Çekya’da Yoğun Tarım ve İklim Değişikliği Kuş Popülasyonlarını Geriletiyor
Çekya’da kuş popülasyonları uzun süredir geriliyor. Çek Ornitoloji Derneğinin yayımladığı “Çekya’da Kuşların Durumu 2026” kitabında yer alan verilere göre ülkedeki kuşların sayısı her yıl %1,6 azalıyor; 1982’den bu yana toplam düşüş %13,4’e ulaştı. Yaklaşık 100 sayfalık yayın, kuşların durumunu, karşılaştıkları sorunları ve olası çözüm yollarını ele alıyor. En hızlı gerileme, yoğun tarımın etkilediği tarla ve çayır kuşlarında görülüyor. Tarla kuşlarının popülasyonu yaklaşık %45 azalırken tarla kekliği, kız kuşu, çayır kuyruksallayanı ve tepeli toygar gibi daha önce yaygın türlerin sayısı hızla düşüyor. Büyük kervançulluğu da önceki raporun yayımlanmasından bu yana Çekya’da tamamen kayboldu; ülkedeki son kanıtlanmış yuvalaması 2011’de gerçekleşti. Orman kuşlarının sayısı ise son on yılda yıllık ortalama %2,1 geriledi. Yayına göre kuş kaybının başlıca nedeni, yoğun tarımla birlikte çeşitli peyzajların ve uygun yuvalama ile beslenme alanlarının azalması. İnsan kaynaklı iklim değişikliği, soğuk bölgelere bağlı türlerin gerilemesine ve sıcak iklimi seven türlerin yayılmasına yol açıyor. Orman ve gölet işletmeciliğindeki değişiklikler, arazilerin kurutulması, elektrik hatları, ulaşım ve kasıtlı takip de kuşlar üzerindeki baskıyı artırıyor. Buna karşın deniz kartalı, kızıl çaylak, turna ve bataklık harrieri gibi bazı türlerin sayısı 2009’dan bu yana önemli ölçüde arttı. Kitabın editörü Filip Tuháček, bu örneklerin hedefli koruma, uygun tarım uygulamaları ve uzun vadeli desteğin olumsuz eğilimleri tersine çevirebileceğini gösterdiğini belirtti. Çekya’da yaklaşık 45 milyon çift, yani yaklaşık 90 milyon birey yabani kuş yuvalıyor ve toplam 216 tür bulunuyor.
