ARAŞTIRMA MASASI

Haber arşivi

Ülke, konu ve tarihe göre yerel kaynaklardan gelen haberleri keşfedin.

30 haber · Sayfa 1

AgriFuture Georgia 2026, Gürcistan Tarımında Küresel İş Birliklerine Odaklandı
Görsel kaynağı: Georgia Today · Özgün haber
Veri haberi

AgriFuture Georgia 2026, Gürcistan Tarımında Küresel İş Birliklerine Odaklandı

Gürcistan’ın başkenti Tiflis’te 30 Ekim’de düzenlenen AgriFuture Georgia 2026, tarım ve gıda sektöründe teknoloji, yatırım ve ticari iş birliğini gündeme taşıdı. NIADAGI Group tarafından Sheraton Grand Tbilisi Metechi Palace’ta düzenlenen uluslararası forum, Gürcü çiftçileri, tarım girişimcilerini, yatırımcıları, kamu temsilcilerini ve uluslararası şirketleri bir araya getirdi. Etkinliğe İtalya, Birleşik Krallık, Hollanda, Yunanistan, Almanya, İsviçre, ABD, Şili ve Moldova’dan temsilciler katıldı. Forum, geleneksel konferans sunumlarının ötesine geçerek doğrudan ticari görüşmelere odaklandı. Programda 110’dan fazla işletmeler arası toplantı planlandı. Yerel üreticilerin, ihtiyaçlarını ürün ve teknik uzmanlık sunan şirketlere doğrudan aktarabilmesi amaçlandı. İki ana oturumda sunumlar ve panel tartışması; sergi stantları ve bireysel iş görüşmeleriyle birlikte yürütüldü. Böylece tarım sektöründeki sorunların potansiyel tedarikçiler, teknik ortaklar ve uluslararası emtia ticareti şirketleriyle somut görüşmelere dönüştürülmesi hedeflendi. Açılış oturumunda NIADAGI Kurucusu Nikoloz Didebashvili, Gürcistan Çevre Koruma ve Tarım Bakan Yardımcısı Lasha Dolidze, Kırsal Kalkınma Ajansını temsilen Giorgi Avaliani ve TBC Bank’tan Mariam Kvilitaia yer aldı. “Tarımda Ana Pazarlar ve Yenilikler” başlıklı panelde RK Growers, Vivent Biosignals, Schrijnwerkers Plants B.V. ve NIADAGI temsilcileri konuştu. Görüşmelerde Gürcistan tarımının yalnızca üretim kapasitesiyle değil, rekabet gücü, teknoloji kullanımı ve uluslararası pazarlarla ticari bağlantılarıyla da geliştirilmesi ele alındı. NIADAGI, uluslararası tedarikçiler ve uzmanlarla ilişkileri üzerinden Gürcü üreticiler ile küresel tarım sektörü arasında aracı rol üstleniyor. Forumda tarımsal değer zincirinin farklı aşamalarına yönelik çözümler tanıtıldı. İsviçre merkezli Vivent Biosignals, sensörler ve yapay zekâ kullanarak bitkilerdeki stres belirtilerini görünür hale gelmeden önce izlemeye yönelik teknolojisini sundu. Almanya’dan exatrek, tarım makineleri için dijital yönetim ve telematik çözümlerini tanıttı. Birleşik Krallık’tan Haygrove tünel tipi sera ve kontrollü üretim sistemleriyle; İtalya’dan Agrintech koruyucu ağ ve filmlerle; Yunanistan’dan Thrace Group ise teknik tarım tekstilleriyle etkinlikte yer aldı. Bu ürün ve sistemler, yetiştirme koşullarının yönetimi, bitki korunması ve tarımsal işletmelerin operasyonlarını izleme başlıklarıyla ilişkilendirildi.

Bulgaristan’da Gıda Fiyatları AB Ortalamasının Altında, Bazı Ürünler Daha Pahalı
Görsel kaynağı: 24 Chasa · Özgün haber
Veri haberi

Bulgaristan’da Gıda Fiyatları AB Ortalamasının Altında, Bazı Ürünler Daha Pahalı

Numbeo’nun Avrupa ülkelerini karşılaştıran verilerine göre Bulgaristan’ın gıda fiyatları endeksi 44 olarak ölçüldü. Bu değer, ülkeyi Avrupa Birliği üyeleriyle sınırlı olmayan 44 Avrupa ülkesi arasında 33. sıraya yerleştirdi. Endeks, Bulgaristan’daki fiyat düzeyini referans değeri 100 olan New York’a göre gösteriyor; buna göre ülkedeki fiyat seviyesi New York’un %44’ü düzeyinde. Ancak veriler kullanıcı katkılarıyla toplandığı ve hane gelirlerini hesaba katmadığı için, fiyatların düşük olması ürünlerin Bulgaristan’daki haneler açısından daha erişilebilir olduğu anlamına gelmiyor. Numbeo’nun haziran verilerinde Bulgaristan’da bir litre taze sütün fiyatı 1,62 avro olarak veriliyor. Bu tutar Norveç, İzlanda, İsviçre ve Danimarka’daki fiyatların altında kalırken Lüksemburg’daki 1,47 avroyu aşıyor. Yunanistan’da süt 1,52, Romanya’da 1,33, Almanya’da 1,16 ve Slovakya’da 0,95 avro seviyesinde. Buna karşılık Bulgaristan’daki yerel peynirin kilogram fiyatı 9,21 avro ile Batı Avrupa’daki çoğu ülkenin altında kalıyor; Avusturya’da fiyat yaklaşık 17 avroya, Fransa’da ise daha yüksek bir seviyeye çıkıyor. Ürün grupları arasındaki farklar da belirgin. Kaynakta Bulgaristan’da ekmeğin karşılaştırmadaki en düşük fiyata sahip olduğu belirtiliyor. Bulgaristan’da 12 adet L boy yumurtanın fiyatı 3,14 avro, domatesin kilogramı ise 2,43 avro olarak veriliyor. Tavuk eti fiyatları Doğu Avrupa’daki seviyelerle karşılaştırılabilir bulunurken, Romanya ve Polonya’da kilogram fiyatları sırasıyla 6,02 ve 6,25 avro. Bulgaristan’daki domates fiyatı ise İspanya, Portekiz, Hırvatistan, Romanya ve Yunanistan’daki fiyatların üzerinde. Eurostat’ın 2025 verileri, Bulgaristan’da yağlar ve sıvı yağlar fiyat endeksinin AB ortalaması 100’e karşı 141,9 olduğunu gösteriyor. Bu alanda yalnızca Letonya’nın endeksi daha yüksek. Süt, peynir ve yumurta grubunun fiyatları AB ortalamasının %26,2 üzerinde kalırken et fiyatları ortalamanın %28,5 altında bulunuyor. Ekmek ve tahıl ürünleri endeksi 81,4, meyve ve kuruyemişler 87,2, sebzeler ise 83 olarak ölçüldü. Bulgaristan’ın genel gıda fiyat endeksi 2025’te AB ortalamasının %91’i oldu; bu oran 2024’te %88,2’ydi. Gıda ve alkolsüz içecekler birlikte değerlendirildiğinde endeks 92,6’ya çıkıyor. Tüm hanehalkı harcamalarını kapsayan genel fiyat düzeyi ise 62,5 ile AB’nin en düşük seviyesi olarak veriliyor. Türkiye’nin gıda fiyatları endeksi aynı karşılaştırmada 75,6 olarak gösteriliyor. Bulgaristan Ulusal İstatistik Enstitüsü verilerine göre Eylül 2026’da gıda ve alkolsüz içecek fiyatları yıllık %1,6 arttı; 2025’te hanelerin bu gruba kişi başına ortalama harcaması 1.898 avro oldu.

Avrupa’da Gıda Fiyatları: Türkiye AB Ortalamasının Altında Kaldı
Görsel kaynağı: Telegrafi · Özgün haber
Veri haberi

Avrupa’da Gıda Fiyatları: Türkiye AB Ortalamasının Altında Kaldı

Avrupa ülkelerinde gıda fiyatları arasındaki farklar belirginleşirken, Numbeo’nun 2026 ortası verilerine göre endeks İsviçre’de 189,2’ye, Moldova’da 57,2’ye ulaştı. AB ortalaması 100 kabul edildi. Bu karşılaştırmada Türkiye’nin gıda fiyatları endeksi 82,1 olarak verildi. Türkiye, bazı AB ülkelerinden daha pahalı olmasına rağmen blok ortalamasının altında kaldı; haberde ayrıca ülkenin Avrupa’daki en yüksek gıda enflasyonuna sahip olduğu belirtildi. Euronews Business, Numbeo’nun New York’u 100 kabul eden endeksini AB ortalaması 100 olacak şekilde uyarladı. Bu ölçüme göre İsviçre’de gıda ürünleri AB ortalamasından %89,2 daha pahalı, Moldova’da ise %42,8 daha ucuz. AB içinde Romanya 66,7’lik endeksle en düşük seviyede yer aldı. Kosova’nın endeksi 60,6 olurken Kuzey Makedonya 59,8, Bosna-Hersek 67,9 ve Sırbistan 68,8 olarak kaydedildi. En yüksek fiyatlar arasında İzlanda 183,6 ile ikinci sırada yer aldı; Norveç 154,4, Lüksemburg 134,9 ve Danimarka 128,4 endeks değerine ulaştı. Finlandiya 119,7, İsveç 116,6, Avusturya 124,5, İrlanda 122, Belçika 117,6 ve Hollanda 116,4 ile AB ortalamasının üzerinde kaldı. Avrupa’nın önde gelen ekonomileri arasında Fransa, ortalamanın %27,5 üzerindeki fiyatlarıyla en pahalı ülke oldu. İspanya’nın endeksi 89,7’de kalırken Birleşik Krallık 111,9, Almanya 111,6 ve İtalya 110,2 olarak verildi. Eurostat’a göre gıda ve alkolsüz içecekler AB’de hane harcamalarının %13,6’sını oluşturuyor; konut ve hizmet faturalarının payı %23,6. Haberde, düşük fiyatların her zaman daha yüksek karşılanabilirlik anlamına gelmediği vurgulandı. Ilaria Benedetti, Romanya’da gıda fiyatları düşük olmasına rağmen ailelerin bütçelerinin %23,1’ini gıda ve alkolsüz içeceklere ayırdığını belirtti. Corvinus Üniversitesi’nden Jeremiás Máté Balogh da ücretler ve satın alma gücündeki farklılıkların değerlendirmeye katılması gerektiğini söyledi. Euronews Business’ın Ekim 2026 hesaplamasında, marketlerde satılan 19 kalemden sigara çıkarıldı ve kalan 18 ürünün fiyatları, her biri bir kez ve ağırlıklandırılmadan toplandı. Buna göre AB’de ortalama sepet maliyeti 69,84 euro oldu. Aynı sepet İsviçre’de 137,90 euro, Moldova’da 41,10 euro ve Norveç’te 116,10 euro olarak hesaplandı; Lüksemburg’da 99 euro, Avusturya’da 88,10 euro ve Danimarka’da 87,70 euro seviyesinde kaldı.

Avrupa’da Gıda Fiyatları Ülkeden Ülkeye Büyük Farklılık Gösteriyor
Görsel kaynağı: CNN Greece · Özgün haber
Veri haberi

Avrupa’da Gıda Fiyatları Ülkeden Ülkeye Büyük Farklılık Gösteriyor

Avrupa’da market alışverişinin maliyeti ülkeler arasında belirgin biçimde değişiyor. CNN.gr’nin aktardığı 2026 Numbeo verilerine göre gıda endeksi, AB ortalaması 100 kabul edildiğinde İsviçre’de 189,2’ye çıkarken Moldova’da 57,2’de kalıyor. Bu karşılaştırmaya göre AB ortalamalarında 100 avro tutan bir alışveriş sepeti İsviçre’de 189,20 avroya, Moldova’da ise 57,20 avroya mal oluyor. İsviçreyi 183,6 ile İzlanda, 154,4 ile Norveç, 134,9 ile Lüksemburg ve 128,4 ile Danimarka izliyor. Finlandiya’nın endeksi 119,7, İsveç’in endeksi ise 116,6 olarak veriliyor. Avrupa’nın beş büyük ekonomisi arasında Fransa, AB ortalamasının %27,5 üzerindeki fiyatlarıyla en pahalı ülke konumunda bulunuyor. İspanya 89,7 ile ortalamanın altında kalırken Birleşik Krallık, Almanya ve İtalya sırasıyla 111,9, 111,6 ve 110,2 seviyelerinde yer alıyor. Avusturya, İrlanda, Belçika ve Hollanda da AB ortalamasının üzerinde fiyatlara sahip ülkeler arasında sıralanıyor. Doğu Avrupa ve Balkanlar’da ise market ürünleri genel olarak daha ucuz gösteriliyor; Romanya 66,7 endeks değeriyle listenin en düşük seviyesindeki ülke olurken Kuzey Makedonya 59,8, Bosna-Hersek 67,9 ve Sırbistan 68,8 değerlerinde bulunuyor. Ancak bu endeksler ülkelerdeki kullanılabilir geliri ve ortalama maaşları hesaba katmadığı için tüketicilerin gerçek satın alma gücünü tek başına göstermiyor.

Fransa’da Sığır Virüsü SHAV’ın İlk İnsan Enfeksiyonu Bildirildi
Görsel kaynağı: La Tribuna · Özgün haber
Veri haberi

Fransa’da Sığır Virüsü SHAV’ın İlk İnsan Enfeksiyonu Bildirildi

Fransa sağlık yetkilileri, ağır bağışıklık baskılanması bulunan bir hastanın Shamonda virüsü (SHAV) enfeksiyonu sonrasında öldüğünü açıkladı. Bu vaka, daha önce yalnızca veterinerlik alanında bilinen ve zoonotik kabul edilmeyen SHAV’ın insana bulaştığının belgelenen ilk örneği olarak kayda geçti. Hasta bu ayın başında Lyon’daki bir hastanede hayatını kaybetti. Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), virüsün ölüme doğrudan neden olup olmadığını veya hastanın önceki durumunu ağırlaştıran bir etken olarak mı rol oynadığını belirlemek için epidemiyolojik takip başlattı. SHAV, Orthobunyavirus cinsine ait ve başlıca Culicoides cinsi sivrisineklerin ısırığıyla yayılıyor. Sığırlar virüse karşı en duyarlı konaklar arasında bulunuyor; hayvanlarda ateş ve ishalin yanı sıra süt üretiminde %10 ila 20 düşüş bildiriliyor. Koyun ve keçiler çoğunlukla belirti göstermeden etkilenirken, atlarda sinirsel bozukluklar saptandı. Yetişkin hayvanlarda virüse doğrudan bağlanan ölüm bildirilmedi ve çoğu hayvan 7 ila 10 günlük akut dönemin ardından iyileşiyor. İlk kez 1960’ların ortasında Nijerya’da tanımlanan patojen, İsviçre’de tespit edilmesinin ardından Almanya, Avusturya, Belçika, Hollanda, Lihtenştayn, İtalya ve Fransa’ya yayıldı; Fransa’da 37 departmanı kapsıyor. IREC-UCLM araştırmacısı David Roiz, bulaşın bağışıklığı baskılanmış bir kişide gerçekleşmesi nedeniyle sağlıklı nüfus için genel bir sağlık tehlikesi bulunmadığını söyledi.

Hırvatistan’da Gıda Fiyatları AB Ortalamasının %14,1 Altında
Görsel kaynağı: Net.hr · Özgün haber
Veri haberi

Hırvatistan’da Gıda Fiyatları AB Ortalamasının %14,1 Altında

Numbeo’nun 2026 yılının ortasındaki verilerine göre hazırlanan karşılaştırmada Hırvatistan’ın gıda fiyatları endeksi 85,9 oldu. Avrupa Birliği (AB) ortalamasının 100 kabul edildiği listede bu sonuç, Hırvatistan’daki gıda fiyatlarının AB ortalamasından %14,1 düşük olduğu anlamına geliyor. Listede gıda fiyatları İsviçre’de 189,2 ile en yüksek, Moldova’da 57,2 ile en düşük seviyede ölçüldü. AB ülkeleri arasında en düşük endeks 66,7 ile Romanya’da görüldü. Kuzey Makedonya’nın endeksi 59,8, Bosna-Hersek’in 67,9 ve Sırbistan’ın 68,8 olarak verildi. Buna karşılık İzlanda 183,6, Norveç 154,4 ve Lüksemburg 134,9 endeks değerine ulaştı. Karşılaştırmada kullanılan ayrı bir sepet hesabında Numbeo kategorisinde 19 ürün bulunmasına rağmen 18 ürünün fiyatları toplandı. Ekim 2026 fiyatlarıyla hesaplanan bu sepette AB ortalaması 69,84 euro olurken, aynı sepetin Hırvatistan’daki fiyatı 62,1 euro olarak aktarıldı. İsviçre’de sepetin toplamı 137,90 euro, Moldova’da ise 41,10 euro oldu. Bu hesaplama ile endeks karşılaştırmasının farklı dönemlere dayandığı görülüyor. Kaynakta, nominal fiyatların satın alma gücüyle birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. Tuscia Üniversitesi’nden Ilaria Benedetti, bazı ülkelerde fiyatlar AB ortalamasının altında olsa da hanelerin gıdaya bütçelerinden daha büyük pay ayırabildiğini söyledi; Romanya’da bu pay %23,1 olarak aktarıldı. Corvinus Üniversitesi’nden Jeremiás Máté Balogh ise düşük fiyatların mutlaka daha yüksek erişilebilirlik anlamına gelmediğini, ücretlerin ve satın alma gücünün de dikkate alınması gerektiğini belirtti. Balogh, iş gücü ile enerji, yakıt ve taşımacılık maliyetlerinin üretim, işleme ve dağıtım giderlerini etkilediğini ifade etti.

Avrupa’da Gıda Fiyatları: İsviçre Zirvede, Türkiye AB Ortalamasının Altında
Görsel kaynağı: Fjala · Özgün haber
Veri haberi

Avrupa’da Gıda Fiyatları: İsviçre Zirvede, Türkiye AB Ortalamasının Altında

Avrupa’da gıda fiyatları ülkeler arasında belirgin farklılık gösteriyor. Numbeo’nun 2026 yıl ortası verilerini temel alan karşılaştırmada gıda fiyat endeksi, AB ortalaması 100 kabul edildiğinde Moldova’da 57,2 ile İsviçre’de 189,2 arasında değişiyor. Buna göre İsviçre’de gıda fiyatları AB ortalamasının %89,2 üzerinde, Moldova’da ise %42,8 altında bulunuyor. Endeks, Numbeo’nun New York’u 100 kabul eden ölçümünün Euronews Business tarafından AB ortalaması 100 olacak şekilde dönüştürülmesiyle hesaplandı. İsviçre’yi 183,6 puanla İzlanda, 154,4 puanla Norveç, 134,9 puanla Lüksemburg ve 128,4 puanla Danimarka izliyor. AB içinde gıda fiyatlarının en düşük olduğu ülke ise 66,7 puanla Romanya; bu ülkede fiyatlar AB ortalamasının %33,3 altında. Türkiye’nin endeksi 82,1 olarak veriliyor. Bu değer AB ortalamasının altında kalırken, Türkiye bazı AB üyesi ülkelerden daha yüksek bir seviyede bulunuyor. Kaynak ayrıca Türkiye’de Avrupa’nın en yüksek gıda enflasyonunun görüldüğünü belirtiyor. Karşılaştırmada ayrıca her üründen bir kez sayılan 18 kalemlik bir gıda sepeti kullanıldı. Euronews Business’ın Ekim 2026’da topladığı fiyatlara göre bu sepetin AB ortalama maliyeti 69,84 avro. Sepet İsviçre’de 137,90 avro, Moldova’da 41,10 avro ve Norveç’te 116,10 avro tutuyor. Hesaplamada Numbeo’nun 19 ürünlük pazar kategorisinden sigaralar çıkarıldı; ürünler ağırlıklandırılmadan, her biri bir kez hesaba katıldı. Bu nedenle endeks verileriyle sepet verileri aynı dönem aralığını yansıtmıyor. Kaynakta aktarılan değerlendirmelere göre düşük nominal fiyatlar, haneler açısından otomatik olarak daha yüksek satın alınabilirlik anlamına gelmiyor. Romanya’da gıda fiyatları düşük olmasına rağmen aileler bütçelerinin %23,1’ini gıda ve alkolsüz içeceklere ayırıyor; Bulgaristan’da bu oran %20’nin üzerinde. Satın alma gücü hesaba katıldığında ülkeler arasındaki farkın daralabileceği, sepetin ağırlıklandırılması halinde sıralamaların değişebileceği belirtiliyor. Jeremias Máté Balogh işçilik maliyetlerinin yanı sıra enerji, yakıt ve taşımacılık giderlerinin; Ilaria Benedetti ise özellikle yakıt maliyetleriyle birlikte enerjinin son fiyat artışlarında önemli rol oynadığını ifade ediyor.

İsviçre'de İki Tondan Fazla Kaçak Gıdaya El Konuldu
Görsel kaynağı: Telegrafi · Özgün haber
Veri haberi

İsviçre'de İki Tondan Fazla Kaçak Gıdaya El Konuldu

İsviçre gümrük ve sınır güvenliği makamları, 17 Ekim'de Ederswiler ve Pratteln'de yapılan iki ayrı kontrolde, uygun soğutma koşulları olmadan taşınan iki tondan fazla kaçak gıdaya el koydu. Kontrollerde ürünler için gerekli gümrük vergilerinin ödenmediği belirlendi. Ederswiler'de saat 02.30 civarında durdurulan Jura kantonu plakalı araçta 162 kilogram tavuk eti, 258 kilogram dondurulmuş patates, 128 kilogram yassı ekmek ve 10 kilogram un bulundu. Bozulabilir ürünlerin soğutma sistemi olmadan taşındığı tespit edildi. Araçtaki iki kişi, gümrük yükümlülükleri ve ceza için birkaç bin frank ödedi; gıdalara el konuldu. Pratteln'de saat 05.00'ten kısa süre önce durdurulan furgonda ise yaklaşık 1,5 ton dondurulmuş patates ile 632 kilogram yassı ekmek bulundu. Ürünlerin yine soğutma olmadan taşındığı ve vergilerinin ödenmediği belirlendi. Furgon, izin verilen ağırlığı 930 kilogram aştı. İki 20 yaşındaki Fransız vatandaşı, toplamı 10 bin frankı aşan vergi ve cezayı olay yerinde ödeyemeyince araç alıkonuldu; sürücü aşırı yük ihlali nedeniyle bildirildi.

Sığır İşletmesinde Shamonda Virüsü Enfeksiyonu Doğrulandı
Görsel kaynağı: TV JOJ · Özgün haber
Veri haberi

Sığır İşletmesinde Shamonda Virüsü Enfeksiyonu Doğrulandı

Veteriner denetçiler, Shamonda enfeksiyonunu düşük yapmış bir sığır fetüsünde doğruladı. Aynı işletmedeki bazı yetişkin sığırlarda da enfeksiyonun klinik belirtileri görüldü. Veterinerlik hizmeti, virüsün doğrulanması halinde klinik belirtilerin görüldüğü dönemde etkilenen işletmeden hayvan naklinin sınırlandırılması gibi önlemleri değerlendirebileceğini bildirdi. Mevcut Avrupa Birliği mevzuatına göre ise virüsün görüldüğü üye devletin, hayvancılık işletmelerindeki vakalar nedeniyle olağanüstü veterinerlik önlemleri alma zorunluluğu bulunmuyor. SVC, Batı ve Orta Avrupa'daki birçok ülkede enfeksiyon bildirilmesinin ardından ekim başında işletmelerdeki yayılımı izlemek amacıyla Shamonda için zorunlu inceleme başlattı. İncelemeler yalnızca buzağıların düşük yapması, doğuştan gelişim kusurlarıyla doğması veya ölü ya da yaşama kabiliyeti olmayan buzağıların dünyaya gelmesi durumlarını kapsıyor. Kaynak, doğrulanan sığır işletmesinin bulunduğu yeri açıkça belirtmiyor. Shamonda bu yıl Avrupa'nın birçok ülkesine yayıldı ve Orta Avrupa'da sığırlarda ilk kez yaz aylarında görüldü. Almanya'nın beş eyaletinin yanı sıra Avusturya, İsviçre, Fransa, Hollanda, Belçika, İtalya ve Lüksemburg'da doğrulandı. Virüs sığırlarda ateş, iştahsızlık, ishal ve süt üretiminde belirgin düşüşe; gebe hayvanlarda ise düşüklere veya yavrularda doğuştan gelişim kusurlarına yol açabiliyor. Enfeksiyon anneden fetüse de geçebiliyor. Veterinerlere göre mevcut etkili bir korunma bulunmuyor; çünkü enfeksiyon böceklerle taşınıyor. Yetiştiriciler duyarlı hayvanları kovucu ve insektisitlerle taşıyıcılardan korumayı, tohumlama zamanlamasını da taşıyıcıların aktif olmadığı döneme göre ayarlamayı değerlendirebilir. Çekya Sağlık Bakanlığı, Çekya halkı için riski çok düşük görürken Dünya Sağlık Örgütü virüsün daha fazla yayılmasını olası bulmadığını, ancak durumu izlediğini açıkladı.

Fransa’da Shamonda Virüsünün İlk İnsan Vakası Bildirildi
Görsel kaynağı: CTV News · Özgün haber
Veri haberi

Fransa’da Shamonda Virüsünün İlk İnsan Vakası Bildirildi

Fransa, hayvancılıkta görülen Shamonda virüsünün bilinen ilk insan vakasını perşembe günü bildirdi. Hastanın hayatını kaybettiği açıklanırken, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) vakayı şu ana kadar izole bir durum olarak değerlendiriyor ve genel halk için daha geniş bir risk bulunmadığını belirtiyor. DSÖ, Fransız makamlarla temas halinde olduğunu ve durumu yakından izlediğini açıkladı. DSÖ’ye göre virüs ilk kez 1965’te Nijerya’da sığırlarda tanımlandı ve en sık sığırlarda bildiriliyor. Koyun, keçi, at ve alpakalarda da vakalar görüldü. Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (WOAH), enfekte hayvanlarda ateş, ishal ve süt üretiminde azalma ortaya çıkabileceğini, virüsün yeni doğan buzağılarda doğumsal anormalliklere yol açabileceğini bildiriyor. Shamonda virüsü Avrupa’da ilk kez bu yaz güney Almanya ve İsviçre’deki sığırlarda tespit edildi. Daha sonra Avusturya, Belçika ve Fransa dahil Batı Avrupa’nın diğer bölgelerindeki hayvanlarda da belirlendi. Virüs, sineğe benzeyen küçük bir böcek olan Culicoides tatarcığının ısırığıyla hayvanlara bulaşıyor. Hayvandan hayvana yayılmadığı, ancak gebelik sırasında enfekte hayvandan fetüsüne geçebildiği belirtiliyor. Fransız yetkililer, hastanın virüsü taşıyan bir tatarcık tarafından ısırılmış olabileceğinden şüpheleniyor. Bununla birlikte, enfeksiyonun nasıl oluştuğunu ve virüsün ölüme neden olup olmadığını ya da ölüme katkıda bulunup bulunmadığını belirlemek için daha fazla soruşturma gerekiyor. Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi, hastanın genel nüfusa göre enfeksiyona daha duyarlı olmasına yol açan ciddi bir hastalık nedeniyle tedavi gördüğünü bildirdi. Shamonda virüsü için şu anda tedavi veya aşı bulunmuyor.

Shamonda Virüsü Fransa’da İlk Kez İnsanda Tespit Edildi
Görsel kaynağı: CNBC Indonesia · Özgün haber

Shamonda Virüsü Fransa’da İlk Kez İnsanda Tespit Edildi

Hayvanlarda hastalığa yol açtığı bilinen Shamonda virüsü, Fransa’da ilk kez bir insanda tespit edildi. Enfekte hasta nörolojik komplikasyonlar yaşadı ve ekim ayının başında hayatını kaybetti. Hastanın ciddi bağışıklık sistemi bozukluğu bulunduğu ve Hospices Civils de Lyon hastane grubunda ağır bir hastalık nedeniyle tedavi gördüğü bildirildi. Fransız makamları, virüs enfeksiyonu ile hastanın ölümü arasındaki nedensel ilişkinin henüz kesinleşmediğini ve araştırmanın sürdüğünü açıkladı. Mevcut bilgilere göre genel toplum için risk bulunduğuna dair kanıt bulunmadığı belirtilirken, bu ilk insan vakası nedeniyle insanlara yönelik risk değerlendirmesinin tamamlanmadığı vurgulandı. Shamonda’nın 2026 yazında Fransa, Almanya ve İsviçre’de görüldüğü, İngiltere Hayvan ve Bitki Sağlığı Kurumunun da ağustos ayında Jersey’deki sığırlarda virüsü saptadığı aktarıldı. Shamonda, esas olarak Culicoides cinsinden küçük sokucu sineklerin ısırıklarıyla yayılan bir orthobunyavirüstür. Araştırmacılar, hastanın doğu Fransa’da bu sineklerden biri aracılığıyla enfekte olmuş olabileceğini değerlendiriyor; bu bulaş yolu kesinleşmiş değil. Sığırlarda virüs ateş, ishal, halsizlik ve süt üretiminde düşüşe neden olabilir. Gebe hayvanlarda düşük ve cenin anomalileri de görülebilir. Belirtilerin genellikle geçici olduğu bildirildi. Fransız makamlarına göre hayvanlar arasında önemli ölçekte doğrudan bulaşa dair kanıt bulunmuyor. Virüsün et, süt veya süt ürünleriyle bulaştığını gösteren bilimsel kanıt da yok; ancak hasta hayvanlardan elde edilen ürünlerin tüketilmesine izin verilmiyor. Hayvanlar için henüz aşı veya virüsü ortadan kaldıran özel bir tedavi bulunmazken, korunmada sokucu sineklere maruziyetin azaltılması öneriliyor.

Vietnam ile Dört Avrupa Ülkesi Serbest Ticaret Anlaşması İmzaladı
Görsel kaynağı: Malay Mail · Özgün haber
Veri haberi

Vietnam ile Dört Avrupa Ülkesi Serbest Ticaret Anlaşması İmzaladı

Vietnam ile Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) üyesi İzlanda, Lihtenştayn, Norveç ve İsviçre, Hanoi'de serbest ticaret anlaşması imzaladı. Anlaşma, ABD tarifelerinin küresel ticareti sekteye uğrattığı ve Vietnam'ın ABD'ye ihracatının yüksek bir vergiyle karşı karşıya olduğu dönemde, tarafların ticari pazarlarını çeşitlendirme hedefiyle yapıldı. Düzenleme, sanayi, balıkçılık ve tarım ürünleri ithalatındaki gümrük vergilerinin kaldırılmasını veya azaltılmasını öngörüyor. Anlaşma ayrıca mal ve hizmet ticareti, fikri mülkiyet hakları, ticari korunma önlemleri ve sürdürülebilir kalkınma alanlarını kapsıyor. Vietnam hükümeti, düzenlemenin kurallara dayalı ticaret sistemini güçlendirmesini, ithalat ve ihracat pazarlarını çeşitlendirmesini ve ülkenin küresel değer zincirlerine daha fazla entegre olmasını beklediğini açıkladı. Vietnam ile EFTA arasındaki müzakereler 2012'de başladı ancak 2018'den sonra durdu. Görüşmeler geçen yıl eylülde yeniden başlatıldı ve taraflar müzakere sürecini temmuz ayında tamamladı. Uzman Do Dinh Lam Khang, anlaşmayı ticari bağları çeşitlendirme ve büyük ticaret ortaklarına bağımlılığı azaltma yönünde ortak bir girişim olarak değerlendirdi. Khang, EFTA ekonomileriyle daha yakın ilişkilerin Vietnam'ın daha yüksek katma değerli faaliyetlere yönelme hedefini destekleyebileceğini belirtti. EFTA verilerine göre Vietnam ile birlik arasındaki ikili ticaret geçen yıl 4,8 milyar euro oldu. EFTA ülkelerinin Vietnam'a başlıca ihracatını elektrikli ve mekanik makineler, balık ve ilaç ürünleri oluşturdu. Vietnam'ın EFTA'ya öne çıkan ihracat kalemleri ise makineler, ayakkabı ve hazır giyim ürünleri olarak sıralandı.

Yeni Zelanda Geyik Etinde Olumlu Pazar Sinyalleri Arz Kaygısını Öne Çıkarıyor
Görsel kaynağı: Interest.co.nz · Özgün haber
Veri haberi

Yeni Zelanda Geyik Etinde Olumlu Pazar Sinyalleri Arz Kaygısını Öne Çıkarıyor

Yeni Zelanda’nın geyik eti sektörü, birkaç zorlu yılın ardından başta Avrupa olmak üzere önemli denizaşırı pazarlardan daha olumlu sinyaller alıyor. Deer Industry New Zealand temsilcisi Terry Meikle’nin Avrupa’da müşteriler, ithalatçılar, dağıtıcılar ve şeflerle yaptığı görüşmeler, çiftlikte yetiştirilen geyik etine talebin güçlü kaldığını, asıl kaygının ise mevcut talebi karşılayacak yeterli ürün bulunup bulunmadığı olduğunu gösterdi. Meikle, Yeni Zelanda’nın bu pazarlarda kurduğu güçlü ilişkilerin sektör için önemli bir dayanak oluşturduğunu belirtti. Avrupa’da yüksek enerji ve iş gücü maliyetleriyle genel geçim maliyeti baskısı tüketicileri fiyatlara karşı daha duyarlı hale getiriyor. Meikle, müşterilerin tutumunu temkinli iyimser olarak nitelendirirken geyik etinin bu koşullarda görece iyi konumda kaldığını söyledi. Buna karşılık Yeni Zelanda’daki geyik varlığının önemli ölçüde gerilemesi, çiftçilerin geyik yetiştiriciliğini koyun, sığır ve diğer arazi kullanım seçenekleriyle karşılaştırmasına yol açıyor. Yüksek fiyatlar kısa vadeli teşvik sağlasa da üreticilerin güveninin kalıcı biçimde güçlenmesi, talebin tek bir sezonun ötesinde sürdüğünün görülmesine bağlı. Sektörün Avrupa’daki başlıca avantajlarından biri, çiftlikte yetiştirilen ürünün tutarlı olması olarak öne çıkıyor. Avrupalı müşteriler, Yeni Zelanda’dan öngörülebilir kaliteye sahip geyik eti alabileceklerine güveniyor. Bu durum, yaban avı ürünlerinde görülebilen kalite ve arz değişkenliğinden ayrışıyor. Ancak sektör, yalnızca lezzet ve kaliteye değil; menşe, izlenebilirlik ve sürdürülebilirlik iddialarına da kanıt sunmak zorunda. Yaşam döngüsü değerlendirmesi ve biyoçeşitlilik çalışmaları, bu kanıt altyapısını güçlendirmek için değerlendiriliyor. Avrupa’da geyik eti tüketimi geleneksel olarak, özellikle Almanya’da, av sezonu çevresinde yoğunlaşıyor. Meikle, bazı daha geleneksel bölgelerde bu mevsimselliğin süreceğini kabul ederken İsveç, Hollanda, Benelüks, İsviçre ve Kuzey İtalya’da tüketimin yıl geneline yayılması için alan bulunduğunu düşünüyor. Yıl boyunca soğutulmuş ürün ve perakende programlarının ortaya çıkması, sektörün 52 haftalık bir pazarlama fırsatına ulaşma hedefini destekliyor. Şefler ve perakendeciler de tüketici tercihlerine uygun daha küçük ve belirli parçalara yöneliyor. Covid döneminde restoranların kapanması, Yeni Zelanda geyik etinin Avrupa’daki yiyecek hizmetlerine bağımlılığını görünür hale getirerek perakendeye yönelimi hızlandırdı. Kuzey Amerika bu stratejide giderek daha önemli bir konuma gelirken, Avrupa’nın yüksek değerli parçalar için başlıca pazar olmayı sürdüreceği belirtiliyor. ABD’de burger, kıyma ve kurutulmuş ürünler öne çıkarken sektör, büyük but parçalarının değerini artırmayı ve karkasın tamamından daha yüksek gelir elde etmeyi hedefliyor.

Fransa’da Kuraklık Hayvancılıkta Yem Krizini Derinleştiriyor
Görsel kaynağı: Pleinchamp · Özgün haber
Veri haberi

Fransa’da Kuraklık Hayvancılıkta Yem Krizini Derinleştiriyor

Fransa’da 2026 kuraklığı, ot büyümesindeki tarihi gerileme nedeniyle hayvancılık işletmelerinin yem stoklarını ve gelecek üretim planlarını zorluyor. Agreste’in 7 Ekim’de yayımladığı verilere göre 30 Eylül itibarıyla kalıcı çayırlardaki kümülatif ot büyümesi, 1989-2018 ortalamasının %42 altında kaldı. Açık, ülkenin neredeyse tamamında %25’i aşarken bazı bölgelerde %60’ın üzerine çıktı. Kaynak, durumun 2003’tekinden de kötü olduğunu ve etkilerin kış sonrasına taşınabileceğini belirtiyor. Bazı işletmelerin 12 aylık stoklarla 13, hatta 14 ay dayanması gerekecek. Meurthe-et-Moselle’de kış için ayrılan rezervlerin üçte biri ağustos sonuna kadar kullanılmıştı; Puy-de-Dôme’da ise silajlık mısır veriminin yarı yarıya düşeceği öngörülüyordu. Sonbahar otlatmasının da bazı bölgelerde aksaması beklenirken, yetiştiriciler normalde kendilerinin ürettiği yemi satın almak zorunda kaldı. Sınırlı arz ve artan rekabet piyasayı sıkılaştırdı; ağustos sonunda Belçika ve İsviçre’den alıcıların da Fransa’dan yem tedarik ettiği aktarıldı. FNB, FNPL, FNO ve FNEC adlı ruminant yetiştiriciliği örgütleri 2 Eylül’de yem açığının teorik maliyetini 5,4 milyar avro olarak hesapladı. Bu hesap üreme ile süt ve et üretimindeki etkileri içermiyor. Piloter sa Ferme’in kurucu ortağı ve çiftçi Sylvain Jessionesse ise işletmelerin 2026 cirosunun giderlerin yalnızca %95’ini karşılayacağını, hektar başına ortalama 75 avro açık oluşacağını ve normal verim koşullarında bile 2027’nin zararla geçebileceğini öne sürdü. Hükümet, Tarım Bakanlığının 4 Eylül’de açıkladığı acil CASI planıyla başlangıçta 1 milyar avronun üzerinde kaynak ayırdı. Tarım Bakanı Annie Genevard 8 Ekim’de bunun nihai destek olmadığını belirterek, işletme sermayesi için toplam 2 milyar avroya kadar faizsiz kredi açıkladı. Devletin faizini üstleneceği krediler yem ve girdilerin finansmanında kullanılabilecek; ilk ödemeler 2026’da başlayacak, 2027 kredileri ise bütçe değişikliğiyle sağlanacak. Ancak kaynak, bu kredilerin yem kıtlığını çözmediğine ve geri ödenmeleri gerektiğine dikkat çekiyor. Üretici örgütleri, çayır kayıpları tazminatında kullanılan ve uydu verilerine dayanan ot büyüme endeksinin birçok işletmenin durumunu yeterince yansıtmadığını savunuyor. Bakanlık, ekim ortasında ilçe bazlı bir harita yayımlayarak saha verilerini uydu verileriyle karşılaştırmayı planladı; sigorta sisteminin korunacağı belirtildi. Yağışların ot büyümesini yeniden başlatabileceği, ancak birikmiş açığı mutlaka kapatmayacağı ifade ediliyor. Sonraki ekimler, hasat verimleri ve satın alınabilir yemlerin durumu, işletmelerin stoklarını yeniden oluşturma kapasitesini belirleyecek.

Türkiye'de Kişi Başına Gıda İsrafı 163 Kilogram Olarak Verildi
Görsel kaynağı: Mediafax · Özgün haber
Veri haberi

Türkiye'de Kişi Başına Gıda İsrafı 163 Kilogram Olarak Verildi

Al Jazeera tarafından aktarılan Birleşmiş Milletler istatistiklerine göre Türkiye'de kişi başına yıllık gıda israfı 163 kilogram olarak veriliyor. Haberde Romanya'nın 130 kilogramlık düzeyinin üzerinde gösterilen Türkiye, Avrupa karşılaştırmasında Portekiz ve İsviçre'nin ardından yer alıyor. Kaynak, ülkelerin kişi başına verileri için referans yılı belirtmiyor. Dünya genelinde her yıl bir milyar tondan fazla gıdanın israf edildiği ve servis edilen her beş porsiyondan yaklaşık birinin çöpe gittiği belirtiliyor. Üretilen gıdaların yaklaşık %13'ü ise mağazalara ulaşmadan, hasat sonrasındaki depolama, taşıma veya işleme aşamalarında kaybediliyor. En büyük kayıpların meyve ve sebzelerde görüldüğü, mağazalara ulaşmadan kaybedilen gıdaların yıllık değerinin 400 milyar doları aştığı aktarılıyor. Gıda israfının en büyük bölümünden haneler sorumlu tutuluyor. Hanelerin payı %60 olurken restoranlar ve diğer gıda hizmetleri %28, mağazalar ise %12 pay alıyor. Kişi başına küresel ortalama yıllık israf yaklaşık 132 kilogram. Daha sıcak iklimli ülkelerde taze ürün tüketiminin daha yüksek ve soğutmaya erişimin daha sınırlı olması nedeniyle hanelerdeki israfın genellikle arttığı ifade ediliyor. Maldivler'de kişi başına israf yaklaşık 260 kilogramla en yüksek düzeyde; Suriye, Dominik Cumhuriyeti, Seyşeller, Meksika ve Tunus'ta ise 210 kilogramın üzerinde olduğu belirtiliyor. Birleşmiş Milletler, gıda israfının küresel ekonomiye yıllık maliyetini bir trilyon doların üzerinde hesaplıyor. Tüketilmeyen gıdaların üretimi için yaklaşık 1,4 milyar hektar tarım alanı kullanılıyor; bu alanın dünya tarım alanlarının %28'ine denk geldiği ve Kanada'nın yüzölçümünden büyük olduğu aktarılıyor. Gıda kaybı ve israfının, çöplüklerdeki gıdaların ayrışması sırasında açığa çıkan metan da dahil olmak üzere küresel sera gazı emisyonlarının %8 ila 10'unu oluşturduğu belirtiliyor.

Letonya, Rus Tahılı Transitinin Durması Halinde 290 Milyon Avro Kaybedebilir
Görsel kaynağı: RIA Novosti · Özgün haber
Veri haberi

Letonya, Rus Tahılı Transitinin Durması Halinde 290 Milyon Avro Kaybedebilir

4 yayıncı · 4 haber · Karşılaştır

Rusya’dan gelen tahıl transitinin durması halinde Letonya’daki taşıyıcılar ve liman altyapısının yıllık yaklaşık 290 milyon avro kaybedebileceği bildirildi. Kaybın yaklaşık 40 milyon avroluk bölümünün Letonya Demiryolları’na, 250 milyon avroluk bölümünün ise liman terminalleri ve diğer şirketlere ait olacağı belirtildi. Başbakan Andris Kulbergs, Letonya’nın şu anda transiti yasaklayamayacağını veya demiryolu altyapısı kullanım ücretini üç katına çıkaramayacağını söyledi. Kulbergs, tarife ve transit yetkisinin AB’de olduğunu, yasağın 200 milyon ila 800 milyon avroluk hukuki taleplere yol açabileceğini ve Rusya’dan gelen tahılın varışta ABD, İsviçre ve Japonya’daki ortaklara ait olduğunu belirtti.

Küresel Wagyu Sektöründe Büyüme İçin İş Birliği ve İzlenebilirlik Vurgusu
Görsel kaynağı: Farmer’s Weekly · Özgün haber
Veri haberi

Küresel Wagyu Sektöründe Büyüme İçin İş Birliği ve İzlenebilirlik Vurgusu

Küresel Wagyu sektörünün büyüme potansiyelini değerlendiren uluslararası dernek temsilcileri, yüksek fiyatlı sığır eti markasının bütünlüğünün korunması, pazar erişiminin geliştirilmesi ve istikrarlı ticari arzın sağlanmasının kritik olduğunu belirtti. Açıklamalar, Güney Afrika’nın Western Cape bölgesindeki Somerset West’te 13 Ekim’de düzenlenen Dünya Wagyu Konferansı’nda yapıldı. Wagyu South Africa’nın ev sahipliği yaptığı konferans “Tek Irk. Tek Vizyon” temasıyla gerçekleştirildi. Dünya Wagyu Konseyi Başkanı Richard Saunders, kuruluşun 2015’teki beş kurucu üyeden 14 üyeye ulaştığını söyledi. Saunders, küresel genetik ve sığır eti pazarlarında rekabet eden ulusal dernekler arasında bilgi ve uzmanlık paylaşımının önemine dikkat çekti. Bu iş birliğinin genetik gelişimi hızlandırabileceği, Wagyu markasını koruyabileceği ve sektörün küresel sığır eti pazarındaki payını artırmasına katkı sağlayabileceği ifade edildi. Konferansta izlenebilirlik ve sertifikasyon, Wagyu etinin özgünlüğünü ve yüksek fiyatlı niteliğini korumanın temel araçları arasında gösterildi. Amerikan Wagyu Birliği İcra Direktörü Jerry Cassady, yüksek fiyatların, ırkın itibarından yararlanarak gerekli standartları karşılamayan ürünleri pazarlamak isteyenler için fırsat oluşturduğunu söyledi. ABD’de bu riski azaltmak amacıyla sıkı mermerleşme koşulları içeren markalı sığır eti programları geliştirildi. Britanya’daki British Wagyu Assured programında DNA ile baba doğrulaması, çiftlikteki kimliklendirmeden kesime kadar izlenebilirlik ve bağımsız denetimler birlikte uygulanıyor. Sistemin perakendeciler ile tüketicilerde güven oluşturduğu ve Waitrose ile Aldi gibi büyük süpermarket zincirleriyle ilişkileri desteklediği aktarıldı. Güney Afrika da 2018’de başlatılan Sertifikalı Wagyu Eti programıyla ürün özgünlüğü ve kalitesine yönelik güvence sağlamayı amaçlıyor. Ülkenin kayıtlarında 7 binden fazla tam kan ve safkan hayvan ile yaklaşık 28.500 sertifikalı program hayvanı bulunuyor. Ulusal sektörlerin arz ve pazar erişimi koşullarının farklı olduğu da konferansta ortaya kondu. Uruguay, ırk özgünlüğü ve karkas kalitesini kapsayan bir Wagyu sertifikasyonu geliştirmeye çalışırken yıllık yaklaşık 2.000 tam kan ve safkan ile 30.000 F1 buzağı üretiyor. Almanya’da küçük üreticilerin dağınık yapısı büyük perakendecilerle sözleşme kurmayı zorlaştırıyor; merkezi bir yemlik veya pazarlama tesisinin üretimi birleştirerek daha düzenli arz sağlayabileceği belirtiliyor. İsviçre’de artan iç talebin önemli bölümü ithalatla karşılanırken, yüksek ihracat maliyetleri üreticileri iç pazara bağlıyor. Britanya’da ise perakendecilik ortaklıkları, finansman ve geri alım düzenlemeleri daha istikrarlı tedarik zincirlerinin kurulmasına yardımcı oluyor.

Karadeniz Tahıl Fiyatlarını Yönlendiriyor
Görsel kaynağı: Lantbruksnytt · Özgün haber
Veri haberi

Karadeniz Tahıl Fiyatlarını Yönlendiriyor

Ukrayna ve Rusya'daki limanlara yönelik saldırılar, Karadeniz bölgesinden tahıl ihracatını yarıdan fazla azalttı. Karadeniz çevresindeki gelişmelerin etkisiyle dünya piyasasında risk primi yükselirken tahıl fiyatları da son hafta yeniden arttı. Rusya'nın Odesa çevresindeki limanlara yönelik saldırıları, temmuzdan bu yana gemi şirketlerinin yaklaşık %90'ının limanlara uğramaktan kaçınmasına yol açtı. Ukrayna tahıl ihracatının %90'ını karşılayan limanlar fiilen bloke olurken taşımacılık, kapasitesi sınırlı Tuna Nehri ve demiryolu güzergâhlarına kaydı. Türkiye ve Birleşmiş Milletler, İsviçre merkezli Centre for Humanitarian Dialogue kuruluşunun arabuluculuğuyla denizde ateşkes konusunda yeni görüşmeler yapılmasını sağlamaya çalışıyor.

Letonya, Rusya Tahılı Transitine Tek Başına Engel Olamıyor
Görsel kaynağı: SB Belarus Agriculture · Özgün haber
Veri haberi

Letonya, Rusya Tahılı Transitine Tek Başına Engel Olamıyor

Letonya Başbakanı Andris Kulbergs, ülkesinin Rusya menşeli tahılın topraklarından transit geçişine gümrük vergisi koyamayacağını veya geçişi tamamen yasaklayamayacağını söyledi. Kulbergs, tarife ve transit konularında münhasır yetkinin Avrupa Birliği'ne ait olduğunu belirtti. Rusya tahılının yaptırım listelerinde bulunmadığını ve alıcıları arasında ABD, İsviçre ile Japonya'nın yer aldığını belirten Kulbergs, olası kısıtlamaların 200–800 milyon avroluk davalara yol açabileceğini ifade etti. Başbakan, konuyu AB düzeyinde görüşmek üzere bu hafta Brüksel'i ziyaret etmeyi planlıyor.

Çekya’da Sığırlarda Shamonda Virüsü İçin İnceleme Başlatıldı
Görsel kaynağı: Agropress · Özgün haber

Çekya’da Sığırlarda Shamonda Virüsü İçin İnceleme Başlatıldı

Çekya Devlet Veterinerlik İdaresi (SVS), ekim ayından bu yana sığırlarda görülen düşük, ölü doğum ve yaşama gücü olmayan buzağı vakalarının bir bölümünü Shamonda virüsü yönünden inceliyor. Virüs, Çekya’da şu ana kadar doğrulanmış değil; ancak kurum seçilmiş vakalar için araştırma yürütüyor. Arşiv notu — 26 Ekim 2026: Bu haber, 12 Ekim 2026 tarihli kaynak yayınının o dönemdeki değerlendirmelerini korur. İnsan sağlığı konusunda metindeki eski değerlendirme güncel bir güvence değildir; aşağıdaki güncel bağlam, ECDC’nin 22 Ekim açıklamasıyla bu bilgiyi yeniler. Shamonda virüsünün Avrupa’daki ilk vakaları yaz aylarında İsviçre’de tespit edildi. Daha sonra Almanya, Avusturya, Fransa ve diğer ülkelerde de görülen virüsten başta sığırlar etkilenirken koyun, keçi, at ve alpakalarda da doğrulama yapıldı. Friedrich-Loeffler-Institut bilim insanları Avrupa’da iki farklı varyantın yayıldığını belirledi; bu varyantların hastalık şiddeti bakımından farklı olup olmadığı henüz bilinmiyor. Virüs, Culicoides cinsine bağlı kan emen tatarcıklarla taşınıyor. Enfekte hayvanlarda ateş, iştahsızlık ve ishal görülebiliyor; süt sığırlarında süt verimi düşebiliyor. Gebe dişilerde enfeksiyon, ölü veya şekil bozukluğu bulunan yavruların doğmasına yol açabiliyor. Yetiştiriciler klinik belirti gösteren hayvanları da test ettirebiliyor, ancak masrafları kendileri karşılıyor. Olası bir doğrulama halinde şu aşamada olağanüstü önlem planlanmıyor. Mevcut bilgilere göre virüs insanlar için risk taşımıyor. Güncel bağlam — 26 Ekim 2026: Shamonda virüsü (SHAV), Simbu serogrubundaki bir orthobunyavirüstür; ilişkili olduğu Schmallenberg virüsüyle aynı virüs değildir. APHA ve IVI’nin bilgilerine göre hayvanlar arasında başlıca Culicoides cinsi sokucu küçük sineklerle taşınır. Ateş, ishal, halsizlik ve süt veriminde düşüş gibi belirtiler başka hastalıklarda da görülebildiği için veteriner değerlendirmesi gerekir. ECDC’nin 22 Ekim 2026 açıklamasına göre Fransa’da ciddi bir hastalık nedeniyle tedavi gören bir kişide ilk insan enfeksiyonu bildirildi. Enfeksiyonun nasıl edinildiği ve virüsün hastanın ölümüne katkısı araştırılmaktadır. Bu yeni bilgi nedeniyle arşivdeki insan sağlığı değerlendirmesi güncel durumun kesin bir ifadesi olarak okunmamalıdır.

Türkiye Pirinç İthalat Vergilerinin Hesaplama Sistemini Değiştirdi
Görsel kaynağı: Terra e Vita · Özgün haber
Veri haberi

Türkiye Pirinç İthalat Vergilerinin Hesaplama Sistemini Değiştirdi

Türkiye, pirinç ithalat vergilerinin hesaplanma yöntemini değiştiren yeni bir rejim uygulamaya koydu. Buna göre vergi, ürünün gerçek fiyatı üzerinden yüzdesel olarak değil, ton başına 1.400 ABD doları asgari referans değer esas alınarak hesaplanacak. Düzenleme, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinden gelen pirinç partilerini de kapsıyor. Pirinç ithalat vergisi %45 olarak belirlenirken, fiyatı ton başına 1.400 dolara eşit veya daha düşük işlemlerde vergi, pirinç çeşidi ve taraflar arasındaki sözleşme fiyatından bağımsız olarak ton başına 630 dolar olacak. Fiyat bu eşiğin üzerine çıktığında ise vergi, işlem gören malın gerçek değeri üzerinden hesaplanacak. Sektör çalışanları, mevcut fiyatlarla Türkiye’ye pirinç ihraç etmenin neredeyse imkânsızlaşabileceğini ve yeni verginin Türk ithalatçıların ödediği fiyatı fiilen iki katına çıkarabileceğini belirtiyor. Türkiye, AB ülkeleriyle ticaretteki güçlü düşüşe rağmen Avrupa pirincinin Birleşik Krallık ve İsviçre’nin ardından üçüncü ithalatçısı olmayı sürdürüyor. Son kampanyada Türkiye’ye ithal edilen işlenmiş pirinç miktarı 13 bin tonun biraz üzerindeydi; 2023/24 sezonunda bu miktar 17 bin tondu. İşlemler ağırlıklı olarak Baldo grubunu kapsarken, İtalya’daki depolarda bulunan stokların rejim değişmezse başka ülkelere yönlendirilmesi gerekebileceği ve bunun piyasa fiyatlarını etkileyebileceği aktarılıyor.

Tarım Girdilerinde Şirket Yoğunlaşması Çiftçilerin Seçeneklerini Daraltıyor
Görsel kaynağı: RTBF · Özgün haber
Veri haberi

Tarım Girdilerinde Şirket Yoğunlaşması Çiftçilerin Seçeneklerini Daraltıyor

Belçika merkezli RTBF’nin “Avrupa’dan Görünüm” dosyası, az sayıda büyük şirketin tohum, bitki koruma ürünleri, gübre ve tarım makineleri gibi girdilerdeki ağırlığını inceliyor. Dosyaya göre yoğunlaşma, üretim girdileriyle sınırlı kalmıyor; gıda işleme ve perakende pazarlarında da az sayıda şirket belirleyici oluyor. Bu yapı, çiftçileri tedarik zincirinin hem başında hem de sonunda yoğunlaşmış piyasalar arasında bırakabiliyor. Dosyada İsviçre merkezli Syngenta’nın bitki koruma ürünleri alanındaki konumu örnek gösteriliyor. Şirket, 2025’te bu ürünlerin satışından 13,7 milyar dolar gelir elde etti; söz konusu gelir bir önceki yıla göre %4 arttı. Syngenta’nın yaklaşık 1.800 bitki koruma ürününün ruhsatını kaydettirdiği, yeniden kaydettirdiği veya uzattığı aktarılıyor. Kamu otoritelerinin insan sağlığı ve çevre kaygıları nedeniyle ruhsat yenileme ve yeni ürünlere izin verme konusunda daha sıkı davranması, mevcut geniş ürün portföylerine sahip şirketlerin önemini artırıyor. Avrupa Birliği’nde pestisitlerde izin verilen etkin madde sayısının 25 yılda 1.000’in üzerinden yaklaşık 500’e gerilediği belirtiliyor. Yeni bir pestisitin ruhsatlandırılması 7 ila 10 yıl sürebiliyor ve ruhsatın geçerliliği en fazla 15 yıl olabiliyor. Dosyaya göre uzun ve maliyetli süreçler, ruhsat yenileme kapasitesi yüksek şirketlere avantaj sağlarken yeni şirketlerin pazara girişini zorlaştırıyor. Bu koşulların çiftçilerin tohum, kimyasal ürün ve makine seçeneklerini daraltabileceği ifade ediliyor. Şirket yoğunlaşmasının yaklaşık 150 yıllık bir geçmişe sahip olduğu, birleşmelerin özellikle 1980’lerden itibaren hızlandığı aktarılıyor. Bayer’in Monsanto’yu 2018’de satın alması, Dow ile DuPont’un 2019’da Corteva Agriscience adı altında birleşmesi, Potash Corporation ile Agrium’un 2018’de Nutrien’i oluşturması ve Syngenta’nın ChemChina tarafından 2017’de satın alınması bu sürecin örnekleri arasında gösteriliyor. ETC araştırma kolektifine göre, küresel tohum pazarında en büyük 10 şirketin 10 yıl önce kontrol ettiği %40’lık paya bugün en büyük iki şirket sahip. Dosyada, az sayıda şirkete bağımlılığın tedarik şoklarında çiftçileri ve gıda sistemini daha kırılgan hâle getirebileceği yönündeki eleştirilere de yer veriliyor. Bununla birlikte yoğunlaşmanın tek başına rekabet hukukunu ihlal etmediği belirtiliyor. Rekabeti ortadan kaldırmaya yönelik uygulamalar veya az sayıda aktörün bulunduğu bir pazarda gücü artıran birleşmeler incelemeye alınabiliyor. Wageningen Üniversitesi ve Araştırma Merkezi’nden Max Koppenberg ise yoğunlaşmanın her zaman hâkim durumun kötüye kullanılması anlamına gelmediğini, bazı perakende pazarlarında yoğun rekabetin düşük kâr marjları ve görece düşük tüketici fiyatlarıyla sonuçlanabildiğini söylüyor. Yeni girişleri kolaylaştırmak için ruhsat süreçlerinin hızlandırılması ve patent sürelerinin sınırlandırılması önerilirken, patent süresini kısaltmanın ters sonuç doğurabileceği uyarısı yapılıyor.

Kuzey Makedonya'da Asgari Ücretin Gıda Alım Gücü Beş Yılda %19 Arttı
Görsel kaynağı: MIA — Makedonya Haber Ajansı · Özgün haber
Veri haberi

Kuzey Makedonya'da Asgari Ücretin Gıda Alım Gücü Beş Yılda %19 Arttı

Kuzey Makedonya'da asgari ücretle satın alınabilen gıda miktarı, Ağustos 2021 ile Ağustos 2026 arasındaki beş yıllık dönemde yaklaşık %19 arttı. Makedonya Devlet İstatistik Kurumu verilerine dayanan hesaplamaya göre bu gelişme, gıda ve alkolsüz içecek fiyatları %46 yükselmesine rağmen asgari ücretin aynı dönemde %74 artmasıyla gerçekleşti. Böylece Ağustos 2026'da tek bir asgari ücretle, beş yıl önceye kıyasla daha fazla gıda alınabildi. Ortalama ücretlerde de benzer bir artış görüldü. Temmuz 2026'da ortalama aylık brüt ücret 72.935 denara ulaşırken, Temmuz 2021'de bu tutar 42.776 denardı. Bu, beş yılda yaklaşık %71'lik nominal artış anlamına geliyor. Ağustos 2026'da tüketici fiyatları da Ağustos 2021'e göre yaklaşık %46 daha yüksek oldu; veriler ücretlerin nominal olarak fiyatlardan daha hızlı arttığını gösterdi. EuroNews Business'ın Eurostat verileriyle yaptığı karşılaştırmaya göre Avrupa Birliği'nde gıda ve alkolsüz içecek fiyatları aynı dönemde ortalama %34 yükseldi. Kuzey Makedonya'daki %46'lık artış, AB ortalamasının 12 puan üzerinde kaldı. Avrupa Birliği içinde en yüksek artışlar Macaristan'da %57, Bulgaristan'da %54 ve Romanya'da %53 olarak kaydedildi. Kıbrıs'ta artış %21 olurken, 35 Avrupa ülkesini kapsayan daha geniş karşılaştırmada en düşük yükseliş İsviçre'de %5 oldu. Buna karşılık asgari ücretin gıda karşısındaki alım gücü, karşılaştırılan 26 ülkenin çoğunda arttı. Sırbistan ve Karadağ'da artış %37 ile en yüksek düzeye ulaşırken, Kuzey Makedonya'daki %19'luk yükseliş bazı Batı Avrupa ülkelerinin üzerinde kaldı. İrlanda'da artış %10, Almanya'da %9, Yunanistan'da %7, Belçika ve Hollanda'da %6, Portekiz'de ise %3 oldu. Malta'da alım gücü %6, İspanya'da %5, Fransa'da %4 geriledi. Gıda fiyatlarındaki artışın Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden önce başladığı, savaşın ise enerji, gübre ve taşıma maliyetlerini artırarak tarım piyasalarındaki bozulmaları derinleştirdiği belirtildi. Türkiye'de aynı dönemde gıda ve alkolsüz içecek fiyatları %752 yükseldi; EuroNews bu artışı yüksek enflasyon ve Türk lirasındaki değer kaybıyla ilişkilendirdi. Ancak karşılaştırma brüt asgari ücretleri ve gıda fiyatlarını esas alıyor; vergiler, kira, faturalar, ulaşım ve diğer zorunlu yaşam giderlerini hesaba katmadığı için hanelerin bu giderlerden sonra gıdaya ayırabildiği gerçek tutarı göstermiyor.

İsviçre’de Organik Süt Fiyatı Litre Başına 3 Sent Artacak
Görsel kaynağı: Telegrafi · Özgün haber
Veri haberi

İsviçre’de Organik Süt Fiyatı Litre Başına 3 Sent Artacak

İsviçre’de organik sütün litre fiyatı 1 Ekim’den itibaren 3 sent artacak. Telegrafi’nin aktardığı bilgiye göre fiyat değişikliği, bu yıl yaşanan olağanüstü hava koşullarının organik süt üretimi üzerindeki etkileriyle ilişkilendirildi. Bio Suisse, kuraklık, hayvan yemi eksikliği ve hasat kayıplarının birçok organik çiftliğin ekonomik durumunu etkilediğini açıkladı. Kuruluş, bu koşulların üretim yapan işletmeler üzerindeki mali baskıyı artırdığını belirtti. Fiyat artışının İsviçre’deki organik süt üreticilerini ve tüketicileri etkilemesi bekleniyor. Kaynakta artışın yeni litre fiyatı veya tüketici fiyatına toplam etkisiyle ilgili başka bir bilgi paylaşılmadı.