BM, Hürmüz'den Gübre Geçişi İçin ABD-İran Anlaşması İstedi
ABD ile İran'ın, gübrelerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişini kolaylaştıracak Birleşmiş Milletler (BM) destekli plan üzerinde birkaç hafta içinde anlaşamaması, Asya ve Afrika'nın bazı bölgelerinde gıda güvenliği krizine yol açabilir. Planı yürüten BM Genel Sekreter Yardımcısı Jorge Moreira da Silva, anlaşma sağlanmazsa ekim döneminin kaçırılabileceğini söyledi. BM, gübre geçişini kolaylaştırmak amacıyla mart ayında bir görev gücü oluşturdu ancak mekanizma henüz uygulanmadı. Moreira da Silva, Washington ve Tahran'ın anlaşması halinde planın 7-10 gün içinde devreye alınabileceğini belirtti. Ona göre ekim döneminin kaçırılması tarımsal verimliliği düşürebilir ve fiyatlar üzerindeki etkiyi artırabilir. Savaştan önce Hürmüz Boğazı, küresel ticarete konu ürenin yaklaşık üçte birini ve deniz yoluyla taşınan kükürdün yaklaşık yarısını taşıyordu. Uluslararası Gıda Politikası Araştırma Enstitüsü, Körfez bölgesinden gübre sevkiyatlarının çatışmanın başlamasından altı aydan fazla süre sonra büyük ölçüde durduğunu bildirdi. Uluslararası Ticaret Odası'nın ağustos raporuna göre, kesintinin sürmesi halinde emtia fiyatları tahıllarda %81'e, yağ bitkilerinde %66'ya ve hayvansal ürünlerde %30'a kadar yükselebilir. Önerilen operasyonda Umman'da kurulacak koordinasyon merkezi gemileri kaydedecek ve güvenli geçişi koordine edecek. BM gözlemcileri yüklemeyi doğrulayacak, gemiler transit sırasında izlenecek ve gerekirse ek denetimler yapılacak. İran ile ABD, hazirandaki geçici ateşkesin çökmesinden bu yana arabulucular üzerinden öneri alışverişi yapıyor. Ancak Hürmüz'ü yeniden açma çabaları Tahran'ın koşulları ve Washington'ın İran'ın nükleer programını baştan ele alma ısrarı nedeniyle durmuş durumda. Karadeniz'deki gemi saldırıları, Kızıldeniz'deki Husilerin saldırıları ve iklim krizi de küresel gıda güvenliği üzerindeki baskıyı artırıyor.
