ARAŞTIRMA MASASI

Haber arşivi

Ülke, konu ve tarihe göre yerel kaynaklardan gelen haberleri keşfedin.

Yayın tarihi

8 haber · Sayfa 1

Kuzey MakedonyaMIA — Makedonya Haber Ajansı2 Ekim 2026

Veri haberi

Kuzey Makedonya'da Asgari Ücretin Gıda Alım Gücü Beş Yılda %19 Arttı

Kuzey Makedonya'da asgari ücretle satın alınabilen gıda miktarı, Ağustos 2021 ile Ağustos 2026 arasındaki beş yıllık dönemde yaklaşık %19 arttı. Makedonya Devlet İstatistik Kurumu verilerine dayanan hesaplamaya göre bu gelişme, gıda ve alkolsüz içecek fiyatları %46 yükselmesine rağmen asgari ücretin aynı dönemde %74 artmasıyla gerçekleşti. Böylece Ağustos 2026'da tek bir asgari ücretle, beş yıl önceye kıyasla daha fazla gıda alınabildi. Ortalama ücretlerde de benzer bir artış görüldü. Temmuz 2026'da ortalama aylık brüt ücret 72.935 denara ulaşırken, Temmuz 2021'de bu tutar 42.776 denardı. Bu, beş yılda yaklaşık %71'lik nominal artış anlamına geliyor. Ağustos 2026'da tüketici fiyatları da Ağustos 2021'e göre yaklaşık %46 daha yüksek oldu; veriler ücretlerin nominal olarak fiyatlardan daha hızlı arttığını gösterdi. EuroNews Business'ın Eurostat verileriyle yaptığı karşılaştırmaya göre Avrupa Birliği'nde gıda ve alkolsüz içecek fiyatları aynı dönemde ortalama %34 yükseldi. Kuzey Makedonya'daki %46'lık artış, AB ortalamasının 12 puan üzerinde kaldı. Avrupa Birliği içinde en yüksek artışlar Macaristan'da %57, Bulgaristan'da %54 ve Romanya'da %53 olarak kaydedildi. Kıbrıs'ta artış %21 olurken, 35 Avrupa ülkesini kapsayan daha geniş karşılaştırmada en düşük yükseliş İsviçre'de %5 oldu. Buna karşılık asgari ücretin gıda karşısındaki alım gücü, karşılaştırılan 26 ülkenin çoğunda arttı. Sırbistan ve Karadağ'da artış %37 ile en yüksek düzeye ulaşırken, Kuzey Makedonya'daki %19'luk yükseliş bazı Batı Avrupa ülkelerinin üzerinde kaldı. İrlanda'da artış %10, Almanya'da %9, Yunanistan'da %7, Belçika ve Hollanda'da %6, Portekiz'de ise %3 oldu. Malta'da alım gücü %6, İspanya'da %5, Fransa'da %4 geriledi. Gıda fiyatlarındaki artışın Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden önce başladığı, savaşın ise enerji, gübre ve taşıma maliyetlerini artırarak tarım piyasalarındaki bozulmaları derinleştirdiği belirtildi. Türkiye'de aynı dönemde gıda ve alkolsüz içecek fiyatları %752 yükseldi; EuroNews bu artışı yüksek enflasyon ve Türk lirasındaki değer kaybıyla ilişkilendirdi. Ancak karşılaştırma brüt asgari ücretleri ve gıda fiyatlarını esas alıyor; vergiler, kira, faturalar, ulaşım ve diğer zorunlu yaşam giderlerini hesaba katmadığı için hanelerin bu giderlerden sonra gıdaya ayırabildiği gerçek tutarı göstermiyor.

KosovaTelegrafi1 Ekim 2026

Veri haberi

İsviçre’de Organik Süt Fiyatı Litre Başına 3 Sent Artacak

İsviçre’de organik sütün litre fiyatı 1 Ekim’den itibaren 3 sent artacak. Telegrafi’nin aktardığı bilgiye göre fiyat değişikliği, bu yıl yaşanan olağanüstü hava koşullarının organik süt üretimi üzerindeki etkileriyle ilişkilendirildi. Bio Suisse, kuraklık, hayvan yemi eksikliği ve hasat kayıplarının birçok organik çiftliğin ekonomik durumunu etkilediğini açıkladı. Kuruluş, bu koşulların üretim yapan işletmeler üzerindeki mali baskıyı artırdığını belirtti. Fiyat artışının İsviçre’deki organik süt üreticilerini ve tüketicileri etkilemesi bekleniyor. Kaynakta artışın yeni litre fiyatı veya tüketici fiyatına toplam etkisiyle ilgili başka bir bilgi paylaşılmadı.

FasAgriMaroc1 Ekim 2026

Veri haberi

Fas, İsviçre Yaban Mersini Tedarikçileri Arasında İlk 5'e Girdi

Fas'ın İsviçre'ye taze yaban mersini sevkiyatı, Temmuz 2025-Haziran 2026 dönemini kapsayan kampanyada 655 tona ulaştı. İsviçre Federal Gümrük İdaresi verilerinin EastFruit tarafından Global Trade Tracker üzerinden analizine göre, bu miktar önceki kampanyaya kıyasla %75 artış gösterdi. Fas menşeli ithalatın değeri 7,6 milyon avroyu aştı. Artış, Fas'ın İsviçre yaban mersini ithalatındaki payını %5,5'e çıkardı ve ülkenin ilk kez en büyük beş tedarikçi arasına girmesini sağladı. İsviçre'nin toplam yaban mersini ithalatı da aynı kampanyada 11.800 tona yükseldi; pazar yıllık bazda %17 büyüdü ve ithalat beş kampanyadır artış gösteriyor. İsviçre pazarında İspanya %44'lük payla ilk sırada yer alırken, Peru %17,8, Hollanda %7,8 ve Şili %6,4 pay aldı. Fas'ın sevkiyatları üç yılda 2,3 katına çıktı ve yıllık ortalama büyüme %33 olarak kaydedildi. Fas menşeli yaban mersini İsviçre'de kasım-haziran döneminde bulunurken, sevkiyatların en yüksek seviyesine ilkbaharda ulaştığı belirtildi. Bu dönem, İsviçre'nin ithalat talebinin güçlü olduğu zaman aralığıyla örtüşüyor.

MoldovaAgrobiznes Moldova30 Eylül 2026

Veri haberi

FAO, Moldova’da Kadın Çiftçilerin İklim Direncini Güçlendirmesine Destek Veriyor

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile Moldova Tarım ve Gıda Sanayisi Bakanlığı, İsviçre’nin desteğiyle kadın çiftçilerin iklim değişikliğinin yol açtığı risklerle başa çıkma kapasitesini artırmaya yönelik çalışmalar yürütüyor. Bu kapsamda Cojușna’da, Strășeni ilçesinde yaklaşık 35 kadın çiftçi ve kırsal girişimciyle bir atölye düzenlendi. Toplantıda iklim risklerine uyum, tarımsal işletmelerin geliştirilmesi ve kadınların kaynaklara erişimi ele alındı. Proje kapsamında 100’den fazla çiftçinin katıldığı değerlendirme, kadınlar ile erkekler arasında ekipman ve diğer kaynaklara erişim bakımından farklar bulunduğunu ortaya koydu. Kadınlar ekipman eksikliğini erkeklerden neredeyse üç kat daha sık bildirirken, katılımcıların %80’inden fazlası ev işleri ve aile bakımının eğitimlere katılmak için yeterli zaman bırakmadığını belirtti. Kadın çiftçiler, aile işletmelerine uygun küçük ölçekli makineler, ürün depolama ve işleme alanları, finansman ve sübvansiyonlara daha kolay erişim ile kısa ve uygulamalı eğitim talep etti. Atölyede ortaya çıkan önerilerin, kadınlara yönelik eğitim, danışmanlık, teknoloji ve finansman programlarının uyarlanmasında kullanılması planlanıyor. Bu çalışmalar kapsamında kadınların ve genç çiftçilerin girişimcilik, dijital beceri ve yenilikçilik kapasitesini geliştirmek amacıyla 10 Çiftçi Kulübü kurulması öngörülüyor. Kulüplerin deneyim paylaşımı, teknoloji denemeleri ve danışmanlar, finans kuruluşları ile alıcılarla bağlantı kurulması için kullanılması hedefleniyor. Moldova Tarım Bakanlığı ile FAO ayrıca 2027-2030 dönemi için, üretimin korunması ve risklerin azaltılmasına yönelik finansal araçlar içeren ulusal bir tarımsal dayanıklılık programı üzerinde çalışıyor. Proje, İsviçre’nin 2023-2025 dönemindeki desteğinin devamı niteliğinde. Önceki çalışmada 5.000’den fazla kadın tohum ve yem desteği almış, 120’den fazla kadın ise kadın çiftçi kulüplerine katılarak küçük ölçekli ekipman desteğinden yararlanmıştı.

İtalyaRuminantia28 Eylül 2026Tanıtım

Veri haberi

İsviçre Peynirleri Alplerden Dış Pazarlara Uzanan Çeşitliliğiyle Tanıtılıyor

İsviçre’de eylülün son hafta sonunda hayvan sürülerinin alplerden vadilere dönüşü, peynir üretiminin mevsimsel ve bölgesel özelliklerini öne çıkaran etkinliklerle kutlanıyor. Fribourg kantonundaki Charmey, Vaud kantonundaki Saint-Cergue ve Pays-d’Enhaut bölgesindeki L’Etivaz’da düzenlenen pazar, buluşma ve tadımlar, yaz mevsimini yüksek rakımlı meralarda geçiren hayvanların dönüşüne eşlik ediyor. Fransızca konuşulan İsviçre’de désalpe, Almanca konuşulan bölgelerde Alpabzug olarak adlandırılan bu dönüşün İtalyancadaki teknik karşılığı ise demonticazione. Yaz aylarında hayvanlar yüksek rakımlı meralarda otlatılırken süt doğrudan alpejlerde peynire dönüştürülüyor ve ürünlerin olgunlaşmasının ilk aşamaları burada başlıyor. Bu üretim biçimi, peynirleri belirli bir bölgeye, yılın belirli dönemine ve vadiden vadiye değişebilen uygulamalara bağlıyor. Switzerland Cheese Marketing AG’nin İtalya’daki yöneticisi Giovanna Frova da İsviçre peynirlerini meralar, hayvan yetiştiricileri, peynir üreticileri ve olgunlaştırma süreçleriyle birlikte değerlendirerek çeşitliliğin biyolojik çeşitlilikle bağlantısına dikkat çekiyor. Bern merkezli Switzerland Cheese Marketing AG, süt ve peynir üreticileri, farklı peynir türlerinin kuruluşları ve ticaret şirketlerinin temsilcilerini bir araya getiriyor. Kuruluş, İsviçre iç pazarının yanı sıra İtalya’nın da aralarında bulunduğu dış pazarlarda hem profesyonellere hem de tüketicilere yönelik tanıtım çalışmaları yürütüyor. Ristorasyon sektörü, toptancılar ve geleneksel mağazalarla kurulan temaslar da bu çalışmaların bir parçası olarak aktarılıyor. İsviçre’nin federal menşe sicilinde peynir ürünlerine ilişkin 12 menşe adı koruması (DOP) yer alıyor. Listede Berner Alpkäse, Emmentaler, Formaggio d’alpe ticinese, Glarner Alpkäse, Gruyère, L’Etivaz, Raclette du Valais, Sbrinz, Tête de Moine, Vacherin fribourgeois, Vacherin Mont-d’Or ve Werdenberger Sauerkäse bulunuyor. İlk peynir DOP’u 1999’da tanınan L’Etivaz olurken, Glarner Alpkäse 2013’te sicile giren en yeni ad olarak öne çıkıyor. Korunan peynirler arasındaki farklar, kullanılan sütün yanı sıra üretim yeri ve işleme yöntemlerinde de görülüyor. Berner Alpkäse, alpej sezonunda işlenen sütten üretilirken; Vaud kantonundaki L’Etivaz, odun ateşinde ısıtılan çiğ sütle yapılıyor. Emmentaler büyük delikleriyle, Gruyère ise deliksiz ve yoğun dokusuyla tanınıyor. Raclette du Valais’in ise aynı korumalı menşe adına sahip olmayan Raclette Suisse ile karıştırılmaması gerekiyor. DOP sistemi, bu ürünlerin kökenini ve üretim kurallarını korurken, tanıtım çalışmaları da peynirlerin üretildikleri bölgelerin dışındaki pazarlarda ayırt edilmesini amaçlıyor.

PortekizAgroportal4 Eylül 2026

Veri haberi

Shamonda Virüsü Avrupa’da Sığırlarda Doğrulandı

Shamonda virüsü, ağustos 2026’da İsviçre, Fransa, Almanya, Avusturya ve Hollanda’da sığırlarda doğrulandı. Yetişkin hayvanlarda belirtiler orta düzeyde seyrediyor; ateş, süt veriminde düşüş ve ishal görülebiliyor. Asıl ağır etki ise fetüste ortaya çıkıyor; buzağılarda abort ve iskelet ile sinir sistemi bozuklukları bildiriliyor. Aşı veya tedavi bulunmuyor. Kontrolde temel önlem, hayvanları böcek vektörlerine karşı korumak olarak belirtiliyor.

FransaRéussir24 Ağustos 2026

Veri haberi

Doubs’ta Kuraklık, Fransa-İsviçre Arasında Yem ve Saman Taşımalarını Gündeme Getirdi

Doubs’ta kuraklık, Fransa ile İsviçre arasında yem ve saman taşımalarındaki düzensizlikleri öne çıkardı. FDSEA, sınırdan yem kaçakçılığı olduğunu söylerken valilik, gümrüklerce yapılan kontrollerde usulsüz taşıma tespit edildiğini doğruladı. Valiliğe göre kuraklık, İsviçre’de kışlık yem stoklarını da azaltıyor. Bu nedenle bazı sevkiyatların gümrük beyannamesi olmadan yapıldığı belirtiliyor. Yetkililer, birkaç sevkiyatın ihracat formalitelerine uymadığını ve en azından mevzuatı bilmemekten kaynaklanan ihlaller görüldüğünü aktardı. Haberde, İsviçreli alıcıların ton başına 220–230 avro ödemeye hazır olduğu, normalde fiyatın yaklaşık 150 avro civarında seyrettiği belirtiliyor. İsviçre ayrıca saman ve çayır silajında gümrük vergisini kaldırdı; daha önce 100 kilo başına 4 İsviçre frangı uygulanıyordu. Bio işletmeler için de konvansiyonel yem kullanımında %20’ye kadar istisna tanındı.

KüreselCodex Alimentarius — FAO/WHO Gıda Standartları24 Ağustos 2026

Veri haberi

CAC49 Yan Etkinliğinde Sürdürülebilir Gıda Güvenliği Ele Alındı

Cenevre’de düzenlenen Codex Alimentarius Komisyonu’nun 49. toplantısı (CAC49) kapsamında, sürdürülebilir gıda güvenliği liderliği ve savunuculuğunu ele alan bir yan etkinlik yapıldı. Etkinlik, İsviçre hükümetinin desteğiyle gerçekleştirildi ve Awilo Ochieng Pernet başkanlık etti. Çin, Kosta Rika, Avrupa Birliği, Gambiya, Hindistan, Yeni Zelanda ve Umman’dan uzmanlar; liderlik, işbirliği, eğitim, bilim temelli karar alma ve bölgesel katılım konularındaki yaklaşımlarını paylaştı. Shenzhen Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü Başkanı Zhou Peng, Codex rehberliğinin ve çevresel ile sosyal yönetişimin gıda tedarik zincirlerine entegre edilmesinin önemini vurguladı. Enstitünün gençlere yönelik gıda eğitimi, bilim merkezleri ve Shenzhen Gıda Güvenliği Forumu gibi çalışmaları da aktarıldı.