazarlarına yönelmesinin Kazakistan tahılının rekabetini zorlaştırdığını söyledi. Eleulov’a göre Kazakistan, Özbekistan, Tacikistan ve Afganistan’daki pazar payını koruyabilir ancak Rus buğdayının daha düşük fiyatı Kazak ürünlerini baskılayabilir. Rus tahılının kalite bakımından çoğu zaman Kazak tahılının gerisinde kaldığı ve glutenin ekmekçilik özelliklerini ölçen İDK, yani gluten deformasyon indeksi, kriterlerini karşılamadığı belirtildi. Buna rağmen değirmenciler, Rus tahılına Kazak tahılı ekleyerek kabul edilebilir özelliklere sahip un üretebiliyor. Kazakistan ayrıca Hazar üzerinden İran pazarında da geriliyor. Eleulov, geleneksel olarak İran’a gönderilen Kazak arpası için mevcut dönemde sevkiyat yapılmadığını, Rusya’nın Hazar limanları ve nehir taşımacılığı üzerinden bu pazara arpa gönderdiğini aktardı. Rusya’nın daha yüksek verimi ve daha fazla yağış alan üretim koşulları rekabet gücünü artırırken, döviz kurları da Kazak ihracatçıların aleyhine gelişti. Kazak tengesinin bir yılda dolar karşısında yaklaşık 540’tan 440’a güçlenmesi ürünleri yabancı alıcılar için pahalılaştırdı. Buna karşılık ruble aynı dönemde dolar karşısında 75’ten 85’e geriledi. Bu etkenlerin toplamında Rus buğdayı, taşıma giderleri dahil edildiğinde Özbekistan pazarına ton başına 20 dolar daha düşük fiyatla ulaşabiliyor. Yeni pazar arayışında Çin, Kazakistan için istikrarlı bir alıcı ve lojistik açıdan avantajlı bir seçenek olarak gösterildi. Ancak taşıma altyapısının kapasitesi sevkiyatları sınırlıyor. Karadeniz limanları üzerinden dünya pazarlarına çıkışın mümkün olmadığı, Gürcistan limanlarının pahalı ve kapasitesinin düşük kaldığı belirtildi. Baltık limanlarına erişim de Rusya üzerinden demiryolu geçişindeki kısıtlar nedeniyle zorlaşıyor. Bu durum, yüksek proteinli buğdayın Avrupa’ya ve makarnalık buğdayın dış pazarlara gönderilmesini riske atıyor. İhracatçılar, daha önce uzak pazarlara erişimi kolaylaştıran taşıma sübvansiyonlarına ilişkin kamu borçlarının ödenmesini ve gelecekte ödemeleri düzenleyecek açık bir mekanizma kurulmasını bekliyor. Eleulov, sübvansiyon borçları, Katma Değer Vergisi ödemelerindeki sorunlar ve güçlü tengenin çiftçilerin gelirleri ile dış pazarlardaki rekabet gücünü olumsuz etkilediğini söyledi. Bu sorunların çözülmesi halinde buğday fiyatlarının ton başına mevcut 80-90 bin tengeden 100-120 bin tengeye çıkabileceğini öne sürdü. Rusya toprakları üzerinden transit geçiş kapalı kalırsa, Kazakistan durum buğdayının yerini Kanada, Türkiye ve diğer ülkelerin ürünleri alacak.

Kaynak ülkesi: ErmenistanNEWS.am6 Ekim 2026

Dünya Bankası, Ermenistan’ın Tarım Reformlarına Desteğini Sürdürecek

Ermenistan Ekonomi Bakan Yardımcısı Arman Khojoyan, Dünya Bankası’nın Avrupa ve Orta Asya Tarım ve Gıda Bölge Müdürü Holger Kray başkanlığındaki heyetle görüştü. Görüşmede, tarım ve gıda sektöründeki ortak programların ilerlemesi ile iki taraf arasındaki iş birliğinin genişletilmesi ele alındı. Khojoyan, Ermenistan hükümetinin 2026-2031 ekonomik kalkınma programında yer alan öncelikler ve uygulama yönleri hakkında bilgi verdi. Hükümetin etkili tarım geliştirmeyi, rekabetçi ve yüksek katma değerli ürünler üretmeyi ve teknolojik açıdan gelişmiş modern bir tarım sistemi oluşturmayı hedeflediği belirtildi. Taraflar, akıllı ve iklime dayanıklı tarımın geliştirilmesi, toprak ve su kaynaklarının etkin yönetimi ile gıda sistemlerinin güçlendirilmesinin önemini vurguladı. Dünya Bankası yetkilisi Kray, Ermenistan’ın tarım sektöründeki stratejik reformlarına desteğin süreceğini bildirdi; tarım ve gıda değer zincirlerinin güçlendirilmesi ile yerel ürünlerin rekabet gücünün artırılmasına dikkat çekti. Görüşmenin sonunda, mevcut programların uygulanması ve yeni girişimlerin geliştirilmesi amacıyla ortak çalışmanın sürdürülmesi konusunda anlaşmaya varıldı.

Kaynak ülkesi: KazakistanElDala6 Ekim 2026

Veri haberi

Kazakistan’ın Buğday İhracatı 8,87 Milyon Tonla Rekor Kırdı

Kazakistan, 2024/25 pazarlama yılında yumuşak ve makarnalık buğday dahil 8,8734 milyon ton ihracat gerçekleştirdi. Kazakistan Buğday Birliği Analiz Komitesi Başkanı Yevgeniy Karabanov’un açıkladığı verilere göre bu miktar önceki pazarlama yılına göre %16,2 artarak ülke tarihindeki en yüksek seviyeye ulaştı. Haberde ağustos ayında, Avrasya Ekonomik Birliği ülkeleri dışındaki buğday ihracatının 567,3 bin ton olduğu bildirildi. Bu miktarın temmuza göre %15,7, Ağustos 2024'e göre %23 daha yüksek olduğu belirtildi. 2025/26 pazarlama yılına ilişkin bölümde ise Orta Asya ülkelerine yapılan buğday ihracatının 6,9826 milyon tona ulaştığı ve bölgenin toplam ihracattaki payının önceki sezondaki %70,6'dan %78,7'ye yükseldiği aktarıldı. Özbekistan'ın payı da %49,6'dan %60,8'e çıktı. Aynı dönemde ihracatın Özbekistan'a %42, Afganistan'a 2,6 kat, Tacikistan'a %5,7 ve Türkiye'ye 27 kat arttığı bildirildi. Fransa'ya 6 bin ton, Tunus'a ise 23,6 bin ton buğday gönderildi; bu iki ülkeye önceki sezonda sevkiyat yapılmamıştı. Buna karşılık Çin'e buğday ihracatı 4,14 kat azalarak 43,2 bin tona geriledi. Rusya kaynaklarına dayandırılan bilgilere göre Rusya'dan Kazakistan'a buğday ithalatı da Eylül-Ağustos 2025/26 döneminde 2,0904 milyon tona çıktı. Kaynak, Orta Asya ve Afganistan'dan gelen talebin pazarlama yılı boyunca yüksek kaldığını belirtti.

Kaynak ülkesi: KazakistanElDala1 Ekim 2026

Veri haberi

Kazakistan’da Buğday Fiyatlarında Düşüş Beklenmiyor

Kazakistan Tahıl Birliği, ülkede buğday fiyatlarının daha fazla düşmesini beklemiyor. Birliğin Analiz Komitesi Başkanı Evgeniy Karabanov’un EURASIAN AGRICOM-2026 konferansındaki sunumuna göre, fiyatların önemli ölçüde yükselmesi de öngörülmüyor. Piyasada fiyatlar şu an istikrarlı seyrediyor; bu durum, ucuz Rus buğdayı girişinin Kazakistan ve Orta Asya piyasalarında sert düşüşe yol açacağı yönündeki beklentilere rağmen gerçekleşiyor. Bu yıl Kazakistan’ın buğday hasadının 15,2 milyon ton olması bekleniyor. Bu miktar, 2025’teki 19,3 milyon tonluk hasada göre 4,1 milyon ton daha düşük. Tüm tahıl ürünlerindeki toplam hasadın ise 21,45 milyon ton olacağı tahmin ediliyor. Sezonun öne çıkan ekim eğilimleri, buğday ve pirinç alanlarının daralması, mısır ekiminin ise hızlı biçimde artması olarak sıralanıyor. İç piyasada buğday fiyatları geçen sezona göre ton başına 10-12 bin tenge daha yüksek. İhracat fiyatları da yükselirken, fiyat istikrarında Rus buğdayının Kazakistan’a girişine getirilen kısıtlamaların etkili olduğu belirtiliyor. Rusya’dan buğday ithalatının mevcut sezonda 3,5 milyon tonun üzerine çıkması bekleniyor; bu tahılın büyük bölümünün düşük kaliteli, kanatlı işletmeleri ve yem unu üretimine yönelik olması öngörülüyor. Kazakistan’ın yeni sezondaki tahıl ve un ihracatının, daha düşük iç üretim ve Rusya ile rekabet nedeniyle önceki pazarlama yılına göre gerilemesi bekleniyor. Buğday grubu ihracatı 15,7 milyon tondan 11,7 milyon tona, yalnızca buğday ihracatı ise 8,8 milyon tondan 6,6 milyon tona düşebilir. Makarnalık buğday ihracatı için 300 bin tonluk beklenti açıklanırken, bunun üretim değil lojistik kısıtlamalara dayalı bir ihracat tahmini olduğu vurgulanıyor.

Kaynak ülkesi: İranTehran Times29 Eylül 2026

Veri haberi

Özbekistan’ın 1,4 Milyar Dolarlık Gıda Pazarı İranlı İhracatçılara Açık

Özbekistan’ın gıda ve canlı hayvan ithalatı 2026’nın ilk çeyreğinde 1,4 milyar dolara yükseldi. Bu grup, geçen yılın aynı dönemine göre %45,9 büyürken İran ile Özbekistan arasındaki ticaret 2026’nın ilk yarısında 305 milyon dolara ulaştı. Ülkeler arasında kısa süre önce üç işbirliği belgesi de imzalandı. İran’ın Özbekistan gıda pazarındaki payı ise sınırlı kalıyor. İranlı ihracatçıların bu pazardaki varlığını artırabilmesi için finansman ve taşımacılık sorunlarının çözülmesi ve Özbekistan pazarının daha iyi tanınması gerekiyor. 37 milyonun üzerindeki nüfusu ve Orta Asya’daki ticaret bağlantıları, ülkeyi bölgesel gıda ihracatçıları açısından önemli bir pazar haline getiriyor.

Kaynak ülkesi: KazakistanElDala29 Eylül 2026

Veri haberi

Kazakistan’da Tahıl İhracatı Demiryolu Taşımacılığında Özel Kontrole Alındı

Kazakistan Demiryolları (KTZ), yeni hasat tahılının lojistiği ile kesintisiz sevkiyatını özel denetime aldı. Taşımaların koordinasyonunu Tahıl Karargâhı yürütürken, karargâhın saha toplantıları Kostanay ve Kökşetau’da yapıldı. Demiryolu ağı için gerekli tahıl vagonları, kapalı vagonlar ve ana hat lokomotifleri görevlendirildi. Yeni hasadın ülke genelindeki yüklemelerinde en büyük pay Akmola bölgesine ait oldu. Sezon başından bu yana bölgenin payı %31’e ulaştı ve tahılın önemli bölümü doğrudan blok trenlerle ihracata gönderildi. Kostanay da başlıca tahıl bölgeleri arasında yer alırken, bölgeden yapılan ihracatın %43’ü Özbekistan’a yöneldi. Diğer sevkiyat noktaları arasında Azerbaycan, Kırgızistan, Belarus, Letonya, Estonya ve Türkmenistan bulundu. Ulaştırma Bakan Yardımcısı Janibek Tayjanov’un hükümet toplantısında verdiği bilgiye göre, 2026’nın ilk sekiz ayında demiryoluyla 9,3 milyon ton tahıl taşındı; bu, geçen yılın aynı dönemine göre %13 artış oldu. İhracat sevkiyatı 7,2 milyon tona çıkarken, Orta Asya’ya taşımalar %37, Çin’e taşımalar %34 arttı. Karma yem taşımaları da %38 artarak 2,6 milyon tona ulaştı.

Kaynak ülkesi: İranMehr — Ekonomi29 Eylül 2026

Veri haberi

Özbekistan’ın 1,4 Milyar Dolarlık Gıda Pazarı İran İçin Fırsat Sunuyor

Özbekistan’ın gıda ithalatı, 2026’nın ilk çeyreğinde büyüyen dış ticaretin önemli kalemlerinden biri oldu. Özbekistan Ulusal İstatistik Komitesi verilerine göre ülkenin toplam ithalatı 12,2 milyar dolara ulaşırken, gıda ürünleri ve canlı hayvan ithalatı yaklaşık 1,4 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu grubun ithalatı geçen yılın aynı dönemine göre %45,9 arttı. 37 milyonu aşan nüfusu ve Orta Asya’daki ticari konumu, Özbekistan’ı gıda ihracatçıları açısından dikkat çeken bir pazar haline getiriyor. İlk çeyrekte hayvansal ve bitkisel yağ ithalatı 158,1 milyon dolara, içecek ithalatı ise 71,3 milyon dolara çıktı. Yağ ithalatı yıllık bazda %46, içecek ithalatı %42,6 arttı. İran ile Özbekistan arasındaki ticaret de 2026’nın ilk yarısında %37,5 artarak 305 milyon dolara yükseldi. Ancak bu tutar, Özbekistan’ın toplam dış ticareti ve gıda ithalatı dikkate alındığında iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin hâlâ sınırlı bir paya sahip olduğunu gösteriyor. İran’da özel sektör, bu farkı kapatmak için tarım ve gıda sektörlerindeki işbirliğini genişletmeye çalışıyor. Taşkent’te 30 Şehriver 1405’te düzenlenen İran-Özbekistan Tarım Stratejik Komitesi’nin ilk toplantısı sırasında üç işbirliği belgesi imzalandı. Belgelerden biri su ürünleri yemi ve balıkçılık ürünlerinde ticaret, teknoloji transferi, ortak yatırım ve üretimi; bir diğeri hayvan ve kanatlı yemi, üretim girdileri, tahıl, kepek ve pamuk tohumu küspesi ticaretini kapsıyor. Üçüncü belge ise protein ve süt ürünleri, yem ve girdiler, ekipman tedariki, teknik bilgi transferi ve ortak yatırımlara odaklanıyor. İranlı yetkililer, anlaşmaların yalnızca ticaret hacmini artırmasını değil, ortak üretim ve sürdürülebilir tedarik zincirleri oluşturmasını hedefliyor. Özbekistan’da bazı süt ürünleri, yumurta, hurma, elma ve kivi için sıfır gümrük tarifesi uygulanması İranlı ihracatçılar açısından avantaj olarak değerlendiriliyor. Bununla birlikte ihracatçıların Çin, Rusya, Kazakistan, Türkiye ve diğer bölge ülkelerinin yanı sıra fiyat, ambalaj, standart, dağıtım ve lojistik maliyetleri bakımından da rekabet etmesi gerekiyor.

Kaynak ülkesi: GürcistanAgronews Georgia26 Eylül 2026

Veri haberi

Poti Limanı, Mısır’ın Tarım Ürünleri İçin Orta Koridor’da Aktarma Noktası Olabilir

Gürcistan’daki Poti Limanı, Karadeniz ile Orta Asya pazarlarını birbirine bağlayan güzergâhlarda Mısır’ın tarım ürünleri için alternatif bir lojistik merkez olarak değerlendiriliyor. Agronews.ge’de yayımlanan analizde, limanın yalnızca Gürcistan’ın ithalat ve ihracatına hizmet eden bir altyapı olmaktan çıkarak Karadeniz’in doğu kıyısı ile Orta Asya arasında bağlantı sağlayabilecek bir konuma sahip olduğu belirtiliyor. Bu ihtimal, Mısır’ın tarım ve gıda ihracatındaki büyümeyle önem kazanıyor. Mısır’ın tarım ürünleri ihracatı 2025’te 9,5 milyon tona, ihracat geliri ise 11,5 milyar doların üzerine çıktı. Narenciye ihracatının yaklaşık 2 milyon ton olduğu aktarılırken, ülkenin ürünlerini farklı ve istikrarlı lojistik kanallarla pazarlara ulaştırma ihtiyacı bulunduğu ifade ediliyor. Analize göre belirli pazarlara veya sınırlı sayıdaki güzergâha bağımlılık, jeopolitik ve ulaştırma kaynaklı kesintilerde işletmelerin riskini artırıyor. Önerilen zincirde Mısır’dan gelen ürünlerin Poti’de boşaltılması, geçici olarak depolanması, yeniden paketlenmesi ve gümrük işlemlerinin ardından Azerbaycan üzerinden Hazar Denizi’ni aşarak Kazakistan, Özbekistan ve diğer Orta Asya pazarlarına gönderilmesi öngörülüyor. Ancak güzergâhın rekabetçiliği yalnızca mesafeye değil; deniz taşımacılığı, liman hizmetleri, gümrük, demir yolu veya kara yolu, Hazar geçişi, terminallerde bekleme ve depolama maliyetlerinin toplamına bağlı olacak. Analizde, Gürcistan üzerinden geçen Orta Koridor transit akışının 2018-2025 döneminde iki katına çıkarak 2025’te 4,6 milyon tona ulaştığı, ülkenin toplam transit yük hacminin ise 13,7 milyon ton olduğu belirtiliyor. Bu veriler, güzergâhın tarım ürünleri açısından kullanılabilir bir transit altyapısına dayandığına işaret ediyor.

Kaynak ülkesi: KazakistanElDala26 Eylül 2026

Veri haberi

Kazakistan Buğdayı Rus Tahılıyla Rekabette Öne Çıkıyor

Kazakistan buğdayının ihracat fiyatları eylül 2026 sonunda kalite sınıfına göre ton başına 240 ila 260 dolar arasında seyretti. DAP Sarıağaş teslimli fiyatlar 4. sınıf buğdayda 240 dolar, sıradan 3. sınıf buğdayda 250 dolar, gluten oranı %27-28 olan 3. sınıf üründe ise 260 dolar olarak açıklandı. Kaynağa göre alıcılar, kalite farkı nedeniyle Kazakistan tahılına Rus tahılından daha fazla ödeme yapmaya hazır. Kazakistan Tarım Bakanlığı verilerine göre yeni buğday hasadının yarısı, gluten oranı %28 ve üzerindeki yüksek proteinli tahıldan oluşuyor. Hasadın dörtte biri de gluten oranı %23-27 olan 3. sınıf gıda buğdayı. Kalan bölümün %18’i 4. sınıf, %7’si ise 5. sınıf ve sınıf dışı tahıl olarak aktarılıyor. Kazakistan’daki yüksek kalite, Rus tahılının Azak ve Karadeniz limanlarının bloke edilmesi nedeniyle Orta Asya’ya yöneldiği bir dönemde ülke üreticileri için rekabet avantajı sağlıyor. Un üreticileri, uzak pazarlara açılmak için hükümetten nakliye sübvansiyonu bekliyor. İç piyasada buğday fiyatlarının geçen yıla göre %10-15 arttığı, yükselişte daha düşük hasat ile kalite priminin etkili olduğu belirtildi.

Kaynak ülkesi: AzerbaycanReport.az25 Eylül 2026

FAO: Dijital Yenilikler Her Ölçekteki Çiftliğe Ulaşmalı

FAO Avrupa ve Orta Asya Bölge Temsilcisi Viorel Gutu, dijital yeniliklerin her büyüklükteki çiftlik ve işletme için erişilebilir olması gerektiğini söyledi. Gutu, bu değerlendirmeyi Bakü’de düzenlenen 2. Azerbaycan Uluslararası Yatırım Forumu’ndaki panelde yaptı. FAO temsilcisine göre erişim; uygun maliyet ve bağlantı, dijital beceriler ile danışmanlık kapasitesine yatırım, teknoloji benimseme maliyetlerinin azaltılması ve çözümlerin çiftçilerle birlikte geliştirilmesine dayanıyor. FAO’nun Azerbaycan’la iş birliği kapsamında akıllı köy, tohum yönetimi, bitki koruma ve kalite kontrol altyapısı çalışmalarına destek verdiği belirtildi.

Kaynak ülkesi: GürcistanAgroKavkaz22 Eylül 2026

Veri haberi

Gürcistan, Mısır Narenciyesinin İhracat Sezonu İçin Alternatif Rota Sunuyor

Karadeniz’de sivil gemilere yönelik saldırıların artırdığı güvenlik riskleri, Mısır’ın önemli ihraç ürünlerinden narenciyenin lojistiğini zorlaştırdı. Dünyanın en büyük konteyner taşımacılığı şirketi MSC, ağustos sonunda Novorossiysk Limanı’na ve bu limandan yapılacak yeni rezervasyonları durdurdu. Türk taşıyıcılar Akkon Lines ve Arkas da Rusya limanlarına girişlerini askıya aldı. Bu gelişmelerin ardından Gürcistan’ın Karadeniz kıyısındaki limanları, Mısır narenciyesi için alternatif güzergâh olarak değerlendiriliyor. Uluslararası uzman Fedir Rybalko’ya göre Foti Limanı, yönlendirilen yüklerin önemli bölümünü üstlenebilir. Bu rota yalnızca Gürcistan, Ermenistan ve Azerbaycan’a değil, özellikle Özbekistan ve Kazakistan başta olmak üzere Orta Asya pazarlarına da ulaşım sağlayabilir. Mısır’ın 2025’te yaklaşık 2 milyon ton narenciye ihraç ettiği belirtiliyor. Kızıldeniz ve Basra Körfezi güzergâhlarında da sorunlar yaşanması, alternatif koridor arayışını önemli kılıyor. Foti üzerinden planlanan çok modlu hat; Mısır’dan Karadeniz’e, Gürcistan ve Azerbaycan üzerinden Hazar Denizi’ne, oradan Kazakistan ve Orta Asya’ya uzanıyor. Rotanın maliyet ve taşıma süresi açısından rekabetçi olması, ihracatçıların lojistik risklerini çeşitlendirmesine bağlı.