ARAŞTIRMA MASASI

Haber arşivi

Ülke, konu ve tarihe göre yerel kaynaklardan gelen haberleri keşfedin.

8 haber · Sayfa 1

Fas’ta Domates İhracatı Gerilerken Afrika Pazarlarına Yeni İzinler Askıya Alındı
Görsel kaynağı: AgriMaroc · Özgün haber
Veri haberi

Fas’ta Domates İhracatı Gerilerken Afrika Pazarlarına Yeni İzinler Askıya Alındı

Fas’ın domates sektöründe 2025-2026 kampanyasında ihracat hacmi geriledi. 30 Nisan 2026 itibarıyla sevkiyatlar 549 bin tonda kaldı; bu miktar bir yıl önce aynı tarihte kaydedilen 620 bin tonun altında gerçekleşti. Avrupa ve Birleşik Krallık, Fas domates ihracatının %93’ünü karşılamasına rağmen bu pazarlara yapılan gönderimler %12 azaldı. Körfez ülkelerine sevkiyatlarda düşüş %46, Sahra Altı Afrika’ya gönderimlerde ise %5 oldu. Gerileme, Fas’ın üretim ve ihracat açısından en önemli bölgesi olan Souss-Massa’daki sera faaliyetlerini de etkiledi. Kaynağa göre kampanya boyunca seraları tahrip eden şiddetli hava olayları, mildiyö, kahverengi rugoz meyve virüsü (ToBRFV) ve Tanca Med ile Algeciras limanlarındaki blokajlar sevkiyatları olumsuz etkiledi. Bir üretici-ihracatçı, Souss-Massa’da normal koşullarda hektar başına 180-200 ton olan verimin, ağustos ayındaki sıcak hava dalgalarının ardından sonbaharda 90-100 tona düştüğünü belirtti. Fas, 2024’te 16.374 hektardan 1,69 milyon ton domates hasat etti. Sera domatesi üretiminin yoğunlaştığı Souss-Massa’da Agadir çevresi, kış aylarında pazarlara ulaşan domateslerin yaklaşık %75’ini sağlıyor. Ülkenin ihracata dayalı yapısı nedeniyle daha düşük verim ve lojistik aksaklıklar üretim maliyetlerini ve sektörün marjlarını baskıladı. Avrupa Birliği, 2025’te üçüncü ülkelerden yaptığı domates ithalatının %68,1’ini Fas’tan gerçekleştirdi; Türkiye aynı sıralamada Fas’ın ardından geldi. Kasım 2026’nın başında Faslı ihracatçılara Afrika pazarlarına yönelik yeni domates ihracat izinlerinin geçici olarak askıya alındığı bildirildi. Kaynakta bu adımın iç piyasadaki fiyatları rahatlatmayı amaçladığı, Avrupa’ya sevkiyatların ise sürdüğü aktarılıyor. Karar, sektör temsilcileri ve ismi açıklanmayan bir hükümet kaynağı tarafından doğrulandı; ancak 10 Kasım 2026 itibarıyla askıya almayı resmileştiren bir metin veya uygulamanın ne zaman kaldırılacağına ilişkin tarih yayımlanmamıştı.

Eylül 2026'da Sebze Perakende Fiyatları Aylık %4,3 Arttı
Görsel kaynağı: AgriMaroc · Özgün haber
Veri haberi

Eylül 2026'da Sebze Perakende Fiyatları Aylık %4,3 Arttı

Haut-Commissariat au Plan'ın (HCP) 22 Ekim'de yayımladığı tüketici fiyat endeksine göre hanelerin ödediği sebze fiyatları Eylül 2026'da Ağustos ayına kıyasla %4,3 yükseldi. Et fiyatları da aynı oranda arttı. Sebze ve et kalemleri, gıda fiyatlarının ay boyunca %1,6 artmasında başlıca rolü oynarken, gıda dışı ürünlerdeki artış %0,4, genel tüketici fiyat endeksindeki artış ise %1,0 oldu. Endeks, HCP'nin kapsadığı şehirlerde hanelerin perakende olarak ödediği fiyatları ölçüyor. Bu nedenle %4,3'lük artış, sebzenin tüketiciye satış fiyatındaki değişimi gösteriyor; üreticinin eline geçen fiyatı veya artışın üretici, aracı ve tüketici arasındaki paylaşımını ortaya koymuyor. Aynı notta meyve fiyatları %0,1 artarken balık ve deniz ürünleri fiyatları %0,4 geriledi. Yıllık karşılaştırma ise farklı bir görünüm sunuyor. Gıda ürünleri Eylül 2025'e göre %2,5 daha ucuz olurken genel endeks %0,5 arttı. Kaynak, Eylül ayındaki aylık yükselişi geçen yıla kıyasla genel bir fiyat patlamasından çok yıl içindeki bir toparlanma olarak değerlendiriyor. Yazlık açık tarla sebzelerinin sezonunun sona ermesiyle sera üretiminin piyasaya giriş dönemi arasındaki mevsimsel geçiş, olası açıklamalardan biri olarak gösteriliyor. Ekim ayında artışın sürüp sürmediği, sera domatesi ve biberinin piyasaya girişinden sonraki HCP notuyla görülecek.

Türkiye Jeotermal Enerjiyi Tarımda ve Konut Isıtmasında Kullanıyor
Görsel kaynağı: AgroKavkaz · Özgün haber
Veri haberi

Türkiye Jeotermal Enerjiyi Tarımda ve Konut Isıtmasında Kullanıyor

Türkiye, jeotermal kaynaklara odaklanarak elektrik ve ısı üretiminde kapasitesini geliştiriyor. Ülkedeki onlarca jeotermal elektrik santrali bölgelere elektrik ve ısı sağlarken, Kızıldere ve Efeler kompleksleri en büyük projeler arasında gösteriliyor. Jeotermal ısı, Türkiye’de 125 binden fazla konutu ısıtıyor ve meyve-sebzelerin yıl boyunca yetiştirildiği büyük seralarda kullanılıyor. Bu üretim, ihracata yönelik domatesi de kapsıyor. Hükümet özel yasa, ek tarifeler ve yatırım teşvikleri uygularken Dünya Bankası yeni kaynakların araştırılması ve geliştirilmesine yüz milyonlarca dolar ayırdı.

Ukrayna’da Salatalık Fiyatları %62 Arttı, Türkiye’den Ucuz İthalat Bekleniyor
Görsel kaynağı: 24 Kanal · Özgün haber
Veri haberi

Ukrayna’da Salatalık Fiyatları %62 Arttı, Türkiye’den Ucuz İthalat Bekleniyor

1 yayıncı · 2 haber · İncele

Ukrayna’da salatalık fiyatları %62 artarken, sera üretiminde sezon sonuna yaklaşılması arzı daralttı. Ukraynalı sera işletmelerinin temizlik çalışmaları yürütmesi ve ürünlerini ağırlıklı olarak küçük toptan satışla sunması da piyasadaki fiyatları yukarı çekti. İthalat rekabetinin bulunmaması ve perakende zincirlerinden gelen yüksek talep, artışı destekleyen diğer etkenler arasında gösterildi. Büyük marketlerde düz salatalıkların kilogram fiyatı Silpo’da 75 grivnadan, kornişonların fiyatı ise yaklaşık 90 grivnadan başlıyor. ATB’de birinci sınıf sera ürünleri 69-74 grivna, Novus’ta ise Ukrayna salatalıkları çeşidi ve ambalajına göre 79-85 grivna aralığında satılıyor. Son partilerin kalitesindeki belirgin düşüşe rağmen talebin yüksek kaldığı aktarılıyor. Fiyat artışının uzun sürmesinin beklenmediği belirtilirken, ithalatçıların gelecek haftadan itibaren Türkiye’den daha ucuz ürün tedarik etmeye başlaması bekleniyor. Türkiye’den gelecek salatalıkların raflara ulaşması halinde Ukraynalı üreticilerin rekabeti korumak ve müşteri kaybetmemek için fiyat artışlarını sınırlayacağı öngörülüyor. Buna karşın ülkedeki ortalama sera salatalığı fiyatı, geçen yılın aynı dönemine göre hâlâ %10-34 daha düşük seviyede bulunuyor.

Suriye’de İşletilen Sera Sayısı 175 Bini Aştı
Görsel kaynağı: SANA — Arapça Ekonomi · Özgün haber
Veri haberi

Suriye’de İşletilen Sera Sayısı 175 Bini Aştı

Suriye’de işletilen örtü altı sera sayısı 175.522’ye ulaştı. Seralar, açık tarlalarda üretimin bulunmadığı dönemlerde sebze arzını destekleyerek yerel pazarın ihtiyaçlarının karşılanmasına ve ürün bulunabilirliğinde görece istikrar sağlanmasına katkı sunuyor. Sera üretiminin ihracat olanaklarını artırması ve ülkeye döviz kazandırması da hedefleniyor. Tartus, 143.763 sera ile Suriye’de ilk sırada yer alıyor ve toplamın yaklaşık %82’sini oluşturuyor. Lazkiye’de 15.719, Humus’ta 13.706 sera bulunurken, kalan seralar diğer illere dağılıyor. Ürün bazında domates 87.121 sera ile başı çekiyor. Çilek 18.765, salatalık 17.701, patlıcan 16.391 ve biber 15.052 serada yetiştiriliyor. Tropikal ürünlere ayrılan sera sayısı ise 7.614 olarak veriliyor. Suriye Tarım Bakanlığı, tarım müdürlükleri ve danışmanlık birimleri aracılığıyla arazi hazırlığından hasada kadar teknik destek sağlıyor. Üretim aşamaları izleniyor, üreticilerin karşılaştığı teknik ve hastalık kaynaklı sorunlara müdahale ediliyor, başlıca zararlılara karşı entegre mücadele programları uygulanıyor. Bakanlık ayrıca sera üretimini düzenliyor; üreticiler, gübre temini ve büyük zararlar oluşması halinde kuraklık ve doğal afetlerin etkilerini azaltma fonunun tazminatlarından yararlanabiliyor. Sektör, sera kurulumunun ve üretim girdilerinin yüksek maliyeti, üretimin yoğunlaştığı dönemlerde fiyatların düşmesi ve dış pazarlama kanallarının zayıflığı nedeniyle baskı altında. Deniz hortumu, fırtına ve şiddetli yağışlar da üreticiler için ek kayıp riski oluşturuyor. Gelecek planları arasında ihracat sözleşmeleri yapılması, ithalatın düzenlenmesi ve teknik personelin sürekli eğitilmesi bulunuyor. Suriye Tarım Bakanlığı, Türkiye ile Tartus, Lazkiye ve İdlib’de modern sera tarımı tekniklerini yaygınlaştırmak için iş birliği yapıyor.

Kyoto’da Kullanılmış Kahve Telvesinden Mantar Üretimi
Görsel kaynağı: Mainichi Shimbun · Özgün haber
Veri haberi

Kyoto’da Kullanılmış Kahve Telvesinden Mantar Üretimi

Japonya’nın Kyoto kentinde çiftçi Hiroki Kurahashi, otel ve restoranlardan toplanan kullanılmış kahve telvesini talaş ve diğer malzemelerle karıştırarak mantar yetiştirme ortamına dönüştürüyor. Fushimi semtindeki RE:ARTH işletmesinin başındaki Kurahashi, bu ortamda önce shiitake mantarı, ardından ana ürünü haline gelen istiridye mantarı yetiştirdi. Üretim sonrasında kalan ortamı yakındaki çiftçilere ücretsiz vererek mantar üretimiyle sebze yetiştiriciliği arasında bir döngü oluşturuyor. Kahve telvesi besin maddeleri içeriyor ve gübre olarak kullanılabiliyor ancak sert hücre duvarları, bitkilerin bu besinlere doğrudan erişmesini zorlaştırıyor. Telveyi gübreye dönüştürmek de zaman ve emek gerektiriyor. Mantarlar ise organik maddeleri parçalayabildiği için telveyi yetiştirme ortamında değerlendirebiliyor. Mantar yetiştiriciliği tamamlandıktan sonra geride kalan ortam, sebze üretiminde gübre olarak kullanılabiliyor. Kaynakta, dünya genelinde yılda 10 milyon metrik tondan fazla kahve çekirdeği tüketildiği, Japonya’daki tüketimin ise yaklaşık 400 bin metrik tona ulaştığı ve buna yakın miktarda telvenin atıldığı belirtiliyor. Kurahashi’nin bu yönteme yönelmesinde, 2009’da Güney Afrika’da öğrenciyken tanık olduğu çevre tahribatı ve daha sonra etkilendiği sıfır emisyon yaklaşımı rol oynadı. Bu yaklaşım, atık ve yan ürünlerin ekonomide yeniden değerlendirilmesini savunuyor. Kurahashi, Belçikalı çevre aktivisti Gunter Pauli’nin çalışmalarını izledikten sonra Zimbabwe’de sosyal girişimci Chido Govera’yı ziyaret etti ve 2014’te yetimler ile kadınlara yönelik bir programa katıldı. Govera’nın kahve telvesi ve benzeri malzemelerle mantar yetiştirme çalışmaları, yöntemin sosyal ve ekonomik boyutunu görmesini sağladı. Kurahashi, Zimbabwe’de öğrendiği yöntemi Japonya’da ilk uyguladığında iklim farkı nedeniyle mantar yetiştiremedi; hazırladığı ortam mavi küfle kaplandı. Bunun üzerine 2016’da Kyoto vilayetindeki Nantan’da mantar yetiştiriciliği öğrenmeye başladı ve Japonya’daki sterilizasyon, misel aşılama ve ortamı kapatma uygulamalarında deneyim kazandı. Yaklaşık bir buçuk yıl sonra RE:ARTH’ı kurdu. Fushimi’de 2019’da kahve telvesi içeren ortamda shiitake yetiştirmeyi başardı, ardından istiridye mantarına geçti. Toptancıların yıl boyunca ürün talebini karşılamak için 2020’de sera kuruldu ve ürünler 2022’de satışa sunuldu. Kyoto’nun uzun yıllardır kahve alımlarında Japonya’nın il başkentleri ve hükûmetçe belirlenmiş büyük şehirleri arasında ilk sırada yer alması, Kurahashi’ye göre geri dönüşüm fikrinin kentten başlatılmasını anlamlı kılıyor. Bununla birlikte sera üretiminde uygun sıcaklığı korumak için klimaların sürekli çalışması gerekiyor. Kurahashi, gelecekte sera çatısına güneş panelleri yerleştirerek işletmenin kendi elektriğini üretmesini hedefliyor.

Kaşgar’da Tarım Teknolojileri Kuraklık ve Tuzluluğa Uyum Sağlıyor
Görsel kaynağı: Kazakhstanskaya Pravda · Özgün haber
Veri haberi

Kaşgar’da Tarım Teknolojileri Kuraklık ve Tuzluluğa Uyum Sağlıyor

Çin’in Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki Kaşgar vilayetinde tarımsal üretim, su kıtlığı, kurak iklim ve tuzlu toprakların oluşturduğu sınırlamalara teknoloji ve işleme yatırımlarıyla yanıt vermeye çalışıyor. 2025’te vilayette tarım, ormancılık, balıkçılık ve hayvancılık ürünlerinin toplam değeri 92,74 milyar yuana ulaşırken, tarım sektörünün katma değeri 52,15 milyar yuan oldu. Bu tutarın bölgesel gayrisafi hasılanın yaklaşık %30’una karşılık geldiği bildirildi. Kaşgar’daki uygulamalar arasında damla ve mikro sulama, boru hatlarıyla su dağıtımı, otomatik ölçüm ve toprak nemi kontrolü bulunuyor. 2024 sonu itibarıyla yüksek standartlı tarım arazilerinin alanı yaklaşık 507 bin hektara çıkarken, 418 bin hektarda su tasarrufu sağlayan teknolojiler kullanıldı. Şufu ilçesindeki yaklaşık 17 hektarlık meyve bahçesinde otomatik sulama sistemi, sensörler ve bir meteoroloji istasyonu bulunuyor. Sulama cep telefonu üzerinden yönetilebiliyor; sistem toprak ve bitkilerin durumunu izleyerek nem eksikliği veya zararlı tehdidi konusunda uyarı veriyor. Şule ilçesindeki bir mantar üretim parkında 26 modern sera, toplam 24 bin metrekarelik sera alanı ve 12 bin metrekare üretim tesisi bulunuyor. Tesisin günlük üretim kapasitesi 60 bin mantar bloğuna kadar çıkıyor. İşletme yılda yaklaşık 300 ton kurutulmuş mantar üretiyor; mantar sosu, atıştırmalık ve diğer işlenmiş ürünlerin üretimi de geliştiriliyor. Parkta yaklaşık 100 kişi sürekli çalışırken, mevsimlik istihdam bini aşıyor ve üretimin bir bölümü beş komşu köye yayılıyor. Meyvecilikte de üretim, işleme ve yeni çeşitlere yönelim öne çıkıyor. 2025’te Kaşgar’daki meyve bahçeleri yaklaşık 360 bin hektar alan kapladı ve 2,4 milyon ton meyve toplandı; bu miktar bir önceki yıla göre %6 arttı. Vilayetteki 152 meyve işleme işletmesi 285,5 bin ton hammadde işledi. Ana meyve türlerinde ileri işleme oranı %38,4’e ulaştı; kuru meyve, meyve suyu ve konsantre, bitkisel yağ, ezme ve toz ürünler üretildi. Tuzlu arazilerin değerlendirilmesi için 2025 sonunda seralarda kayısı yetiştirme projesi onaylandı. Projede mikroiklimin düzenlenmesi, tuzlu toprakların iyileştirilmesi ve su ile gübrenin hassas uygulanması öngörülüyor. Hesaplanan hedefler su ve gübre kullanım verimliliğinde %15, verimde %20 artış ve meyvelerin yaklaşık iki hafta daha erken olgunlaşması. Bu sonuçlar proje parametreleri olarak veriliyor; gerçekleşmiş üretim sonucu olarak sunulmuyor.

Kazakistan İthalata Bağımlılığı Azaltmak İçin 202 Proje Başlatıyor
Görsel kaynağı: AgroKavkaz · Özgün haber
Veri haberi

Kazakistan İthalata Bağımlılığı Azaltmak İçin 202 Proje Başlatıyor

Kazakistan hükümeti, 2025-2027 döneminde tarım ve gıda sektöründe ithalata bağımlılığı azaltmak ve ihracat kapasitesini geliştirmek amacıyla 202 yatırım projesi uygulayacak. Program, Tarım Bakanlığının hazırladığı yatırım siparişi konsepti kapsamında yürütülecek. Yetkililer, hedefin ithal ikamesinden ihracat potansiyelinin geliştirilmesine geçmek ve iç piyasayı talep gören gıdalarla doldurmak olduğunu belirtiyor. Öncelikler arasında iç pazarda ithalat payı yüksek kanatlı eti, tahıl, patates, meyve ve sebze yer alıyor. Plan kapsamında süt çiftlikleri, sera kompleksleri ve modern depolar kurulacak; patates, meyve, sebze ve kavun işleme kapasitesini artırabilecek 27 proje de yürütülüyor. Şimkent, Türkistan, Batı Kazakistan ve Almatı bölgelerinde seracılık yatırımlarıyla sezon dışı sebze arzının artırılması hedefleniyor. Süt sektöründe yıllık %2,5 faizli kredi programı uygulanıyor ve 49 yeni veya genişletilmiş çiftlik faaliyete geçti. Hayvancılık için ayrıca 50 milyar tenge tutarında, yıllık %5 faizli yeni kredi programı başlatıldı. Yetkililer, gıdada daha yüksek öz yeterliliğin gıda güvenliğini güçlendireceğini ve fiyatları istikrara kavuşturabileceğini savunurken, teknolojilerin ve hammadde tabanının dikkatle incelenmesi gerektiğini de belirtiyor. İthalatın küçük bir bölümü de İtalya, Hindistan, Çin, Pakistan ve Türkiye’den geliyor.