
Fas’ta Domates İhracatı Gerilerken Afrika Pazarlarına Yeni İzinler Askıya Alındı
Fas’ın domates sektöründe 2025-2026 kampanyasında ihracat hacmi geriledi. 30 Nisan 2026 itibarıyla sevkiyatlar 549 bin tonda kaldı; bu miktar bir yıl önce aynı tarihte kaydedilen 620 bin tonun altında gerçekleşti. Avrupa ve Birleşik Krallık, Fas domates ihracatının %93’ünü karşılamasına rağmen bu pazarlara yapılan gönderimler %12 azaldı. Körfez ülkelerine sevkiyatlarda düşüş %46, Sahra Altı Afrika’ya gönderimlerde ise %5 oldu. Gerileme, Fas’ın üretim ve ihracat açısından en önemli bölgesi olan Souss-Massa’daki sera faaliyetlerini de etkiledi. Kaynağa göre kampanya boyunca seraları tahrip eden şiddetli hava olayları, mildiyö, kahverengi rugoz meyve virüsü (ToBRFV) ve Tanca Med ile Algeciras limanlarındaki blokajlar sevkiyatları olumsuz etkiledi. Bir üretici-ihracatçı, Souss-Massa’da normal koşullarda hektar başına 180-200 ton olan verimin, ağustos ayındaki sıcak hava dalgalarının ardından sonbaharda 90-100 tona düştüğünü belirtti. Fas, 2024’te 16.374 hektardan 1,69 milyon ton domates hasat etti. Sera domatesi üretiminin yoğunlaştığı Souss-Massa’da Agadir çevresi, kış aylarında pazarlara ulaşan domateslerin yaklaşık %75’ini sağlıyor. Ülkenin ihracata dayalı yapısı nedeniyle daha düşük verim ve lojistik aksaklıklar üretim maliyetlerini ve sektörün marjlarını baskıladı. Avrupa Birliği, 2025’te üçüncü ülkelerden yaptığı domates ithalatının %68,1’ini Fas’tan gerçekleştirdi; Türkiye aynı sıralamada Fas’ın ardından geldi. Kasım 2026’nın başında Faslı ihracatçılara Afrika pazarlarına yönelik yeni domates ihracat izinlerinin geçici olarak askıya alındığı bildirildi. Kaynakta bu adımın iç piyasadaki fiyatları rahatlatmayı amaçladığı, Avrupa’ya sevkiyatların ise sürdüğü aktarılıyor. Karar, sektör temsilcileri ve ismi açıklanmayan bir hükümet kaynağı tarafından doğrulandı; ancak 10 Kasım 2026 itibarıyla askıya almayı resmileştiren bir metin veya uygulamanın ne zaman kaldırılacağına ilişkin tarih yayımlanmamıştı.






