ARAŞTIRMA MASASI

Haber arşivi

Ülke, konu ve tarihe göre yerel kaynaklardan gelen haberleri keşfedin.

7 haber · Sayfa 1

Türkiye’de Gıda Fiyatlarının 12 Ayda %24,2 Artması Öngörülüyor
Görsel kaynağı: Világgazdaság · Özgün haber
Veri haberi

Türkiye’de Gıda Fiyatlarının 12 Ayda %24,2 Artması Öngörülüyor

FAO sayfasında yer alan verilerden hareketle Visual Capitalist tarafından hazırlanan ülke karşılaştırmasında, gelecek 12 ayda gıda fiyatlarının İran’da %114,4 artabileceği öngörülüyor. Kaynak, bu rakamların kesinleşmiş fiyatlar değil, modellemelere dayalı tahminler olduğunu belirtiyor. İran’daki artış, ülkede gıda fiyatlarının ortalama düzeyinin iki katından fazla yükselme ihtimaline işaret ediyor. Aynı tahmin döneminde Türkiye’de gıda fiyatlarının %24,2 artması bekleniyor. Kaynakta Arjantin, Ruanda ve Nijerya gibi ülkeler için de çift haneli artış öngörüleri yer alırken, Lübnan, Moğolistan, Libya ve başka ülkelerde de gıda fiyatlarının yükselmesinin beklendiği aktarılıyor. Bazı Avrupa ülkelerinde ise gıda fiyatlarının gerilemesi öngörülüyor. Bu tahminler, ülkelerin kesin fiyat düzeylerini değil, gelecek dönemdeki olası değişimleri gösteriyor. İran’daki fiyat baskısının 28 Şubat’ta başlayan savaşla ortaya çıkmadığı, ülkenin daha önce de yüksek enflasyon, riyalin değer kaybı, enerji ve elektrik tedarikindeki sorunlar, yaptırımlar, ithalat maliyetleri ve ulaşım güçlükleriyle karşı karşıya olduğu belirtiliyor. Aralık 2025’te İran’da yıllık enflasyon %42’ye, gıda fiyatı enflasyonu %72’ye çıktı; ekmek fiyatı da bir yılda %113 arttı. Savaş ve Hürmüz Boğazı’ndaki taşımacılık aksamalarının bu baskıları artırabileceği ifade ediliyor. Kaynağa göre olası etkiler yalnızca tüketici fiyatlarıyla sınırlı kalmayabilir. Hürmüz Boğazı üzerinden gübre ve üretimde kullanılan bazı girdilerin taşınması, enerji ve lojistik maliyetlerindeki artıştan etkilenebilir. Bu nedenle modelleme, gübre ortalama fiyatının 2026’da %30’dan fazla yükselebileceğini öngörüyor; böyle bir artışın tarımsal üretim maliyetlerini de artırabileceği belirtiliyor.

Dünya Bankası, 2026’da Küresel Emtia Fiyatlarında %23 Artış Öngördü
Görsel kaynağı: Magyar Mezőgazdaság · Özgün haber
Veri haberi

Dünya Bankası, 2026’da Küresel Emtia Fiyatlarında %23 Artış Öngördü

3 yayıncı · 3 haber · Karşılaştır

Dünya Bankası’nın 28 Ekim’de yayımladığı emtia piyasaları raporuna göre küresel emtia fiyatları 2026’da toplam %23 artabilir. Raporda enerji fiyatlarında %32, gıda emtiası fiyatlarında ise yaklaşık %10 yükseliş öngörülüyor. Tarımsal üretim maliyetleri açısından önemli bir girdi olan gübre fiyatlarının da %14,3 artması bekleniyor. Fiyat baskısının arkasında Orta Doğu’daki çatışmanın enerji piyasalarına etkisi, Karadeniz’de tahıl sevkiyatlarının aksaması ve güçlü bir El Niño olasılığı bulunuyor. Yüksek yakıt ve gübre fiyatlarının tarımsal üretim maliyetlerini artırabileceği, enerji ve ticaret alanındaki kesintilerin de gıda erişilebilirliğini zorlaştırabileceği belirtiliyor. Dünya Bankası tahminlerini, küresel emtia arzını etkileyen çatışmalarda büyük bir tırmanma yaşanmayacağı varsayımıyla hazırladı. Ancak enerji fiyatlarının beklenenden fazla yükselmesi, Karadeniz’de tahıl taşımacılığına yönelik saldırılar ve güçlü El Niño’nun aynı anda gerçekleşmesi hâlinde gıda emtiası fiyatlarının temel tahminin %12 üzerine çıkabileceği ve 2022 seviyesini aşabileceği uyarısı yapıldı.

Irak’ta Tarımsal Üretim Maliyetleri %15-20 Arttı
Görsel kaynağı: Al-Maalomah · Özgün haber
Veri haberi

Irak’ta Tarımsal Üretim Maliyetleri %15-20 Arttı

Irak Meclisi Tarım ve Su Komisyonunun eski üyesi Sair el-Cuburi, dolar kurunun yükseltilmesinin ardından ülkedeki tarımsal üretim maliyetlerinin %15-20 arttığını söyledi. El-Cuburi, maliyet artışının Irak’taki çiftçilerin üzerindeki yükü ağırlaştırdığını belirtti. El-Cuburi’ye göre gübre, yakıt ve diğer üretim araçlarındaki fiyat artışları maliyetleri yükseltti. Bu durumun maliyetlerle kârlılık arasındaki dengeyi bozduğunu ve birçok çiftçiyi zarar riskiyle karşı karşıya bıraktığını ifade eden el-Cuburi, bazı çiftçilerin mesleği bırakabileceğini söyledi. Tarım sektörüne verilen desteğin gıda güvenliği açısından artırılmasını, üretim düzeylerinin korunmasını ve maliyetleri düşürecek destek araçlarının geliştirilmesini istedi.

Çiftçi Maliyetleri Birleşik Krallık’ın Gıda Arzı Dayanıklılığını Zorluyor
Görsel kaynağı: The Guardian · Özgün haber
Veri haberi

Çiftçi Maliyetleri Birleşik Krallık’ın Gıda Arzı Dayanıklılığını Zorluyor

Birleşik Krallık’ta çiftçiler, tarımsal üretim maliyetlerindeki sert artışların gıda arzının dayanıklılığına ilişkin kaygıları büyüttüğünü belirtiyor. Norfolk’ta ekilebilir tarım yapan Jamie Burrows, üreticilerin toprağa ekmeleri gereken ürünü nasıl finanse edeceklerini sorguladığını söyledi. Tarım araçlarında kullanılan düşük vergili kırmızı dizelin maliyeti, İran’daki çatışmanın şubat sonunda başlamasından bu yana neredeyse iki katına çıktı. Ürün yetiştirmede kullanılan gübrelerin ve hayvan yemlerinin maliyeti de aynı dönemde yaklaşık %20 arttı. Burrows, bazı tarım işletmelerinin bu koşullara dayanamayabileceğini söylerken, üreticilerin karşı karşıya olduğu baskılara hava koşulları da eklendi. Birleşik Krallık’ın rekor sıcaklıkta geçen yazında yaşanan sıcak hava dalgaları ve kuraklık, resmi üretim tahminlerine göre İngiltere’nin kayıtlardaki en kötü tahıl hasadıyla sonuçlandı. Çiftçiler, gıda üretim zincirinin ilk halkası olarak ülkenin gıda arzının kırılganlığı ve güvencesizliği konusundaki uyarılara katılıyor. Gıda uzmanları, akademisyenler, işletmeler ve Ulusal Denetim Ofisi, hükümetten gıda sistemini daha dayanıklı hale getirmesini istedi. İklim krizi, bu yılki güçlü El Niño hava olayı, jeopolitik şoklar, enerji kesintileri ve siber saldırılar gıda zinciri güvenliğine yönelik tehditler arasında gösteriliyor. Parlamentonun Kamu Hesapları Komitesi de Birleşik Krallık gıda arzının dayanıklılığına ilişkin soruşturması kapsamında pazartesi günü bir dizi oturum başlatacak. Komite, Çevre, Gıda ve Köyişleri Bakanlığının önceki afet planlama çalışmasındaki eksiklikleri inceleyecek. Birleşik Krallık, kendisini beslemek için ihtiyaç duyduğu gıdanın yaklaşık %60’ını üretiyor ve birçok Avrupa ülkesine göre ithalata daha bağımlı. Hükümet araştırmaları, İngiliz halkının gelecekteki acil durumlara bazı Avrupa ülkelerinin halklarından daha az hazırlıklı olduğunu gösteriyor. Kabine Ofisi, hanelere konserve gıda, su ve pişirme gerektirmeyen dayanıklı ürünleri stoklamalarını önerecek bir kampanya başlatmaya hazırlanıyor. Buna karşın 150’den fazla uzman ve akademisyen, bakanları gıda güvenliği konusunda rehavete kapılmakla suçladı. Uzmanlar, tedarik ağındaki yoğunlaşmanın da olası kesintilere karşı kırılganlık yarattığını belirtiyor. Tim Lang’ın verdiği bilgilere göre süpermarket ağı 131 dağıtım merkezinden 12.300 mağazaya ulaşıyor; sektör kuruluşu Cold Chain Federation ise ithalatın çoğunun Dover, Felixstowe, Southampton ve London Gateway limanlarından geçtiğini bildiriyor. Riverford yöneticisi Rob Haward, çiftçilere yatırım güveni vermek için daha uzun vadeli sözleşmeler yapılmasını ve toprakların değişen iklime daha dayanıklı hale getirilmesini öneriyor.

Rakka’da Maliyet Baskısı Çiftçileri Üzüm ve Meyve Ağaçlarına Yöneltiyor
Görsel kaynağı: North Press Agency · Özgün haber
Veri haberi

Rakka’da Maliyet Baskısı Çiftçileri Üzüm ve Meyve Ağaçlarına Yöneltiyor

Suriye’nin Rakka kentinin güney kırsalında artan tarımsal üretim maliyetleri ve mevsimlik ürünlerin ekonomik cazibesindeki gerileme, bazı çiftçileri buğday, pamuk ve sarı mısırdan üzüm başta olmak üzere meyve ağaçlarına yöneltiyor. Çiftçiler, mevsimlik ürünlerde tohum, gübre, tarım ilacı ve işçilik giderlerinin yükseldiğini; ürünleri pazarlamanın zorlaştığını ve bazı ödemelerin geciktiğini belirtiyor. Üzüm, badem türleri ve şeftali Rakka’daki alternatifler arasında öne çıkarken Curniye, Kesrat ve vilayetteki başka bölgelerde üzüm bağlarının kurulumu genişliyor. Üreticilere göre üzüm yetiştiriciliği daha az işgücü gerektiriyor; bazı durumlarda aile, ilaçlama ve ağaç bakımından hasat hazırlığı ile pazarlamaya kadar işlerin çoğunu üstlenebiliyor. Bağların üretime geçmesi birkaç yıl alsa da sonrasında yıllık ürün alınabilmesi, çiftçileri mevsimlik tarımdan meyve ağaçlarına geçmeye teşvik ediyor. Üzüm üretiminde pazarlama ve fiyat dalgalanması ise devam eden sorunlar arasında. Bir üretici, kilogram fiyatının sezon başında yaklaşık 7-8 bin Suriye lirasından sezon ortasında 3-4 bin liraya gerileyebildiğini söyledi. Ziraat mühendisi ve çiftçi Muhammed el-Assaf ise o sıradaki fiyatın 3-3,5 bin lira olduğunu ve bunun üretim maliyetleriyle örtüşmediğini belirtti. Bu farklılıklar, fiyatların dönem ve üretim miktarına göre değiştiğine işaret ediyor. Çiftçiler, kuyularla yapılan sulamada mazot fiyatlarının maliyetleri artırdığını belirterek gübre ve yakıt desteği istiyor. Ayrıca dış pazarların açılması, soğutma birimleri ile donanımlı taşıma araçlarının sağlanması ve ürünlerin yüksek arz döneminde düşük fiyattan satılmasını önleyecek depolama imkânlarının oluşturulması talep ediliyor. Bölgede çoğunlukla Vitmuni, yerel adıyla Şami, üzümü yetiştirilirken daha az miktarda Helvani ile son üç yılda yayılan Sihirbaz Parmakları ve Yakut çeşitleri de bulunuyor.

Rekor Dizel Fiyatları Küresel Tarımsal Üretim Maliyetlerini Artırıyor
Görsel kaynağı: Newsit · Özgün haber
Veri haberi

Rekor Dizel Fiyatları Küresel Tarımsal Üretim Maliyetlerini Artırıyor

Uluslararası dizel fiyatlarındaki yükseliş, çiftçilerin enerji giderlerini ve üretim maliyetlerini artırırken ekimlerin gecikmesi ve tarımsal üretimin sınırlanması endişesini büyütüyor. Hürmüz Boğazı'ndan petrol geçişindeki aksamalar ile Ukrayna'nın Rus rafinerilerine yönelik saldırıları, yakıt arzını daraltarak fiyatları rekor seviyelere taşıyor. Gelişmeler, gıda fiyatlarında yeni artış baskısı oluşabileceği kaygısını da güçlendiriyor. Bloomberg analizine göre dizel; traktör, biçerdöver, sulama pompaları ve kamyonlar için temel girdiler arasında yer alıyor. Avustralya'dan ABD'ye çiftçiler, yüksek fiyatların devam etmesi halinde ekim takviminin gecikebileceği ve üretimin sınırlanabileceği uyarısında bulunuyor. Aşırı hava olayları ve El Niño'nun zaten tarımsal üretim üzerinde baskı oluşturduğu belirtiliyor. Rusya'nın Stavropol bölgesindeki bir çiftçi, yakıt alabilmek için iki otomobilini ve eski bir kamyonunu sattığını, ancak aldığı dizelin tüm ekim dönemi için yeterli olup olmayacağını bilmediğini söyledi. Dünyanın en büyük buğday ihracatçısı olarak tanımlanan Rusya'da artan üretim maliyetleri ve bazı ihracatların askıya alınması, çiftçilerin ekim alanlarını daraltmasına yol açıyor. Yakıt maliyetlerini sınırlamak amacıyla ABD yönetimi, yol dışı kullanımda vergiden muaf dizel kullanımına yönelik kısıtlamaları geçici olarak gevşetti. Tarım kuruluşları adımı olumlu karşılarken analistler, ulusal yakıt fiyatları üzerindeki etkinin sınırlı kalabileceğini ve üreticilerin dizel bulunabilirliğinin etkilenebileceğini değerlendiriyor. İrlanda çiftçiler ve taşımacılar için destek açıklarken Fransa 450 milyon avroluk müdahalede bulundu. Yunanistan'da ise 21 Temmuz 2026'da 88.833 çiftçiye, 2026 yakıt vergisi iadesinin ikinci taksiti kapsamında 24,8 milyon avro ödendi. Mevcut iade sisteminin 31 Ekim 2026'ya kadar sürmesi, 1 Kasım'dan itibaren de çiftçiye yakıt alımı sırasında doğrudan indirim sağlayacak yeni bir dijital mekanizmaya geçilmesi planlanıyor.

Yakıt Zammı Gürcistan’da Meyve ve Sebze Fiyatlarını Artırabilir
Görsel kaynağı: Commersant · Özgün haber
Veri haberi

Yakıt Zammı Gürcistan’da Meyve ve Sebze Fiyatlarını Artırabilir

Gürcistan’da benzin ve dizel yakıt fiyatlarındaki artışın meyve ve sebze üretim maliyetlerini yükselterek tüketici fiyatlarına yansıması bekleniyor. Meyve ve sebze ihracatçıları derneği başkanı Vakhtang Bezhitashvili, dizel fiyatındaki yükselişin mevcut eğilimin sürmesi halinde meyve ve sebzeyi %20 pahalılaştırabileceğini söyledi. Bezhitashvili, kesin artışın şimdiden hesaplanamayacağını, çünkü fiyatların arz ve talep koşullarına göre şekillendiğini belirtti. Yakıtın tarımsal üretimdeki payının yüksek olduğu, sürüm ve ekimden ürünün yetiştirilmesine ve son tüketiciye ulaştırılmasına kadar çok sayıda aşamada kullanıldığı ifade edildi. Uzmanlar, durumu dengelemek için dizel üzerindeki tüketim vergisinin geçici olarak azaltılmasını, enerji tasarruflu modern tarım makinelerinin ülkeye getirilmesini ve alternatif yakıtların kullanılmasını öneriyor. Koba Kobaladze, Almanya’daki uygulamanın örnek alınabileceğini belirterek yeşil hidrojen, biyodizel ve diğer biyoyakıtlar konusunda araştırma yapılması çağrısında bulundu. Yakıt maliyetlerindeki artışın üreticiler kadar tüketicileri de etkilemesi ve bazı ürünlerde daha ucuz ithalatın yerli üretimin yerini alması ihtimali dile getirildi. Bezhitashvili, İran ve Azerbaycan’ın yanı sıra Türkiye’de de tarım sektörüne çeşitli destekler sağlandığını söyledi. Çiftçi ve iş insanı Beka Gonashvili ise dizel tüketim vergisinin geçici olarak azaltılmasına karşı çıkarak, böyle bir adımın ancak Gürcistan’a meyve ve sebze sağlayan komşu ülkelerin benzer önlemler alması halinde değerlendirilmesi gerektiğini savundu.