ARAŞTIRMA MASASI

Haber arşivi

Ülke, konu ve tarihe göre yerel kaynaklardan gelen haberleri keşfedin.

11 haber · Sayfa 1

Ukrayna Tarımı Üretim ve İhracat Kriziyle Karşı Karşıya
Görsel kaynağı: Echo24 · Özgün haber
Veri haberi

Ukrayna Tarımı Üretim ve İhracat Kriziyle Karşı Karşıya

Ukrayna’nın GSYH’sinin yaklaşık beşte birini oluşturan tarım sektörü, Rus saldırıları, lojistik altyapıdaki aksamalar, liman ablukaları, artan maliyetler ve finansman eksikliği nedeniyle ciddi bir kriz yaşıyor. Son haftalarda bazı büyük işleme işletmeleri faaliyetlerini durdurdu. Ayçiçek yağı üreticisi Kernel, sekiz yağ fabrikasının tamamındaki çalışmaları askıya alırken, diğer yenilebilir yağ ve gıda üreticileri de sorun bildirdi. İşleme kapasitesindeki daralma, ürünlerini satamayan çiftçilerin ekim alanlarını azaltması riskini artırıyor. Ukrayna Tarım Bakanlığına göre buğday ekim alanı %15-17, mısır ekim alanı ise yarıya kadar azalabilir. İlkbaharda 6,3 milyon hektar arazinin ekilememesi de olası riskler arasında gösteriliyor. Velika Odesa bölgesindeki limanların faaliyet dışı kalmasının ardından ihracat demiryollarına ve Tuna limanlarına yöneldi. Ancak bu güzergâhların ülkenin normal ihracat kapasitesinin yalnızca yaklaşık yarısını karşılayabildiği, Ukrayna’nın yıl sonuna kadar 20-35 milyon ton tahıl ihraç etme imkânını kaybedebileceği belirtiliyor. Çiftçiler krediye erişimde zorlanırken faiz oranları da yükseliyor. Sonbahar çalışmaları için gereken yaklaşık 80 milyar grivnanın yarısından biraz azı karşılandı; gelecek yılki devlet destek programında ise daha düşük kaynak öngörülüyor. Analiz, ihracat gelirlerindeki düşüşün döviz arzını azaltarak grivna üzerindeki baskıyı, ithalat maliyetlerini ve tarıma bağlı sektörlerdeki kredi ile istihdam risklerini artırabileceği uyarısında bulunuyor.

Ukrayna, AB Üyeliği Sonrası Tarım Kısıtlamalarının Geçici Olmasını İstiyor
Görsel kaynağı: Bankier.pl · Özgün haber

Ukrayna, AB Üyeliği Sonrası Tarım Kısıtlamalarının Geçici Olmasını İstiyor

Ukrayna Başbakanı Serhij Korecki, ülkesinin Avrupa Birliği’ne (AB) tam üyeliğinin ardından Ukrayna tarım ürünlerinin AB pazarına girişine getirilebilecek kısıtlamaların geçici olması gerektiğini söyledi. Korecki, bu önlemlerin kaldırılması için açıkça belirlenmiş koşullar bulunmasını ve uygulamaların belirli aralıklarla gözden geçirilmesini istedi. Korecki, Euronews’in AB’nin genişlemesine ilişkin etkinliğine gönderdiği video mesajında, bazı üye ülkelerin kendi tarım sektörlerini koruma girişimleriyle AB’nin genişleme hedefi arasında çelişki bulunduğunu belirtti. Geçiş önlemlerinin somut tehditlere yanıt vermesi gerektiğini söyleyen Korecki, bu önlemlerin süresiz uygulanmaması ve Ukrayna’nın AB’nin tek pazarından ayrı tutulmasına yol açmaması gerektiğini ifade etti. Avrupa Komisyonu, ekim ayında başta buğday ve diğer tahıllar olmak üzere bazı Ukrayna tarım ürünlerinin, Ukrayna tam üyelik kazandıktan sonra da AB pazarına girişinin engellenmesini önermişti. Euronews’e göre bu öneri, bazı AB üyesi ülkelerin baskıları üzerine gündeme geldi. Korecki ayrıca Ukraynalı çiftçilerin üretimi AB normlarına uyarlamak ve Rusya’nın saldırılarında zarar gören işletmeleri yeniden kurmak için önemli maliyetlerle karşılaşacağını belirtti. Ukrayna ile Avrupa Komisyonu, katılım müzakerelerini hızlandırmak amacıyla ortak bir çalışma grubu da oluşturdu.

Ukrayna-AB Müzakerelerinde Tarım Kümesi En Zorlu Başlıklardan Biri Olabilir
Görsel kaynağı: Espreso · Özgün haber

Ukrayna-AB Müzakerelerinde Tarım Kümesi En Zorlu Başlıklardan Biri Olabilir

Ukrayna'nın Avrupa Birliği'ne (AB) katılım müzakerelerinde “Kaynaklar, Tarım ve Uyum” kümesinin en zorlu başlıklardan biri olabileceğini söyleyen Ukrayna Avrupa Politikası Merkezi eş kurucusu ve kıdemli analist Dmitro Naumenko, özellikle tarım alanındaki rekabet ve destek koşullarına dikkat çekti. Naumenko'nun değerlendirmesine göre Ukraynalı üreticilerin Avrupa şirketleriyle rekabeti ve Ukrayna tarımına sübvansiyon sağlanması konusunda anlaşmazlıklar yaşanabilir. Naumenko, bazı AB üyesi ülkelerin kendi üreticilerini korumak amacıyla Ukrayna tarım ürünlerine sınırlama getirilmesini savunabileceğini belirtti. Buna karşılık, büyük tarım holdingleri de dahil Ukraynalı tarım şirketlerinin Avrupa pazarında rekabetçi olduğunu söyledi. Hassas Ukrayna tarım ürünleri için destek programları ile Avrupa pazarına erişim konusunda karmaşık sınırlamaların ele alınabileceğini kaydeden Naumenko, bu düzenlemelerin takvimi hakkında kesin konuşmanın mümkün olmadığını ifade etti. Ukrayna tarafı, kapalı kalan iki müzakere kümesini mevcut yılın sonuna kadar açmayı bekliyor. Ancak bunun Avrupa Komisyonu ve çekinceleri bulunan üye ülkelerle koşulların uzlaştırılmasına bağlı olduğu belirtiliyor. Naumenko, kalan kümelerin yıl sonuna kadar açılmasının mümkün olduğunu ancak garanti edilemeyeceğini; Ukrayna'nın sınırlamalar ve geçiş dönemleri konusunda net koşullar elde etmesi gerektiğini söyledi. Sürecin bir ülke ya da aşamada tıkanması halinde sonraki döneme ertelenebileceğini de ekledi. Naumenko'ya göre AB'nin mevcut genişleme prosedürü, tek bir üye ülkenin aday ülkenin müzakerelerdeki ilerlemesini engellemesine imkân veriyor. Avrupa Komisyonu bu siyasi engelleme riskini azaltmak için nitelikli çoğunluk oylaması gibi seçenekleri değerlendiriyor. Komisyon ayrıca yalnızca gerekli yasaların kabulünü değil, rekabet kuralları ve devlet yardımlarının denetimi gibi düzenlemelerin uygulamadaki işleyişini ve Ukrayna kurumlarının personel ile mali kapasitesini de inceleyecek.

Kallas: Rusya Gıdayı Silah Olarak Kullanıyor, Küresel Gıda Güvenliğini Baltalıyor
Görsel kaynağı: Commersant · Özgün haber
Veri haberi

Kallas: Rusya Gıdayı Silah Olarak Kullanıyor, Küresel Gıda Güvenliğini Baltalıyor

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Strasbourg’da Avrupa Parlamentosu’ndaki genel kurul görüşmeleri sırasında Rusya’nın gıdayı kasıtlı olarak silah gibi kullandığını ve özellikle Afrika, Asya ile Orta Doğu’da küresel gıda güvenliğini baltaladığını söyledi. Kallas, Rusya’nın Karadeniz’deki saldırılarına karşı Avrupa Birliği’nin Ukrayna’nın tarım ihracatını güvence altına alması, deniz güvenliğini güçlendirmesi ve Rusya üzerindeki uluslararası diplomatik baskıyı artırması gerektiğini belirtti. Kallas’a göre küresel tahıl fiyatları Şubat 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Süper El Niño, her iki yarımküredeki kuraklık ve Orta Doğu’daki çatışmaların gıda sorununu ağırlaştırdığını söyleyen Kallas, bu gelişmelerin gübre ihracatını da aksattığını ifade etti. Hürmüz ve Bab el-Mendeb boğazları ile Karadeniz’i küresel gıda sistemi açısından üç kritik geçiş noktası olarak sıraladı. Kallas, AB-Ukrayna Dayanışma Koridorları girişiminin alternatif ihracat güzergâhları oluşturduğunu ve bu yollar üzerinden tahıl ihracatının temmuzdan bu yana yaklaşık 2 milyon ton arttığını açıkladı. Ancak Rusya’nın Ukrayna’nın Moldova, Romanya ve Polonya sınırındaki geçiş noktalarına yönelik saldırılarının alternatif güzergâhları tehdit ettiğini söyledi. Kallas ayrıca Romanya ile Bulgaristan’ın, AB desteğiyle Karadeniz’de bölgesel durumsal farkındalığı güçlendirmeyi amaçlayan bir deniz güvenliği merkezi kurduğunu aktardı. AB’nin Karadeniz’de seyrüsefer özgürlüğü konusunda anlaşma sağlamak için Türkiye, Hindistan, Afrika ülkeleri ve diğer uluslararası ortaklarla çalıştığını belirtti.

Ukrayna’nın AB Üyeliği Tarım Politikasında Büyük Tartışma Yaratıyor
Görsel kaynağı: AgroTV · Özgün haber
Veri haberi

Ukrayna’nın AB Üyeliği Tarım Politikasında Büyük Tartışma Yaratıyor

Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne (AB) katılım süreci, ülkenin tarım sektörünün ölçeği nedeniyle Ortak Tarım Politikası (OTP), ortak bütçe ve Avrupa tarım piyasası açısından önemli bir tartışma yaratıyor. Ukrayna Haziran 2022’de aday ülke statüsü aldı, katılım müzakereleri Haziran 2024’te resmen başladı ve temel unsurlar başlığındaki ilk müzakere grubu Haziran 2026’da açıldı. Ancak üyelik için Avrupa kriterlerinin karşılanması, kurumsal ve ekonomik reformların yapılması, mevzuatın AB ile uyumlaştırılması ve kritik aşamalarda üye devletlerin onayı gerekiyor. Ukrayna, Arnavutluk ve Karadağ’dan farklı olarak geniş tarım alanlarına, güçlü bir bitkisel üretim tabanına ve tahıl ile yağlı tohumlarda yüksek ihracat kapasitesine sahip. Bu nedenle tam üyelik, OTP kapsamındaki sübvansiyonların dağıtımı, doğrudan ödemeler, kırsal kalkınma fonları ve sınırlı kaynaklara sahip ortak bütçenin dengesi üzerinde baskı oluşturabilir. Kaynakta, Ukrayna’nın mevcut üye ülkelerdeki çiftçilerle karşılaştırılabilir haklara sahip olması durumunda desteklerin nasıl korunacağı ve Avrupa bütçesine katkıların artıp artmayacağı sorularının öne çıkabileceği belirtiliyor. Piyasa etkisinin tüm kesimler için aynı olması beklenmiyor. Tahıl ve yağlı tohum üreticileri, özellikle taşımacılık maliyetlerinin düşük olduğu bölgelerde daha güçlü rekabetle karşılaşabilir. Buna karşılık işleyiciler, yem kullanan hayvancılık işletmeleri ve bazı tüketiciler daha erişilebilir hammaddelerden yararlanabilir. Bu etkiler kesinleşmiş sonuçlar değil, üyelik ve ticaret düzenlemelerinin nasıl şekilleneceğine bağlı olası senaryolar olarak aktarılıyor. AB, 2022’deki Rusya işgalinin ardından Ukrayna ihracatına uygulanan gümrük vergilerini geçici olarak askıya almış, dayanışma koridorlarıyla tahıl ve diğer malların üye ülkeler üzerinden taşınmasını sağlamıştı. Bu uygulama, sınır ülkelerinde altyapı, depolama ve fiyat baskısı tartışmalarını da beraberinde getirdi. AB, 2024’te bazı tarım ürünleri için koruma mekanizmaları ve tahıl ithalatı izleme sistemi kurdu; belirli ithalat eşiklerinin aşılması bazı ürünlerde vergilerin ve tarife kotalarının yeniden uygulanmasına yol açtı. Revize AB-Ukrayna ticaret anlaşması 29 Ekim 2025’te yürürlüğe girerek ek serbestleşme, korunma hükümleri ve Avrupa üretim standartlarına kademeli uyum taahhütleri getirdi. Romanya açısından konu, Ukrayna malları için transit ülkesi olmasının yanında bölgesel ve uluslararası pazarlarda rekabet eden bir tarım üreticisi olması nedeniyle daha hassas. Kaynak, öngörülebilir kurallar, etkili kontroller, transit altyapısı ve çiftçileri orantısız piyasa bozulmalarından koruyacak mekanizmalar gerektiğini belirtiyor. Ukrayna’nın ihracat altyapısı ise savaş nedeniyle baskı altında. Reuters’ın 19 Şubat 2026 tarihli aktarımına göre Odesa bölgesindeki liman saldırıları Aralık 2025’te 13 sivil gemiye zarar verdi ve limanların ihracat kapasitesini %30’a kadar düşürdü.

Karadeniz İhracatındaki Aksamalar Ukrayna’da 2027 Ekim Planlarını Küçültüyor
Görsel kaynağı: Realitatea.md · Özgün haber
Veri haberi

Karadeniz İhracatındaki Aksamalar Ukrayna’da 2027 Ekim Planlarını Küçültüyor

Karadeniz üzerinden tahıl ve yağlı tohum ihracatının aksaması, Ukrayna’da depolardaki stokların büyümesine, iç piyasada fiyatların düşmesine ve çiftçilerin 2027 ekim planlarını daraltmasına yol açıyor. İHA ve füze saldırılarının altyapı ile deniz taşımacılığını hedef alması, ticari gemilerin sigortalanmasını zorlaştırırken Ukrayna ve Rusya’dan Avrupa, Orta Doğu, Asya ve Afrika’ya yapılan sevkiyatları da aksatıyor. Odesa bölgesinde çiftçilik yapan Oleksandr Chumak, tahılının yaklaşık %80’ini şu anda kârla satamadığını ve gelecek yıl ekim alanlarını önemli ölçüde azaltmayı planladığını belirtiyor. Ukrayna Tarım Konseyi Başkanı Andrii Dykun ise üreticilerin ürünlerini satamadıkları için vergi ve arazi kirası ödemelerini karşılamakta zorlandığını söylüyor. Dykun’a göre kolza ile ayçiçeği tohumu hâlâ satılabilen ürünler arasında bulunuyor ancak bu satışlar masrafları karşılamaya yetmiyor. Finansman ihtiyacındaki artış da krizin işletme sermayesi üzerindeki etkisini gösteriyor. PrivatBank, haziran-ağustos döneminde tarım işletmelerine işletme sermayesi için 1,53 milyar grivna kredi kullandırdı; bu tutar önceki yılın aynı dönemindeki 718 milyon grivnanın iki katından fazlaydı. Bazı üreticiler nakit yaratmak için ürünlerini düşük fiyatlardan erkenden satarken, depolama imkânı bulunanlar fiyatların toparlanmasını bekleyerek satışları erteliyor. Ukrayna’nın tahıl ve yağlı tohum üretiminin 80 milyon tondan 85 milyon tona çıkması bekleniyor. Ancak önceki sezondan devreden stoklar, saldırılara karşı kırılgan olan depolama ve taşıma altyapısı üzerindeki baskıyı artırıyor. Çiftçiler 2027 planlarında lojistik maliyetlerinden daha az etkilenen yağlı tohumlara ve niş ürünlere yönelirken Chumak, mısır ve arpadan tamamen vazgeçmeyi planladığını belirtiyor. Tarım sektörü ayrıca iş gücü eksikliği, askerî seferberlik, mayınlı araziler ve çiftliklere yönelik saldırılarla karşı karşıya. Ukrayna’nın önemli tarım ihracatının yaklaşık %90’ı normalde Karadeniz’den taşınıyor. Ağustos 2026’da tahıl ve bakliyat ihracatı 981 bin tona gerileyerek önceki yılın aynı ayına göre yaklaşık %58 düştü. Kanada, Avustralya ve Arjantin’deki elverişli buğday ve arpa hasatları ile Orta Doğu ve Kuzey Afrika’daki iyi üretim, küresel etkileri şimdilik sınırlıyor. Expana’dan Benoit Fayaud ise deniz rotalarının yeniden açılmasının diğer ülkelerdeki tahıl fiyatlarını ton başına birkaç on dolar düşürebileceğini söylüyor. Karadeniz’deki ölümcül olaylar ekim ayında da devam ederken Türkiye, küresel gıda güvenliğine yönelik risklerin ortasında ihracatın yeniden başlaması için bir anlaşmaya arabuluculuk yapmaya çalışıyor.

Rus Saldırıları Ukrayna’nın 2027 Hasadını 12 Milyon Ton Azaltabilir
Görsel kaynağı: NV Ukraine · Özgün haber
Veri haberi

Rus Saldırıları Ukrayna’nın 2027 Hasadını 12 Milyon Ton Azaltabilir

Ukrayna’nın tarım şirketi Kernel, Rusya’nın lojistik altyapısına yönelik saldırılarının ekim alanlarını daraltarak ülkenin 2027 hasadını 12 milyon metrik ton azaltabileceği uyarısında bulundu. Şirkete göre bu olası düşüş, Ukrayna’daki ekim alanlarının %20 azalması durumunda yaşanabilir; söz konusu rakam kesinleşmiş bir sonuç değil, koşullu bir öngörü olarak aktarıldı. Saldırılar, liman terminalleriyle birlikte demiryolu altyapısı ve karayolu taşımacılığını da hedef aldığı için tarım şirketleri yükleri farklı güzergâhlara yönlendirmek, ürünleri geçici olarak depolamak ve ihracat için güvenli bir fırsat oluştuğunda sevkiyatı yeniden başlatmak zorunda kalıyor. Kernel, bu esnekliğin daha yüksek navlun ve sigorta giderleri, bekleme süreleri ve daha uzun rotalar nedeniyle maliyetli olduğunu belirtti. Ürün satılamadığında ise yakıt, tohum, gübre ve sonraki ekim sezonu için gerekli finansmanın sağlanamayacağı ifade edildi. Ukrayna’nın ayda yaklaşık 5-6 milyon ton tarım ürünü ihraç etmesi gerekiyor. İhracat temmuzda yaklaşık 2,9 milyon tona, ağustosta 1,4 milyon tona geriledi. Eylülde 2,4 milyon tona yükselen ihracat, Tarım Bakanı Taras Vysotskyi’ye göre ülkenin tahmini potansiyelinin yalnızca %46’sına ulaştı. Bu ayda 1,4 milyon ton tahıl, 444 bin ton yağlı tohum, 311 bin ton bitkisel yağ ve 280 bin ton küspe ihraç edildi. Eylül sevkiyatlarının %54’ü Tuna limanlarından, %41’i demiryoluyla ve %5’i karayoluyla gerçekleştirildi. Vysotskyi, Karadeniz limanlarına tam erişim sağlanamaması halinde ihracat kapasitesinin potansiyelin yaklaşık %45-50’siyle sınırlı kaldığını söyledi. Temmuzda Çornomorsk Limanı’na düzenlenen saldırılarda Kernel’in yükleme ekipmanı, enerji altyapısı, tahıl siloları ve ayçiçek yağı depoları hasar gördü veya yıkıldı; şirket bunun ardından alternatif terminaller ve kara rotalarına yöneldi.

Avrupa Komisyonu'ndan Ukrayna Tarımı İçin Geçiş Kısıtlaması Önerisi
Görsel kaynağı: Agrointeligența · Özgün haber

Avrupa Komisyonu'ndan Ukrayna Tarımı İçin Geçiş Kısıtlaması Önerisi

Avrupa Komisyonu, Avrupa Birliği'nin (AB) gelecekteki genişlemesine hazırlık amacıyla 6 Ekim'de bir öneri paketi sundu. Paket, yeni üyeler için resmi katılım sonrasında da uygulanabilecek geçiş dönemi kısıtlamaları ve özel korunma mekanizmaları öngörüyor. Ancak nihai kurallar henüz belirlenmiş değil ve öneriler müzakereler için bir çerçeve niteliği taşıyor. Komisyon, Ukrayna tarım sektörünün büyüklüğü, yapısı ve yüksek verimliliği nedeniyle hassas tarım ürünleri, özellikle tahıl, için AB pazarına erişimi ve mali desteği sınırlayabilecek araçlar öneriyor. Kısıtlamalar, pazar erişiminin yanı sıra Ukrayna'nın Ortak Tarım Politikası'na (OTP) dayalı Avrupa tarım sübvansiyonlarına katılımını da kapsayabilir. Amaç, mevcut AB üyesi ülkelerdeki çiftçiler açısından rekabetin aniden artması riskini azaltmak. Buna karşılık Brüksel, Ukrayna'nın AB dışındaki geleneksel ihracat pazarlarını korumasına ve yeniden oluşturmasına yardım etmeyi öneriyor. Yaklaşım kapsamında Ukrayna buğdayının ağırlıklı olarak üçüncü ülke pazarlarına yönlendirilmesi planlanıyor. Mısır ve diğer Kuzey Afrika ülkeleri, Ukrayna tahılı için kilit destinasyonlar arasında gösteriliyor; bu pazarlara sevkiyatın azalmasının, Karadeniz havzası tahılına bağlı ithalatçı ülkelerin gıda güvenliği açısından risk yaratabileceği belirtiliyor. Ukrayna Tarım Bakanı Taras Vysotskyi, ülkesinin tarım ürünlerinin AB pazarında satışına kalıcı kısıtlamalar getiren bir üyelik modelini kabul etmeyeceğini söyledi. Kiev, geçici kotaları ve sona erme tarihi açıkça belirlenmiş korunma mekanizmalarını kabul edebileceğini, süresiz kısıtlamaların ise tam üyelik anlayışıyla çelişeceğini belirtiyor. Ukrayna ayrıca yem, bileşen, işlenmiş ürün ve biyoyakıt ihracatını artırmayı, işleme kapasitesine yatırım çekmeyi hedefliyor. Önerinin nihai parametreleri katılım müzakerelerinde belirlenecek. Düzenlemenin Ukrayna'nın AB pazarına ve tarım sübvansiyonlarına erişimini sınırlaması, AB içindeki üreticilerin talebini koruyabilir. Ukrayna tahılının Kuzey Afrika ve diğer üçüncü pazarlara yönelmesi ise Romanyalı ihracatçıların bu pazarlardaki rekabetini artırabilir. Kaynakta öneri paketinin yılı belirtilmediği için tarih 6 Ekim olarak aktarılmıştır. Aynı zamanda Ukrayna buğdayının Kuzey Afrika ve diğer üçüncü ülke pazarlarına yönelmesi, Rumen ihracatçıların son aylarda Mısır ve Cezayir’den Türkiye ve Orta Doğu’ya kadar ilerleme kaydettiği pazarlarda daha güçlü rekabet anlamına geliyor.

Ukrayna, Tarım Kısıtlamaları Kalıcı Olursa AB Üyeliğini Kabul Etmeyecek
Görsel kaynağı: Topky.sk · Özgün haber

Ukrayna, Tarım Kısıtlamaları Kalıcı Olursa AB Üyeliğini Kabul Etmeyecek

Ukrayna, tarım üreticilerine yönelik sübvansiyonlar ile tarım ürünleri ihracatında kalıcı kısıtlamalar öngörülmesi halinde Avrupa Birliği’ne (AB) üyeliği kabul etmeyeceğini açıkladı. Tarım Bakanı Taras Vysockyj, tutumunu çarşamba günü AFP’ye bildirdi. Açıklama, Avrupa Komisyonu’nun salı günü gelecekteki yeni AB üyeleri için Ukrayna’dan buğday gibi bazı ürünlere yönelik mali desteği ve ihracatı sınırlayacak değişiklikler önermesinin ardından geldi. Vysockyj, geçiş dönemlerinin AB genişlemesinde olağan olduğunu, ancak tek pazara erişimde kalıcı kısıtlamaların farklı bir konu olduğunu ve Ukrayna tarafından kabul edilemeyeceğini söyledi. Vysockyj’ye göre Ukrayna hükümeti, AB üyesi ülkelerin liderlerinin gelecek hafta Brüksel’deki zirvede görüşmesi beklenen resmi öneriyi henüz almadı. Önerinin, mevcut üyelerin yeni üyelerin demokratik ilkelerden uzaklaşabileceği veya AB bütçesinden fazla kaynak kullanabileceği yönündeki kaygılarını azaltması amaçlanıyor. Ukrayna, 2022’deki geniş çaplı Rusya işgalinin başlamasından birkaç gün sonra AB üyeliğine başvurdu; aday ülke statüsünü birkaç ay sonra aldı ve katılım müzakereleri 2024’te başladı. Mısır, buğday, kolza, ayçiçeği tohumu ve bitkisel yağ ihracatçısı olan ülkenin olası üyeliği, tarım destekleri ve ucuz ürünlerin piyasa üzerindeki etkisi nedeniyle Fransa ile Polonya’da kaygı yarattı. Ukrayna ise uyum dönemleri, pazara erişim kapsamı ve koruma mekanizmaları konusunda görüşmeye açık olduğunu belirtiyor.

Ukrayna’daki Savaşın Çıkmazı Küresel Gıda Fiyatlarını Tehdit Ediyor
Görsel kaynağı: CNN Greece · Özgün haber
Veri haberi

Ukrayna’daki Savaşın Çıkmazı Küresel Gıda Fiyatlarını Tehdit Ediyor

Karadeniz bölgesindeki Rusya-Ukrayna çatışmasının tırmanması, Ukrayna'nın tahıl ihracatını ve küresel gıda tedarikini baskı altına alıyor. CNN.gr'nin aktardığına göre Ukrayna'nın tahıl ihracatı, Rusya'nın limanlara yönelik saldırıları nedeniyle ağustosun ilk iki haftasında yıllık bazda %75 azaldı. Rusya'nın temmuz ve ağustos başında limanlara 70'ten fazla saldırı düzenlediği, 62 olayda gemilerin hedef alındığı bildirildi. Oxford Economics ekonomistleri, bu gelişmelerin Dünya Bankası gıda fiyatları endeksine yansımasını bekliyor. Ekonomist Pablo Meyer, endeksin 2026'da yaklaşık %9,3 artacağını, artış hızının 2027'de yaklaşık %4,4'e gerileyeceğini söyledi. Rusya ve Ukrayna birlikte küresel tahıl talebinin yaklaşık üçte birini karşıladığı için ihracattaki kesinti, özellikle bu ürünlere bağımlı ülkeler açısından arz ve fiyat riskini artırıyor. Ukrayna'nın ihracat görünümü de limanlardaki kesintiden doğrudan etkileniyor. Tahıl ihracatı geçen ay 774 bin tona indi; bu miktar, 2023-2025 döneminin ağustos ortalamasının %79 altında kaldı. Eylül ihracatı ise yaklaşık 1,4 milyon ton olarak verildi. Mevcut koşullar sürerse 2026/27 dönemindeki tahıl ihracatının yaklaşık 20 milyon tonla, abluka öncesinde yapılan tahminin yaklaşık yarısı düzeyinde kalabileceği öngörülüyor. Bu tahmin, alternatif güzergâhların ulaşabileceği en yüksek kapasiteye çıkması koşuluna bağlanıyor. Alternatif taşımacılık yolları, Karadeniz üzerinden yapılan sevkiyatın yerini tamamen dolduramıyor. Avrupa Birliği'nin demir, kara ve nehir yollarından oluşan Dayanışma Koridorları temmuzda Ukrayna'nın tarım dışı ihracatının %95'ini taşırken tahıl, yağlı tohum ve ilgili ürünlerdeki payı %20'de kaldı. Deniz yolu, büyük yüklerin uzun mesafelerde taşınmasında daha verimli görülüyor; alternatif güzergâhların en iyi ihtimalle yaklaşık 17 milyon tonluk açığı karşılayabileceği belirtiliyor. Ukrayna tarımı ülkenin ihracat gelirlerinin yaklaşık %60'ını oluşturuyor ve fiilî liman ablukasının ülkeye günlük 70 milyon dolara kadar maliyet çıkardığı aktarılıyor. Ukrayna son dönemlerde dünya buğday ihracatının yaklaşık %6'sını, mısır ihracatının %11'ini karşılıyordu. Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı, Ukrayna'dan yapılan uygun maliyetli sevkiyatlara dayanan kuruluşlar arasında yer alıyor; saldırıların taşıma ve sigorta maliyetlerini artırarak gıda fiyatları üzerinde ek baskı oluşturabileceği ifade ediliyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin açıklamasına göre Türkiye, Hindistan, Mısır ve diğer bazı Orta Doğu ülkeleri, Karadeniz'de deniz ulaşımının yeniden tesis edilmesine yönelik yeni bir girişim kapsamında geçen haftanın sonlarında görüşmelere katıldı.