Ülke, konu ve tarihe göre yerel kaynaklardan gelen haberleri keşfedin.
5 haber · Sayfa 1
Arnavutluk’ta gıda tüketim sepetinde makarna ve pirinç, en yüksek paya sahip ürünler olarak öne çıkıyor. Turizm, tüketim alışkanlıklarını değiştirirken ülkedeki gıda talebinin yapısını da etkiliyor. Turistlerin gelişi hazır gıdalar, atıştırmalıklar, meşrubatlar ve alkollü içeceklere yönelik talebi artırıyor. Buna karşılık göç ve fiyat artışları, tüketici talebindeki azalışı sürdürerek tüketim eğilimlerini etkiliyor.
Hırvatistan’da yılda 480.000 ton gıdanın çöpe gittiği, bunun kişi başına 125 kilograma karşılık geldiği bildirildi. Gıda israfı ve çöpe giden miktarın azaltılması, HRT Günlüğü programında ele alındı. Tarım, Ormancılık ve Balıkçılık Bakanlığının gıda kalitesi sektöründen Sanja Koralić Kravar, sorunun azaltılması için alışkanlıkların değiştirilmesi gerektiğini söyledi.
Nature dergisinde yayımlanan ve 198 ülke ile 209 tarım-gıda ürününü kapsayan araştırma, küçük işletmelerin küresel gıda tedarikindeki rolünün büyük tarım sistemlerinin ağırlığına rağmen yüksek olduğunu ortaya koydu. Çalışmada işletme büyüklüğü, üretim yapısı ve uluslararası ticaret verileri birlikte değerlendirildi. 20 hektara kadar olan işletmeler, OECD ülkelerinde ortalama gıda tüketiminin %31,1'ini sağlarken bu oran OECD dışındaki ülkelerde %44,2'ye ulaştı. Buna karşılık 50 hektardan büyük işletmelerin ortalama gıda tüketimindeki payı OECD ülkelerinde %41,3, OECD dışındaki ülkelerde ise %28,3 olarak hesaplandı. Araştırmaya göre gelişmiş ülkelerde büyük tarım sistemleri iç üretimde baskın olsa da bu ülkelerde tüketilen gıdanın önemli bir bölümü, gelişmekte olan ülkelerdeki üreticiler de dahil olmak üzere küçük işletmelerden geliyor. Çin ve Hindistan'da küçük üreticiler iç tarımda önemli bir rol oynuyor. Ancak iki ülke aynı zamanda büyük işletmelerde üretilen yüksek miktarda tahıl ve yağlı tohum ithal ediyor. Nüfus ve yaşam standardındaki artışın bu ürünlere talebi artırabileceği, bunun da Güney ve Orta Amerika'da büyük sanayileşmiş çiftliklerin genişlemesini ve daha çeşitli küçük üretim sistemlerinin zarar görmesini teşvik edebileceği belirtiliyor. Araştırmacılar, küçük işletmelerin uluslararası pazarın yeni taleplerine uyum sağlamakta çoğu zaman sınırlı imkânlara sahip olduğuna dikkat çekiyor. Avrupa Birliği'nin ormansızlaşmaya katkı vermeyen ürünler düzenlemesi (EUDR), parsellerin jeolokasyonu ve ürünlerin izlenebilirliği için daha sıkı şartlar getiriyor. Bu yükümlülükler kooperatiflerde örgütlenen üreticiler için daha kolay karşılanabilirken bağımsız küçük işletmelere ek örgütsel ve finansal yük getirebiliyor. ABD ve Avrupa'dan kalkınma yardımının azalması da küçük üreticilere ve iklim değişikliğine uyum çalışmalarına yönelik desteği sınırlayabilir. Araştırmacılar, küçük işletmelerin katkısını tanıyan ve onlara hedefli destek sağlayan politikalar çağrısı yapıyor.
SIAL Paris 2026 trend araştırmasına göre insanların yeme alışkanlıkları son beş yılda belirgin biçimde değişti. Günlük beslenme artık giderek daha az kahvaltı, öğle yemeği ve akşam yemeği etrafında şekillenirken, geleneksel öğünleri atıştırmalıklarla değiştirenlerin oranı %10 arttı. Atıştırma, öğünler arasındaki geçici bir alışkanlık olmaktan çıkarak başlı başına bir yeme fırsatına dönüşüyor. Bu eğilim, gıda sektöründe yolda, iş sırasında veya bir öğünün yerine kolayca tüketilebilecek ürünlere olan ihtiyacı artırıyor. Araştırmaya göre tüketicilerin gıda tercihleri yalnızca mağaza veya restoranlarda şekillenmiyor. Dijital içerik, tüketicilerin %28'inin gıda satın alma kararını etkiliyor; tarifler, videolar, sosyal medya etkileyicileri ve çevrim içi yayılan tatlar yeni tüketim eğilimlerini hızla oluşturabiliyor. Tüketicilerin %69'u restoran menülerinin daha geniş diyet gereksinimlerine yanıt vermesi gerektiğini düşünürken, farklı beslenme tercihleri aynı anda varlığını sürdürüyor. Avrupa'da vejetaryen alternatiflerin tüketimi %16 artarken toplam gıda tüketimindeki artış yaklaşık %1'de kaldı. Küresel ürün yelpazesinde yerel kaynaklı ürünlerin sayısının %87 artması da ürünün kökeni, yerel bağları ve üreticinin kimliğinin değerlendirmedeki önemini gösteriyor. Tüketicilerin %76'sı ise gıda seçimini bir tür sosyal sorumlulukla ilişkilendiriyor. Araştırma, önümüzdeki dönemde teknoloji ile gelenek, kişiselleştirme ile haz ve küresel ürünlerle yerel kaynakların birlikte etkili olacağını belirtiyor.
Oxford Üniversitesi ile Southampton, Lancaster ve Newcastle üniversiteleri ile Kudüs İbrani Üniversitesinden araştırmacıların Current Biology dergisinde yayımlanan çalışmasına göre bal arıları, besinlerindeki esansiyel amino asitlerin oranına göre ne kadar yiyecek tüketeceklerini ayarlıyor. Araştırmacılar, Büyük Britanya’daki 26 bitki familyasına ait 99 çiçekli bitki türünün polenindeki amino asit bileşimini bal arılarının dokularındaki bileşimle karşılaştırdı. Sonuçlar, incelenen polen türlerinin çoğunun arıların beslenme ihtiyaçlarıyla tam olarak örtüşmediğini gösterdi. Çalışmanın laboratuvar aşamasında, farklı polen türlerinin ve arı dokusunun amino asit bileşimini taklit eden yapay yemler genç işçi arılara verildi. Amino asit oranı arıların ihtiyaçlarına daha uygun olan yemle beslenen arılar daha fazla tüketti, daha çok vücut ağırlığı kazandı ve proteinleri daha uygun bir besin oranında aldı. Histidinin görece yüksek olduğu yemlerde ise arılar toplam gıda tüketimini, hem protein hem de karbonhidrat alımını azalttı. Araştırmacılar, bunun bazı amino asitlerin aşırı alınmasını önleyen bir koruma mekanizması olabileceğini değerlendiriyor. Araştırmada, bal arılarının farklı bitkilerden topladığı poleni kovanda depoladığı karışım da incelendi. Arı ekmeği olarak adlandırılan bu karışımın amino asit bileşimi, tek tek polen türlerinin çoğuna göre daha dengeliydi. Arıların bu sistemi sayesinde farklı polen kaynaklarının besin eksikliklerini dengeleyebildiği belirtildi. Buna karşılık, polenle doğrudan beslenen yaban arıları ve yalnız yaşayan arılar, bitki çeşitliliğinin düşük olduğu bölgelerde uygun amino asit dengesini sağlamakta daha fazla zorlanabilir. Araştırmacılar, tozlayıcıları desteklemeye yönelik dikimlerde yalnızca sezon boyunca çiçek bulunmasına değil, farklı polen kaynaklarının çeşitliliğine de önem verilmesini önerdi.