ARAŞTIRMA MASASI

Haber arşivi

Ülke, konu ve tarihe göre yerel kaynaklardan gelen haberleri keşfedin.

10 haber · Sayfa 1

Karadeniz'deki Saldırılar Ukrayna'nın Tahıl ve Gübre İhracatını Tehdit Ediyor
Görsel kaynağı: e15 · Özgün haber
Veri haberi

Karadeniz'deki Saldırılar Ukrayna'nın Tahıl ve Gübre İhracatını Tehdit Ediyor

2 yayıncı · 2 haber · Karşılaştır

Karadeniz'de Rusya'ya atfedilen insansız hava aracı saldırıları, ticari gemi taşımacılığını ve Ukrayna'nın tahıl, yağ ile gübre ihracatını tehdit ediyor. Ekim ayında Romanya ve Bulgaristan yakınlarında en az beş ticari geminin insansız hava araçları tarafından vurulduğu bildirildi. Ukrayna limanlarından Türk boğazlarına ve oradan Akdeniz'e uzanan güzergâh, ülkenin tarım ürünlerini dünya pazarlarına ulaştıran ana ihracat rotalarından biri olduğu için güvenlik sorunları küresel gıda tedarikini de etkiliyor. Avrupa Birliği'nin paylaştığı açıklamaya göre Ukrayna, ihracat güzergâhlarındaki kesintiler nedeniyle günde tahminen 60 milyon avro gelir kaybediyor. Ukrayna'nın tarım ürünlerinin yaklaşık %90'ı Karadeniz koridorundan taşınıyor. Başlıca limanların çalışmasının aksaması, ülkenin ihracat kapasitesini sınırlarken küresel tahıl fiyatları da Şubat 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Kaynak haberde, sevkiyat sorunlarına kuraklık, El Niño ve Orta Doğu'daki çatışmaların gübre tedarikini zorlaştırmasının eşlik ettiği aktarılıyor. Karadeniz; Hürmüz ve Babu'l Mendeb boğazlarıyla birlikte küresel gıda güvenliği açısından kritik üç geçiş noktasından biri olarak değerlendiriliyor. Ukrayna ile Rusya'nın tahıl, ayçiçeği yağı ve gübre tedarikindeki ağırlığı nedeniyle deniz taşımacılığındaki kesintiler iki ülkenin ticaretiyle sınırlı kalmıyor. Kaynak habere göre Rusya'nın Karadeniz üzerinden gübre ihracatının kesilmesi, sonbahar toprak hazırlığından gelecek hasada kadar uzanan tarım döngüsünde üretim koşullarını baskılayabilir. AB, Ukrayna'yı dünya pazarlarına bağlamak için kara güzergâhlarını ve Dayanışma Hatları girişimini kullanıyor. Bu hatlar üzerinden yapılan tahıl ihracatı temmuz ortasından bu yana yaklaşık iki milyon ton arttı. Ancak alternatif rotaların taşıma maliyetlerini yükselttiği ve Moldova, Romanya ile Polonya sınırlarına yönelik saldırıların bu güzergâhları da riske attığı belirtiliyor. AB ayrıca Karadeniz ve Tuna'da güvenliği güçlendirmeyi, deniz gözetimini artırmayı ve ciddi olaylarda hızlı siyasi istişare sağlayacak bir Acil Durum Protokolü oluşturmayı planlıyor. Romanya ve Bulgaristan'ın AB desteğiyle ortaklaşa kurduğu Karadeniz Deniz Güvenliği Merkezi'nin deniz trafiğine ilişkin farkındalığı güçlendirmesi bekleniyor. Avrupa Savunma Ajansı'nın MARSUR ağı üzerinden deniz gözetimi bilgilerinin paylaşılması ve insansız hava aracı kapasitesinin geliştirilmesi de planlanan adımlar arasında yer alıyor. AB, Karadeniz'de güvenli geçiş düzenlemesi için Türkiye, Hindistan, Afrika'daki gıda ithalatçısı ülkeler ve daha geniş anlamda Küresel Güney ile çalışıyor.

Ukrayna Birlikleri İşgal Altındaki Oleşki’ye İHA’larla Bebek Maması ve Oyuncak Ulaştırdı
Görsel kaynağı: NV Ukraine · Özgün haber
Veri haberi

Ukrayna Birlikleri İşgal Altındaki Oleşki’ye İHA’larla Bebek Maması ve Oyuncak Ulaştırdı

2 yayıncı · 2 haber · Karşılaştır

Ukrayna Ulusal Muhafızları’na bağlı 11. Mykhailo Hrushevskyi Tugayı’nın Bolharychi özel amaçlı bölüğü, Herson bölgesindeki geçici olarak işgal altındaki Oleşki kasabasında yaşayan çocuklu ailelere insansız hava araçlarıyla yardım ulaştırdı. İçişleri Bakanı Ivan Vyhivskyi’nin açıklamasına göre bir önceki gün 15 paket teslim edildi. Toplam ağırlığı 600 kilogramı aşan paketlerde kuru kahvaltılıklar, süt, eğitsel oyunlar ve oyuncaklar yer aldı. Vyhivskyi, Rus işgali ve Herson bölgesi sakinlerinin karşı karşıya bulunduğu zor koşullara rağmen Ukrayna birliklerinin insanları desteklemeyi sürdürdüğünü söyledi. Bakan, kuşatma altındaki Oleşki’de tam kapsamlı savaşın başlamasından sonra doğan çocukların da bulunduğunu belirterek bu ailelere temel ihtiyaç malzemeleri ulaştırıldığını ifade etti. Yardımların hazırlanmasına, insansız hava araçlarının kullanılmasına ve koruma sağlanmasına katkıda bulunanlara teşekkür etti. Oleşki’deki yardım ihtiyacına ilişkin daha önce de çeşitli açıklamalar yapılmıştı. Bild, 16 Eylül’de kasaba sakinlerinin insani abluka altında yaşadığını ve yaz boyunca kendi bahçelerinde yetiştirdikleri sebzelerle geçindiklerini, sezonun sona ermesiyle açlık tehdidiyle karşı karşıya kaldıklarını bildirdi. Aynı dönemde Dmytro Lubinets, sivillerin tahliyesi için Rusya’nın hazırlığını teyit etmediğini söyledi. 27 Eylül’de Herson bölgesi valisi Oleksandr Prokudin, Ukrayna birliklerinin Oleşki’de 100 farklı noktaya toplam 4.000 kilogram gıda ulaştırdığını açıkladı. 19 Ekim’de ise sivillerin Ukrayna hükümetinin kontrolündeki bölgeye tahliyesi için ateşkes ve diğer ayrıntıların koordine edildiği bildirildi.

AB Yüksek Temsilcisi Kallas: Rusya Gıdayı Kasıtlı Olarak Silah Haline Getiriyor
Görsel kaynağı: Kıbrıs Haberci · Özgün haber
Veri haberi

AB Yüksek Temsilcisi Kallas: Rusya Gıdayı Kasıtlı Olarak Silah Haline Getiriyor

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Karadeniz’de gemilere yönelik saldırılardan Rusya’nın sorumlu olduğunu ve Moskova’nın gıdayı kasıtlı olarak silah haline getirdiğini öne sürdü. Strazburg’daki Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu’nda konuşan Kallas, Rusya’ya ait olduğundan şüphelenilen insansız hava araçlarıyla son 10 günde 6 saldırı düzenlendiğini söyledi. Kallas, saldırıların tehlikeli ve kabul edilemez bir tırmanışa işaret ettiğini belirterek Rusya’nın temmuz ortasından bu yana Ukrayna’nın ihraç ettiği ürünlere yönelik saldırılarını yoğunlaştırdığını savundu. Karadeniz’i Ukrayna tahılının uluslararası pazarlara ulaşması için en önemli rota olarak niteleyen Kallas, bu saldırıların küresel gıda güvenliğine zarar verdiğini ifade etti. AB ve Ukrayna’nın kara yolları üzerinden gerçekleştirdiği tahıl ihracatının temmuzdan bu yana 2 milyon ton arttığını aktaran Kallas, Moldova, Romanya ve Polonya’daki sınır geçişlerinin hedef alınmasının alternatif rotaları da riske attığını söyledi. Romanya ve Bulgaristan’ın AB desteğiyle kuracağı Karadeniz Deniz Güvenliği Merkezi’nin durumsal farkındalığı artıracağını belirten Kallas, Türkiye, Hindistan ve diğer ortaklarla seyrüsefer serbestisini sağlayacak bir düzenleme üzerinde çalıştıklarını kaydetti. Ukrayna’nın bu konuda yaptığı önerinin Rusya tarafından reddedildiğini de ifade etti.

Ukrayna, Liman Ablukasını Aşmak İçin Kara Yoluyla Tahıl İhracatını Artırmaya Çalışıyor
Görsel kaynağı: Agroinformación · Özgün haber
Veri haberi

Ukrayna, Liman Ablukasını Aşmak İçin Kara Yoluyla Tahıl İhracatını Artırmaya Çalışıyor

Ukraynalı çiftçiler, Karadeniz limanlarındaki abluka nedeniyle tahıl ihracatını Romanya ve diğer komşu ülkeler üzerinden kara yoluyla sürdürmeye çalışıyor. Bu kapsamda özellikle kolza ve ayçiçeği taşınıyor. Rusya'nın bölgedeki gemilere yönelik saldırıları yoğunlaşırken, son günlerde Romanya ve Bulgaristan yakınlarında bazıları Ukrayna tahılı taşıyan dört gemi insansız hava araçlarının saldırısına uğradı. Normal koşullarda tahıl, demiryoluyla Odesa'ya taşınıyor ve buradan Avrupa, Asya ve Afrika'ya ayda 5 milyon tona kadar gönderiliyordu. Ancak Rusya'nın liman altyapısı ile sivil gemilere yönelik saldırıları, Odesa üzerinden ihracatı haziran sonundan bu yana büyük ölçüde bloke etti. Bu durum, çiftçileri alternatif güzergâhlar aramaya yöneltti. Chernivtsi bölgesindeki, Romanya sınırına yakın Vashkivtsi kentinde bulunan orta ölçekli bir tarım şirketi, ayçiçeği tohumlarını kamyonlarla sevk ediyor. Şirketin kurucu ortağı Anatoli Makoviichuk'a göre bazı yükler Türkiye'ye gidecek ve burada yerel bir şirket tarafından işlenecek; diğerleri Romanya'nın Köstence Limanı üzerinden gönderilecek. Bulgar bir şirkete tedarik de başlamaya hazırlanıyor. Makoviichuk, artan lojistik maliyetleri nedeniyle yalnızca başta kolza ve ayçiçeği olmak üzere belirli ürünlerin ihracatının ekonomik açıdan uygulanabilir kaldığını belirtti. Buğdayın biriktiğini, gelecek mısır hasadı için depolama alanının neredeyse kalmadığını ve mısırın ilkbahara kadar tarlalarda bırakılabileceğini söyledi.

Yapay Zekânın Tarımda Tablolardan Otonom Traktörlere Uzanan Rolü
Görsel kaynağı: ERR News · Özgün haber

Yapay Zekânın Tarımda Tablolardan Otonom Traktörlere Uzanan Rolü

Yapay zekâ, Estonya’daki tarım işletmelerinde günlük veri işlemlerinden otonom tarım makinelerine kadar farklı alanlarda kullanılmaya başlanıyor. Pajo Ranch’te bitkisel ve hayvansal üretimden sorumlu Airika Verrev, teknolojiden Excel tabloları hazırlamak, verileri analiz etmek ve mevzuatta ilgili hükümleri bulmak için yararlanıyor. Verrev, kısa süre içinde yapay zekânın kullanımında önemli ilerleme gördüğünü, artık Excel tablolarını kendisinin hazırlamadığını söylüyor. Bununla birlikte yapay zekâ, çiftçilerin uzmanlık sorumluluğunu ortadan kaldırmıyor. Estonya Yaşam Bilimleri Üniversitesi’nden Marten Madissoo, teknolojinin karar alma sürecini hızlandıran yararlı bir araç olduğunu, ancak çiftçilerin sonuçları değerlendirebilmesi için alan uzmanlığını koruması gerektiğini belirtiyor. Madissoo’ya göre makine öğrenmesi ve yapay zekâ; lojistikte, tarımsal ürünlerin depolanması ve işlenmesinin düzenlenmesinde ve tarla analizinde kullanılabilir. Uygulamanın biçimi ise ele alınan probleme göre değişiyor; her duruma uyan tek bir çözüm bulunmuyor. Madissoo’nun koordinasyonunu yürüttüğü Yapay Zekâ ve Robotik Merkezi AIRE, yapay zekânın gıda işleme alanındaki kullanımını da test etti. Nõo Lihatööstus’ta yürütülen gösterim projesinde, konveyör üzerinden ilerleyen paketli ürünlerin kalite kontrolü incelendi. Sistem, düzgün yapışmamış etiketleri, yanlış tarihleri ve ürünün görünümündeki kusurları belirlemek üzere tasarlandı. Tartu Üniversitesi araştırmacıları ise hava fotoğraflarında tarla adacıklarını tanımlamak ve tahıl sınıflandırmak için yapay zekâdan yararlandı. Otonom makineler ve tarım dronları için teknik olanakların yanında hukuki ve güvenlik koşulları da belirleyici. Estonya Parlamentosu’nda görüşülen Bitki Koruma Yasası değişikliği, belirli şartlar altında bitki koruma ürünlerinin insansız hava araçlarıyla püskürtülmesine izin verebilir. Ancak otonom çözümlerin kullanımını yasal kısıtlar ve güvenlik gereklilikleri sınırlıyor. Estonya Yaşam Bilimleri Üniversitesi’nin tarla robotu hâlâ test aşamasında; robotun tarlaların sınırlarını ve çalışabileceği alanları öğrenmesi gerekiyor. Verrev, gelecekte yapay zekâ yardımıyla farklı veri kaynaklarının birleştirilmesinin tarımsal üretimi daha hassas hâle getirebileceğini belirtiyor. Hava ve drone görüntülerinin analizi, gelecek sezon için ne kadar gübre veya bitki koruma ürünü sipariş edilmesi gerektiğinin belirlenmesine yardımcı olabilir. Bu yaklaşım gereksiz harcamaların önlenmesini sağlayabilir; ancak Madissoo’ya göre üreticilerin yeni teknolojiye yatırım yapma kararı, beklenen faydanın maliyeti ne kadar sürede karşılayacağına bağlı olacak. Üreticiler, daha karmaşık uygulamalar için üniversitelerden veya AIRE’den destek alabilir.

Romanya, Ukrayna Tahıl Güzergâhlarındaki İHA Saldırılarını Araştırıyor
Görsel kaynağı: ZN.UA · Özgün haber
Veri haberi

Romanya, Ukrayna Tahıl Güzergâhlarındaki İHA Saldırılarını Araştırıyor

1 yayıncı · 2 haber · İncele

Romanya Cumhurbaşkanı Nicuşor Dan, Rusya’nın Ukrayna’nın tahıl ihraç ettiği Karadeniz deniz yollarını giderek daha fazla hedef aldığını söyledi. Son bir haftada bölgede insansız hava araçlarının beş gemiyi vurduğu bildirildi. Ancak Bükreş, saldırıların arkasında Moskova’nın bulunduğuna dair teknik doğrulama olmadığını belirtiyor; Romanya makamları, iki gün içinde karasularına yakın iki ticari gemiye düzenlenen saldırıları araştırıyor. Dan’a göre saldırılar, Ukrayna’nın tahıl taşıdığı deniz koridorunu hedef almış olabilir. Romanya ve Bulgaristan, NATO müttefiklerinden hava savunmasını güçlendirmelerini, insansız hava araçlarını tespit ve etkisizleştirme araçları sağlamalarını istedi. Romanya servisleri, 15 Ekim’de vurulan geminin yedi mürettebat üyesini ararken, Karadeniz’deki saldırılarda ölü ve yaralıların bulunduğu bildirildi. Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev de ekimde kıyıları yakınındaki saldırılarda Rus insansız hava araçlarının kullanıldığına dair ikna edici kanıt bulunmadığını, ancak bu ihtimalin mantıklı görüldüğünü söyledi. Bulgaristan açıklarında CHELSEA adlı gemiye düzenlenen saldırıda insanlar yaralandı. Daha önce 6 Ekim’de ALFA WATAN ve ABLE gemileri hedef alındı; biri battı, diğeri hasar gördü ve iki kişi öldü. Ukrayna’nın tahılını Tuna limanları üzerinden çıkardığı, Sulina’daki gemi kuyruklarının eylülde iki haftayı aştığı aktarıldı.

Daha Fazla Çiftçinin Dronlardan Yararlanması Hedefleniyor
Görsel kaynağı: Lantbruksnytt · Özgün haber

Daha Fazla Çiftçinin Dronlardan Yararlanması Hedefleniyor

Tarımda insansız hava araçları, yani dronlar, giderek daha yaygın kullanılan araçlara dönüşüyor. Bununla birlikte dron teknolojisinin birçok çiftçi için hâlâ kullanılması ve benimsenmesi zor bir araç olduğu belirtiliyor. Hushållningssällskapet ile Tönnersjö fidanlığı, dron teknolojisini çiftçiler için daha erişilebilir hâle getirmeyi hedefliyor. Çalışmayla ayrıca gelecek nesil çiftçilerin bu teknolojiye ilgisinin artırılması amaçlanıyor.

İş Gücü Azalırken Tarımda Robotik Yatırımları Artıyor
Görsel kaynağı: AgroSmart · Özgün haber
Veri haberi

İş Gücü Azalırken Tarımda Robotik Yatırımları Artıyor

Tarımda meyve hasadı, budama ve yabancı ot temizliği gibi yoğun emek gerektiren işlerde robot kullanımı yaygınlaşmaya başlıyor. Çiftliklerde yeni nesil robotlar test edilirken, ülkeler de bu teknolojilerin geliştirilmesi için yatırım yapıyor. Bu eğilimin başlıca nedenlerinden biri, mevsimlik, fiziksel ve tekrarlayan işlerde çalışacak insan gücünün bulunmasının zorlaşması. ABD’de Cornell University öncülüğünde, Amerikan meyve bahçelerinde çalışacak robotların geliştirilmesi için dört yıllık ve 7,5 milyon dolar bütçeli bir proje yürütülüyor. Proje kapsamında elma ve diğer meyvelerin hasadı, budama ve seyreltme gibi işlerde kullanılabilecek, farklı görevlere ve bahçe koşullarına uyarlanabilen sistemler geliştiriliyor. Washington Fruit and Produce ise yaklaşık 4.047 hektarlık elma ve kiraz üretiminde iş gücünün toplam maliyetlerdeki payının yaklaşık 15 yılda %45'ten %60'ın üzerine çıktığını belirtiyor. Şirkete göre satış fiyatları aynı dönemde maliyet artışını takip etmedi. Meyve bahçelerinde robot kullanımı, açık ve kontrollü ortamlarda çalışan traktör ve biçerdöverlere kıyasla daha karmaşık. Robotların dallar ve yapraklar arasındaki meyveyi tanıması, konumunu değerlendirmesi, uygun biçimde kavraması ve ürüne zarar vermemesi gerekiyor. Bu nedenle sistemlerde kameralar, sensörler, navigasyon, robotik kollar ve yapay zekâ birlikte kullanılıyor. Araştırmacılar ayrıca tek bir büyük makine yerine, aynı parselde iş birliği yapan küçük robotlardan oluşan sistemleri inceliyor. Teknolojinin önünde hâlâ önemli engeller bulunuyor. Çamur, toz, yağmur, engebeli arazi, farklı bitki yükseklikleri, dallar ve yapraklar robotların güvenilir hareket etmesini zorlaştırıyor. Birleşik Krallık da mevsimlik iş gücü açığı gerekçesiyle ağustosta tarım robotları ve otomatik sistemlerin geliştirilmesine 20 milyon sterlin ayıran bir program başlattı. Program, ekim ve ürün bakımından hasada kadar farklı işlerde kullanılabilecek teknolojileri hedefliyor.

Güney Afrika’da Yerel Tohum Denemeleri Dayanıklı Ürün Hedefini Destekliyor
Görsel kaynağı: Farmer’s Weekly · Özgün haber

Güney Afrika’da Yerel Tohum Denemeleri Dayanıklı Ürün Hedefini Destekliyor

Güney Afrika’da tahıl üreticileri değişken hava koşulları, artan zararlı ve hastalık baskısı ile yükselen girdi maliyetleri arasında üretim kararları alırken, yerel koşullarda test edilen tohum genetiğinin önemi artıyor. Corteva Agriscience’tan Driaan Bresler, şirketin mısır, soya ve ayçiçeği için farklı üretim bölgelerinde yürüttüğü araştırma ve denemelerle, değişen tarla koşullarında verim istikrarını ve dayanıklılığı desteklemeyi hedeflediğini belirtiyor. Gelecek yazlık üretim sezonu öncesinde toprak neminin ve baraj rezervlerinin olumlu bir başlangıç sunduğu, ancak El Niño koşullarının yağış değişkenliğini artırabileceği ve ürünlerin kritik gelişme dönemlerinde uzun süreli kuraklık riskini yükseltebileceği aktarılıyor. Bresler’e göre bu tablo, üreticilerin çeşit ve ekim zamanı seçimlerini yerel koşullara uygun biçimde yapmasını daha önemli hale getiriyor. Corteva’nın yeni bir hibriti geliştirme sürecinde verim potansiyeli, kuraklığa tolerans, hastalık dayanımı, tane kalitesi ve çevreye uyum gibi özellikler inceleniyor. Ümit vadeden genetik materyal, farklı bölgelerde, toprak tiplerinde, mevsimlerde ve üretim koşullarında deneniyor. Şirket, gerçek tarla koşullarındaki sonuçların gelecekteki ıslah kararlarını yönlendirdiğini ve uygun olmayan materyalin sürecin erken aşamalarında elenebildiğini ifade ediyor. Denemeler, hastalık baskısının yüksek olduğu KwaZulu-Natal’da hastalık toleransına; North West ve Free State bölgelerinde ise sıcaklık ve kuraklık stresine odaklanıyor. Doğu üretim bölgelerindeki yüksek potansiyelli alanlarda ve sulama yapılan arazilerde de testler yürütülüyor. Araştırma ekibi bitki gelişimi boyunca bitki gücü, yatma, böcek zararı, hastalık toleransı, bitki sıklığına bağlı performans ve verim verilerini topluyor. Bresler, bir bölgede iyi sonuç veren bir hibritin farklı toprak, yağış, sıcaklık, zararlı ve hastalık koşullarına sahip başka bir bölgede aynı performansı göstermeyebileceğini söylüyor. Bu nedenle şirket, hibritleri hem kendi ürünleri hem de pazardaki önde gelen ürünlerle karşılaştırıyor; şerit ve ticari tarla denemeleriyle performansı gerçek işletme koşullarında değerlendirmeye çalışıyor. Verilerin toplanmasına yardımcı olmak için sezon boyunca insansız hava araçlarından da yararlanılıyor.

Ukrayna’da Çiftçiler Daha Az Toprak ve İş Gücüyle Üretimi Sürdürüyor
Görsel kaynağı: Farmers Weekly NZ · Özgün haber
Veri haberi

Ukrayna’da Çiftçiler Daha Az Toprak ve İş Gücüyle Üretimi Sürdürüyor

Ukrayna’da savaş, tarımsal üretimi daha az arazi ve iş gücüyle sürdürme zorunluluğu doğurdu. Ukrayna Ticaret ve Sanayi Odası yetkilisi Volodymyr Pugachov, Londra’daki World Agri-Tech konferansında ülkenin yaklaşık 35 milyon hektarlık ekilebilir arazisinin %20’sinin doğu ve güneydeki çatışmalar, Rusya’nın işgali veya mayınlar nedeniyle üretim dışında kaldığını söyledi. Karadeniz’in gemi taşımacılığına kapanması da tahıl sevkiyatını ciddi biçimde sınırladı. Rusya’nın işgalinden önce ayda 4-5 milyon ton tahıl ve hububat ihraç eden Ukrayna’nın ihracatı, kara yolu ve demir yoluna bağımlı kalınmasıyla ayda 1,5 milyon tona geriledi. Sevk edilemeyen ürünler nedeniyle ülkede 23-24 milyon tonluk tahıl stoku oluştu. Çiftlik sahipleri, savaşa çağrılan çalışanlar nedeniyle bazı işletmelerde 15-20 daha az işçiyle çalışıyor. Bu açığı kapatmak için girdi kullanımını ve ekim alanlarını azaltıyor ya da yeni teknolojilere yöneliyor. Üreticiler; tarlaları izleme, yakıt tasarrufu ve tohum ile gübrenin daha hassas uygulanması gibi sistemlerden yararlanıyor. Ancak savaş, teknoloji kullanımını da kısıtlıyor. Küresel Konumlama Sistemi (GPS) sinyallerinin kesilmesi, internet erişiminin sınırlı olması ve Rusya’ya ait insansız hava araçlarının saldırı riski üretimi zorlaştırıyor. Ülkede ayrıca savaş kaynaklı tehlikeleri bildirmek ve mayınlı alanların temizlenmesine öncelik vermek için dijital sistemler geliştirildi.