AB Ülkeleri 2027 Sonrası Tarım Politikası İçin Uzlaşma Pozisyonu Aldı
Avrupa Birliği üyesi devletler, 2027 sonrasında uygulanması planlanan Ortak Tarım Politikası’nın gelecekteki yapısına ilişkin uzlaşma pozisyonunu kabul etti. Böylece politikanın finansmanı ve ortak kuralları konusunda müzakerelerin başlamasının önü açıldı. Ancak kabul edilen metin nihai mevzuat anlamına gelmiyor; sonraki görüşmelerde desteklerin nasıl dağıtılacağı ve ortak kuralların kapsamı netleşecek. Avrupa Komisyonu’nun 2025’te sunduğu bütçe önerisi, tarım destekleri için ayrılan kaynağın %20 azaltılmasını ve Avrupa kaynaklarının 27 ulusal yatırım planı üzerinden kullandırılmasını öngörüyor. Tarım fonlarının diğer AB fonlarıyla aynı planlarda toplanması, kaynakların ne kadarının tarıma aktarılacağı konusunda üye devletlere daha geniş yetki verilmesi anlamına geliyor. Bu modelde Ortak Tarım Politikası’nın geleneksel ikinci sütununun fiilen sona ermesi bekleniyor. Öneri, özellikle daha düşük gelirli üye devletlerin çiftçileri açısından finansman endişesi yaratıyor. Komisyonun taslağına göre Slovakya’nın 2028-2034 döneminde AB bütçesinden yaklaşık 20 milyar avro alması ve bunun en az 3,7 milyar avrosunu tarım sektörüne ayırması gerekecek. Bu tarım payı, mevcut döneme kıyasla yaklaşık 1 milyar avro daha düşük. Ülkelerin ulusal bütçelerinden sağlayabildiği destekler de önemli ölçüde farklılaşıyor; Allan Matthews’ın analizine göre Hollanda tarım desteğini neredeyse iki katına çıkarırken, Macaristan ve Finlandiya’da ulusal yardım AB tarım politikası kaynaklarının yarısını aşıyor. Slovakya’daki ulusal yardım ise stratejik plan desteğinin %4’üne ulaşmıyor. Tarım bakanları, desteklerin küçük ve aile işletmelerine veya dezavantajlı bölgelerdeki işletmelere yöneltilmesi, büyük işletmelere ödemelerin sınırlandırılması, çevresel koşullar, risk yönetimi, organik tarım desteği ve aktif çiftçi tanımı gibi konularda daha fazla ulusal esneklik istiyor. Tarım Komiseri Christophe Hansen ise ülkelerin kendi tercihleriyle şekillenen bir politikanın Ortak Tarım Politikası’nın kimliğini ve tek pazarı zayıflatacağını belirtti. Eleştirmenler, ulusal esnekliğin çevresel ve sosyal standartların gevşetilmesi yönünde bir yarışa dönüşerek toprak, su, biyolojik çeşitlilik ve çalışan hakları üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabileceği görüşünde.
