İtalya’da Elmalar Eski Dolomit Madeninde Depolanıyor: Enerji Tüketimi %30 Azalıyor
İtalya’nın Trento ilindeki Val di Non ve Val di Sole vadilerinde yetiştirilen elmaların bir bölümü, eski bir dolomit madeninde kurulan yer altı soğuk hava depolarında saklanıyor. Bölgedeki üreticileri Melinda konsorsiyumu altında birleştiren 16 kooperatif; binlerce aile işletmesinin elmalarını teslim alıyor, sınıflandırıyor, depoluyor ve paketliyor. Bu ortak sistem, küçük bahçe sahiplerinin tek başlarına karşılamaları zor yatırımlara erişmesini sağlıyor. Rio Maggiore madenindeki depolar yaklaşık 300 metre yerin altında bulunuyor. Dağın doğal sıcaklık dengesi, yüzeydeki yapılara göre sıcaklık dalgalanmalarını sınırlıyor ve soğutma ekipmanının daha düşük yükle çalışmasına yardımcı oluyor. Bununla birlikte yalnızca doğal serinlik kullanılmıyor; yapay soğutma uygulanıyor ve havanın bileşimi düzenleniyor. Elmalar yaklaşık 1 °C sıcaklıkta ve yaklaşık %1 oksijen yoğunluğunda tutuluyor. Melinda’nın verilerine göre bu yöntem, yüzeydeki geleneksel depolara kıyasla yaklaşık %30 daha az elektrik tüketiyor. Hasat sonrası taşımacılıkta kamyonların yerine Funivia delle Mele adlı teleferik kullanılıyor. Ağustos 2025’te çalışmaya başlayan yaklaşık 1,3 kilometrelik hat, Predaia’daki işleme tesisini Rio Maggiore madenine bağlıyor. Her biri üç büyük meyve konteyneri taşıyabilen 28 kabinden oluşan sistem, saatte 460 konteyneri, yani yaklaşık 138 ton elmayı taşıyabiliyor; proje açıklamalarında kapasite yaklaşık 150 ton olarak ifade ediliyor. İtalya hükümetine göre teleferik, yılda yaklaşık 5 bin kamyon seferinin yerini alabilecek.