ARAŞTIRMA MASASI

Haber arşivi

Ülke, konu ve tarihe göre yerel kaynaklardan gelen haberleri keşfedin.

3 haber · Sayfa 1

Yunanistan Gıda Sektöründe Fonların Yatırım ve Çıkış Trafiği Hızlandı
Görsel kaynağı: Naftemporiki · Özgün haber
Veri haberi

Yunanistan Gıda Sektöründe Fonların Yatırım ve Çıkış Trafiği Hızlandı

Yunanistan’da özel sermaye fonları, girişim sermayesi fonları ve borsaya kote holding şirketleri; dondurulmuş hamur, süt ürünleri, hazır salata, premium dondurma ve hızla büyüyen sokak yemeği konseptleri dahil gıda zincirinin farklı alanlarına yatırım yapıyor. Önceki beş yıldaki ilk yatırımların ardından bazı fonlar iştiraklerinden çıkışa hazırlanırken yeni yatırım yapıları piyasaya giriyor ve piyasada art arda anlaşmalar görülüyor. Bu ilginin arkasında, ülkedeki sağlıklı ve kârlı gıda şirketlerinin büyük bölümünün küçük ve orta ölçekli, aile işletmesi niteliğinde olması bulunuyor. Kaynakta, sektörün istikrarlı satışlar ve enflasyonist kriz dönemlerinde öngörülebilir nakit akışı sayesinde savunmacı bir yapı sunduğu belirtiliyor. Ancak şirketlerin bir kısmı yeni nesle geçiş sorunuyla karşılaşıyor; bir kısmı da yurt dışına açılmak için gerekli ölçek, sermaye ve profesyonel organizasyondan yoksun kalıyor. Yunanistan’daki yatırım fonları, büyük uluslararası grupların genellikle aradığı işlemlerden daha küçük anlaşmaları da değerlendirebiliyor. Sağlanan finansman, üretim otomasyonuna, stratejik birleşmeler yoluyla ölçek ekonomilerinin oluşturulmasına ve uluslararası perakende ağlarına erişime yöneliyor. Halcyon Equity Partners’ın Rodoula A.E.’ye ortak olması, fonun Ergon Foods, Kayak A.E. ve taze makarna zinciri Mailo’s ile birlikte yürüttüğü anlaşmalar zincirine eklendi. Golden Age Capital’in yeni fonu ise Periklis Mazarakis liderliğinde 250 milyon avro topladı ve Orta Doğu’da uluslararası genişleme planı bulunan O Proedros restoran zincirini portföyüne kattı. EOS Capital Partners, 2026’nın başında süt ürünleri şirketi Farma Kouκάki’nin çoğunluk hissesini alırken EOS Hellenic Renaissance Fund II aracılığıyla Megas Yeeros’a, Elikonos Capital’in 2021’den beri tuttuğu azınlık payını devralarak ortak oldu. Elikonos ayrıca 2026’da To Manna N. Tsatsaronakis ve A. Vezyroglou A.E.’ye yatırım yaptı. Piyasada eş zamanlı olarak çıkış hazırlıkları da sürüyor. DECA Investments, Minerva ve Hellenic Brewery of Atalanti’den çıkışa hazırlanırken Diorama II’yi Leader’a yatırdı; VNK Capital ise Palliroia Souliotis’ten ayrılma sürecinde. Ideal Holdings, beş yıllık çıkış baskısıyla sınırlı olmayan kalıcı sermaye modeliyle Barba Stathis’i bünyesine kattı. CVC Capital Partners da Vivartia portföyünü yeniden yapılandırdı ve Dodoni’yi Hellenic Dairies’e devretti. Küresel eğilimin bir başka örneği olarak Unilever, Elaïs-Unilever Hellas’ın gıda bölümünün tamamını ABD’li McCormick’e devretmek üzere anlaştı; işlemin 2027 içinde tamamlanması bekleniyor. Bain & Company, küresel satın alma değerlerindeki toparlanmayı fonların yüksek sermaye rezervlerine bağlarken FoodNavigator, temel tüketim ihtiyacı nedeniyle gıda sektörünün istikrarlı ve savunmacı niteliğine dikkat çekiyor.

Kültür Eti Sektöründe Yatırım İvmesi Kapanmalarla Tersine Döndü
Görsel kaynağı: Food Safety News · Özgün haber
Veri haberi

Kültür Eti Sektöründe Yatırım İvmesi Kapanmalarla Tersine Döndü

Kültür eti ve deniz ürünü şirketlerinde 2021-2023 döneminde hızlanan yatırım akışı, 2025'in sonlarında bir dizi girişimin faaliyetlerini durdurmasıyla tersine döndü. Food Safety News'in Good Food Institute verilerine dayandırdığı bilgilere göre şirketler bu dönemde 2,5 milyar doların üzerinde yatırım çekti. Ancak toplamın, sermaye hareketlerinin hızlı olması nedeniyle gerçekte daha yüksek olabileceği belirtildi. 2023'te girişim sermayesinin yaklaşık yarısı Upside Foods, Believer Meats, Wildtype, Aleph Farms ve Mosa Meat'in yer aldığı ilk beş şirkete yöneldi. Sektörün temel modeli, canlı hayvandan alınan kök hücrelerin büyüme bileşenleri içeren kültür ortamında biyoreaktörlerde çoğaltılarak geleneksel ete benzer ürünler elde edilmesine dayanıyor. Bu yaklaşım, hayvan kesimine gerek kalmadan üretim yapılabileceği iddiasıyla yatırımcıların ilgisini çekmişti. Ancak Hollanda merkezli kültür eti üreticisi Meatable, Uncommon Bio'nun kültür eti platformunu satın almasının ardından 2025'in sonlarında faaliyetlerini durdurdu. Birleşik Krallık merkezli CellRev de hücre üretiminde kullanılmak üzere özel besin katkıları geliştiriyordu; şirket, yatırım almasını sağlayacak ticari hedeflere zamanında ulaşamadığı için aynı dönemde kapanacağını açıkladı. Hollanda merkezli Upstream Foods ise somondan başlayarak kültür balığı yağı geliştirmeyi planlamasına rağmen gerekli sermayeyi toplayamadı. Sektördeki en dikkat çekici kapanmalardan biri Believer Meats oldu. Şirket, Kuzey Carolina'da biyoreaktörler ve santrifüjler bulunan, 125 milyon dolarlık bir kültür tavuğu üretim tesisi tamamladı. Raleigh yakınındaki tesis, kültür tavuğu üretiminde dünya merkezlerinden biri olacak şekilde planlanmıştı. Şirketin ABD hükümetinden onay aldığı ve bölge için önemli bir işveren olarak görüldüğü aktarıldı. Believer Meats, büyük bir finansal destekçisini kaybettikten sonra şirketi kurtarmak için son dakika kredisi alamadı. 2021'de 600 milyon dolar değer biçilen girişim, herhangi bir üretim gerçekleştiremeden faaliyetlerini durdurdu ve geride boş bir fabrika bıraktı. Kaynağa göre bu gelişmeler, sektörün yatırım bulma kapasitesindeki sorunları görünür hale getirdi. Girişim sermayesi fonlarının beş ila yedi yıl içinde yüksek getiri beklentisi ile kültür etinin pazar uygulanabilirliğinin en az on yıl daha uzakta görüldüğü değerlendirmesi arasında belirgin bir zaman farkı bulunuyor. Ayrıca biyoteknolojik üretim sürecinde biyoreaktörler pahalı enerji girdileri ve özel besin çözeltileri gerektiriyor. Kaynak, bu ekipman ve girdilerin yüksek sermaye harcamalarına yol açtığını belirtiyor.

Ulusal Yapay Zekâ Kurumu İçin Hassas Tarım Önceliği
Görsel kaynağı: IANA — İran Tarım Haber Ajansı · Özgün haber
Veri haberi

Ulusal Yapay Zekâ Kurumu İçin Hassas Tarım Önceliği

İran’da Ulusal Yapay Zekâ Kalkınma Yasası’nın yürürlüğe girmesiyle kurulması öngörülen Ulusal Yapay Zekâ Kurumu’nun nasıl yapılandırılması gerektiği tartışılıyor. Meclis tarafından 28 Mordad 1405’te kabul edilen ve Anayasayı Koruma Konseyi tarafından 4 Şehriver’de onaylanan yasa, 12 madde ve 8 ek fıkradan oluşuyor. Düzenleme; işlem gücü altyapısı, veri, güvenlik, finansman, yapay zekâ pazarı, insan kaynağı ve kurumlar arası koordinasyon başlıklarını kapsıyor. Değerlendirmede kurumun hem politika yapıcı hem düzenleyici hem de bütün projeleri doğrudan yürüten bir yapı olmaması gerektiği savunuluyor. Kurumun ülke çapındaki çalışmaları yönlendiren, kolaylaştıran ve kurumlar arasında eşgüdüm sağlayan bir “mimar” olarak konumlandırılması öneriliyor. Tasarım için çeviklik, ağ yapısı, gerçek sorunlara odaklanma, ölçülebilir sonuç alma ve mevcut kurumlarla görev çakışmasından kaçınma ilkeleri öne çıkarılıyor. Yapay zekâ kapasitesinin %90’dan fazlasının üniversiteler, araştırma kurumları, bilgi tabanlı şirketler, girişimler ve özel sektörde bulunduğu belirtilerek kurumun bu ekosistemi merkezi bir idari yapıya dönüştürmeden bir araya getirmesi gerektiği ifade ediliyor. Veri alanında temel sorunun veri yokluğu değil, verilerin dağınık olması, erişimin sınırlı kalması, kalite sorunları ve standart eksikliği olduğu aktarılıyor. Bu nedenle kamu verilerine güvenli erişim, veri kalitesi sınıflandırması ve veri paylaşımını teşvik edecek mekanizmalar öneriliyor. Tarım, yapay zekânın uygulanması gereken alanlardan biri olarak gösteriliyor. Önerilen büyük ulusal görevler arasında tarımsal tedarik zincirinin ve su tüketiminin akıllı biçimde yönetilmesi bulunuyor. Yazıda ayrıca yapay zekânın enerji, sağlık, sanayi ve kamu yönetimindeki somut sorunlara bağlanması; her görev için sorumlu kurum, takvim ve sayısal başarı göstergesi belirlenmesi gerektiği belirtiliyor. Finansman için 1405-1407 döneminde 100 trilyon İran riyali başlangıç sermayesine sahip bir Ulusal Yapay Zekâ Kalkınma Fonu kurulması öneriliyor. Fonun yalnızca kredi vermek yerine özel sektörle ortak yatırım, kurumsal girişim sermayesi, araştırma sonuçları için satın alma garantisi ve talep oluşturma araçlarını kullanması isteniyor. Ayrıca risk temelli düzenleme ve kurumun ilk 100 gününde veri erişim platformu ile ekonomide etkisi ölçülebilir ilk ulusal görevin başlatılması öneriliyor.