ARAŞTIRMA MASASI

Haber arşivi

Ülke, konu ve tarihe göre yerel kaynaklardan gelen haberleri keşfedin.

Yayın tarihi

23 haber · Sayfa 1

Kaynak ülkesi: RomanyaAgroTV11 Kasım 2026

Veri haberi

AB Gübre Ortaklığının İlk Toplantısı Yapıldı; Çiftçiler 2027 İçin Sonuç Bekliyor

Avrupa Birliği’nin gübre ortaklığının ilk toplantısı, AB tarım komiseri Christophe Hansen’in açılışıyla yapıldı. Ortaklık kapsamında AB içinde erişilebilir fiyatlarla gübre üretiminin güvenceye alınması, daha öngörülebilir bir piyasa oluşturulması ve sanayi emisyonlarının azaltılması hedefleniyor. Romanya’daki çiftçiler ise bu girişimin üretim maliyetlerine ve gübre tedarikine somut biçimde yansımasını bekliyor. Girişim, ithal gübrelere uygulanan Avrupa karbon vergisi ve piyasa dalgalanmalarının ardından gündeme geldi. Kaynağa göre vergi, 1 Ocak 2026’dan itibaren fiyatlarda %30’a varan artışlara yol açtı. Avrupa piyasasında üre fiyatı 2025 sonunda ton başına 500 avronun altındayken ilkbaharda 700 avroyu aştı. Ortadoğu’daki gerilimler ve Türkiye’den ihracatın durması da birçok Rumen çiftçinin ürünü zamanında bulamamasına neden oldu. AB, mayıs ayında azot bazlı gübrelerde gümrük vergilerini bir yıl süreyle askıya aldı. Çiftçiler bu adımı yararlı ancak gecikmiş olarak değerlendirirken, Komisyonun gübre ve enerji maliyetlerinden etkilenen üreticiler için açıkladığı 540 milyon avroluk desteğin Romanya’ya ayrılacak payı, yararlanıcıları ve ödeme takvimi hakkında açıklama istiyor. Ayrıca karbon vergisi maliyetinin yalnızca üreticilere değil, nihai kullanıcılara da yansıyacak şekilde telafi edilmesini talep ediyorlar. Romanya’da gübre üretiminin yeniden güçlendirilmesi de beklentiler arasında. Ülkenin tek büyük gübre üreticisi olarak belirtilen Azomureș, 1 Eylül 2026’da Romgaz tarafından devralındı; tesisin kapasiteyle çalışmasının yaklaşık Nisan 2027’de başlaması bekleniyor. Çiftçiler, ilkbahar kampanyasından önce üretimin mümkün olması için gaz tedarikinde çözüm istiyor. Azotlu gübrelerde gümrük vergisi askıya alma uygulamasının 2027 ilkbaharında sona erecek olması nedeniyle uzatma kararı da tedarik döneminden önce alınmalı. FAPPR ise karbon kurallarının 2030’dan önce gözden geçirilmesini ve farklı gübre türlerine erişimin kolaylaştırılmasını talep etti.

Kaynak ülkesi: FransaPleinchamp9 Kasım 2026

Veri haberi

Claas, Yüksek Güçlü Tarım Makineleri İçin Amonyak Yakıtını Araştırıyor

Claas, yüksek güçlü tarım makinelerinde amonyağın yakıt olarak kullanılabilirliğini değerlendiren GAMCO araştırma projesine katıldı. Alman araştırma enstitüsü WTZ Roßlau tarafından yürütülen projede MAN Engines de yer alıyor. Claas, geliştirilecek motoru traktör veya biçerdöver gibi yüksek güçlü makinelerinden birine entegre edecek. Proje, özellikle tam yükte çalışan büyük traktörler ve hasat makineleri için sıvı yakıt alternatiflerini inceliyor. Claas, bu tür makinelerin yakın gelecekte yüksek enerji yoğunluğuna sahip yakıtlara ihtiyaç duymayı sürdüreceğini belirtiyor. Şirkete göre amonyak, yenilenebilir enerjiler kullanılarak üretilebilmesi, yüksek enerji yoğunluğu ve hidrojene kıyasla daha kolay depolanabilmesi nedeniyle değerlendiriliyor. Azotlu gübrelerin temel maddesi olan amonyak, havadaki azot ile doğal gaz, elektroliz veya biyolojik hidrojen gibi kaynaklardan elde edilen hidrojenin birleştirilmesiyle sentezleniyor. 3,2 milyon avro bütçeli GAMCO projesinin Ekim 2029’a kadar sürmesi planlanıyor. Claas, amonyağın yanı sıra hidroişlenmiş bitkisel yağlarla çalışan termik motorlar ve elektrikli makineler üzerinde de çalışmalar yürütüyor.

Kaynak ülkesi: HırvatistanIndex.hr6 Kasım 2026

Veri haberi

Rusya, Gübre İhracat Kotası İçin 18,8 Milyon Ton Belirledi

Rusya hükümeti, Aralık 2026-Mayıs 2027 döneminde gübre ihracatını 18,8 milyon tonla sınırladı. Hükümet, düzenlemenin iç piyasaya yeterli gübre arzı sağlamak amacı taşıdığını açıkladı. Kotanın 11,3 milyon tonunu azotlu, 7,5 milyon tonunu ise kompleks gübreler oluşturuyor. Yeni kota, Haziran-Kasım dönemi için belirlenen 20 milyon tonluk sınırın altında kalıyor. Önceki Aralık-Mayıs döneminde ise 18,7 milyon ton gübrenin gümrüksüz ihracatına izin verilmişti. Böylece yeni dönem kotası, önceki döneme göre sınırlı bir artış gösterirken yaz dönemine kıyasla düşüyor. Rusya, dünya gübre üretiminin %20'sinden fazlasını gerçekleştiriyor ve geçen yıl AB gübre ithalatında %22 paya sahipti. Ülke 2025'in tamamında yaklaşık 43 milyon ton mineral gübre ihraç etti; bu sevkiyatların toplam değeri 11 milyar doların üzerindeydi. Agroexport uzmanlarına göre Rus ihracatçıları yılın ilk çeyreğinde dünya pazarlarına 9,6 milyon ton gübre gönderdi. Aynı dönemde sevkiyatların değeri, geçen yılın aynı dönemine göre %16 artarak 3,6 milyar dolara çıktı; en büyük ithalatçılar Brezilya ve Hindistan oldu. Rusya ayrıca eylül ortasında, yerli gübre üreticilerinin arzını güvenceye almak amacıyla sülfürik asit ihracatını yıl sonuna kadar yasakladı.

Kaynak ülkesi: İranMehr — Ekonomi1 Kasım 2026Görüş / analiz

Trump'ın İran'ı Tarım ve Gıda Girdileriyle Kuşatma Düşüncesi Üzerine Analiz

Konuk yazar ve tarım kalkınması analisti Hüseyin Şirzad'a göre savaşlar, iklim olayları ve jeopolitik parçalanma aynı anda etkili olarak küresel gıda krizi riskini büyütüyor. Analizde Rusya-Ukrayna savaşının iki ülkenin tarımsal ihracatını aksattığı, İran'a yönelik savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki süregelen kapanmanın gübre taşımacılığını sınırladığı, güçlü bir El Niño olasılığının ise geniş bölgelerde kuraklık ve ürün kaybı yaratabileceği savunuluyor. Bu gelişmelerin gıda fiyatlarından daha geniş bir güvenlik zincirine işaret ettiği belirtiliyor. Yazara göre enerji, kimyasal gübre, deniz taşımacılığı ve gıda üretimi birbirinden ayrı başlıklar değil, ulusal güvenliğin birbirine bağlı unsurlarıdır. Hürmüz Boğazı'nda gemi geçişlerinin aksaması petrol ve gazın yanı sıra gübre ile bu gübrelerin hammaddelerinin ticaretini de etkileyebilir. Doğal gazın üre, yani azotlu gübre üretiminde önemli bir girdi olması nedeniyle enerji fiyatlarındaki artış ve gübre ihracatındaki kısıtlamalar, çiftçileri daha az gübre kullanmaya iterek verimi düşürebilir. Analiz, baskının hayvansal üretime de aktarılabileceğini belirtiyor. Mısır, soya küspesi, enerji ve taşımacılık maliyetleri et ile yumurta üretiminin başlıca giderleri arasında gösteriliyor. Bu nedenle yem ve diğer girdilerdeki sıkışma, kanatlı, yumurta ve diğer hayvansal ürünlerin üretim maliyetini artırabilir. Bununla birlikte etkinin şiddetinin ülkeye, mevcut stoklara ve kullanılabilecek alternatif güzergâhlara göre değişeceği vurgulanıyor. İthalata bağımlı ve düşük gelirli ülkelerin gıda enflasyonu ile tüketimde daralma açısından daha kırılgan olabileceği, güçlü iç tarıma ve yeterli rezervlere sahip ülkelerin ise daha dayanıklı kalabileceği ifade ediliyor. Yazar, Avrupa Birliği'nin artan belirsizlik karşısında tarım sektörüne desteği artırırken daha içe dönük ve kısıtlayıcı bir çizgiye yöneldiğini değerlendiriyor. Bu yaklaşım kısa vadede siyasi istikrar sağlayabilse de gerekli girdilere erişimi ve uzun vadeli ihracat fırsatlarını sınırlayabilir. İran ise analizde iki yönlü bir konumda ele alınıyor: Hürmüz Boğazı'na yakınlığı ülkeye enerji ve ticaret yolları bakımından pazarlık gücü sağlayabilir; ancak yaptırım, ticaret kısıtları ve artan ekonomik maliyet risklerini de yükseltebilir. Orta Asya içinse tahıl, gübre, yem, enerji ve alternatif ticaret yollarının birlikte değerlendirilmesi öneriliyor. Kaynak, 2022'de Birleşmiş Milletler ve Türkiye'nin kolaylaştırdığı anlaşmanın Rusya ile Ukrayna'dan tahıl ve gübre akışını alternatif güzergâhlarla sürdürdüğünü hatırlatıyor.

Kaynak ülkesi: RusyaRIA Novosti30 Ekim 2026

Veri haberi

Rusya’nın Türkiye’ye Gübre İhracatı İlk Dokuz Ayda Dörtte Bir Arttı

Rusya’nın Türkiye’ye gübre ihracatı, 2026’nın ilk dokuz ayında geçen yılın aynı dönemine göre dörtte bir artarak 315 milyon dolara ulaştı. Buna karşılık eylül ayında Rusya’dan Türkiye’ye gübre sevkiyatı önceki aya göre 2,3 kat, Eylül 2025’e göre ise %44 azaldı. Türkiye’deki şirketlerin en fazla talep ettiği ürün grubu azotlu gübreler olurken, bu ürünlerin eylül ithalatı yaklaşık 22 milyon dolar olarak kaydedildi.

Kaynak ülkesi: MoldovaAgrobiznes Moldova30 Ekim 2026

Veri haberi

Bayer, Azotlu Gübre Bağımlılığını Azaltabilecek Tahıllar Geliştiriyor

Alman tarım şirketi Bayer, buğday, mısır ve pirinçte atmosferik azotun bitkiler tarafından kullanılmasını sağlayabilecek yeni çeşitler geliştiriyor. Şirket, bitki köklerinin atmosferik azotu bitkilerin yararlanabileceği bileşiklere dönüştüren bakterilerle etkileşmesini hedefleyen bir teknoloji üzerinde çalışıyor. Yaklaşım başarılı olursa sentetik azotlu gübre ihtiyacının ve çiftçilerin gübreleme giderlerinin azalabileceği belirtiliyor; ancak bu sonuç henüz gerçekleşmiş bir üretim kazanımı değil. Bayer, teknoloji için California Üniversitesi, Davis (UC Davis) tarafından geliştirilen bir yöntemin ticari kullanım lisansını aldı. Yöntem, tahılların DNA'sında değişiklik yapılarak köklerin azot dönüştüren bakterilerle etkileşmesini öngörüyor. Soya ve diğer baklagiller atmosferik azottan bakterilerle kurdukları simbiyotik ilişki sayesinde yararlanabilirken, buğday, mısır ve pirinç büyük ölçüde azotlu mineral gübrelere ihtiyaç duyuyor. Bu üç tahılın dünya genelinde tüketilen kalorilerin neredeyse yarısını sağladığı aktarılıyor. Şirkete göre teknoloji, gübreleme maliyetlerinin yanı sıra tarımın sera gazı emisyonlarını ve ülkelerin azotlu gübre ithalatına bağımlılığını azaltabilir. Bayer, yaklaşımın gübre fiyatlarının yükseldiği ve Orta Doğu'daki çatışmanın küresel tedarik zincirlerini etkilediği bir dönemde önem taşıdığını belirtiyor. Şirket ayrıca teknolojinin yaklaşık 85 milyar dolar olarak tahmin edilen küresel üre pazarında yeni fırsatlar yaratabileceğini düşünüyor. Çalışmalar şimdiye kadar seralarda yürütüldü. Bayer'in bir sonraki aşamada tarla koşullarında denemelere geçmesi planlanıyor. Ancak ek araştırmalar ve gerçek üretim koşullarındaki etkinliğin doğrulanması gerektiğinden, şirket bu yöntemle geliştirilen çeşitlerin 2030'lu yıllardan önce piyasaya çıkmasını beklemiyor.

Kaynak ülkesi: Almanyaagrarheute27 Ekim 2026

Veri haberi

Azotlu Gübre Fiyatları Yükselirken Tahıl Fiyatları Düşüyor

Dünya ve Avrupa piyasalarında azotlu gübre fiyatları yükselirken tahıl fiyatları geriliyor. Bu gelişme, gübre maliyeti ile ürün geliri arasındaki makası çiftçiler aleyhine açıyor ve gübre alımını zorlaştırıyor. Avrupa’da doğal gaz fiyatının yaklaşık 100 avro/MWh’ye çıkarak dört yılın en yüksek seviyesine ulaşması, bölgede üretilen azotlu gübrelerin maliyetini de yukarı çekiyor. Küresel üre piyasasında Mısır ve Hindistan kaynaklı gelişmeler de Avrupa tedarikini pahalılaştırıyor. Mısır’da üre fiyatı ekim sonunda bir hafta içinde yaklaşık 467 dolardan 535 dolar/tona yükseldi; bu artış Avrupa’ya teslimat maliyetini yaklaşık 60 avro/ton artırdı. Hindistan’ın son alım ihalesinde talep edilen 1,7 milyon tonun yalnızca 410 bin tonu sipariş edildi. İhracatçıların teklif edilen fiyatları düşük bulması nedeniyle Hindistan’ın ihtiyacının önemli bölümü karşılanmadı. Baltık limanlarında üre fiyatı 680 avro/tona çıktı ve ekim ayında 25 avro/ton arttı. Kalsiyum amonyum nitratın (KAS) fiyatı da yaklaşık 10 avro yükselerek 470 avro/tona ulaştı. Avrupa’daki gaz depolarının kış başında yaklaşık %70, Almanya’dakilerin ise %61 dolu olması ve Orta Doğu’dan sıvılaştırılmış doğal gaz akışlarının gergin seyretmesi, üreticilerin hareket alanını sınırlıyor. Buna karşın, alıcı sayısının düşük olması tedarik sıkışıklığının henüz fiyatlara tam yansımamasını sağlıyor. Kaynağa göre kış sonrasında alımlar yeniden hızlanırsa fiyat baskısı artabilir. DAP fosfor gübresi Baltık limanlarında 910 avro/tonda sabit kalırken, amonyum sülfatta yeni sevkiyatların vergiler ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’na tabi olması fiyat düşüşü ihtimalini sınırlıyor.

Kaynak ülkesi: FinlandiyaMaaseudun Tulevaisuus26 Ekim 2026

Veri haberi

ABD’de Gübre Üretimini Artırmak İçin 1,34 Milyar Dolarlık Sekiz Proje Açıklandı

ABD Tarım Bakanlığı (USDA), ülkede gübre üretimini artırmak ve ithal gübreye bağımlılığı azaltmak amacıyla toplam 1,34 milyar dolar değerinde sekiz yatırım projesi açıkladı. Projelerin azot, fosfor, potasyum ve kükürt gübrelerini kapsadığı; yıllık üretim veya üretim kapasitesini yaklaşık 1,08 milyon ton artırmasının beklendiği bildirildi. Yatırımların yaklaşık 573 milyon doları federal kaynaklardan, kalan bölümü ise ağırlıklı olarak özel sektörden karşılanacak. Projeler yeni tesislerin kurulması ve mevcut fabrikaların genişletilmesini içeriyor. En büyük, 360 milyon dolarlık projeyle Kansas ve Indiana’da iki tesis kurulması ve sığır gübresinden yılda yaklaşık 4.100 ton sıvı amonyum nitrat gübresi üretilmesi planlanıyor. USDA, yatırımlar tamamlanırsa azotlu gübre fiyatlarının %4,4, potasyumlu gübre fiyatlarının %5,3 düşebileceğini öngörüyor; bu oranlar gerçekleşmiş sonuç değil, tahmin niteliğinde.

Kaynak ülkesi: Ukrayna24 Kanal23 Ekim 2026

Veri haberi

Kışlık Soğan İçin Sarımsak ve Soğan Sonrası Dikim Önerilmiyor

Kışlık soğan dikiminden önce tarlada daha önce hangi ürünün yetiştiğinin ve toprağın durumunun değerlendirilmesi öneriliyor. VSN’nin aktardığı değerlendirmeye göre sarımsak ve diğer soğan türleri, aynı familyadan oldukları ve ortak hastalık ile zararlıları taşıyabildikleri için uygun öncüller arasında bulunmuyor. Bu ürünlerden sonra soğan yetiştirildiğinde ürün zayıflayabiliyor. Aynı ürünlerin aynı yerde birkaç yıl üst üste yetiştirilmesi, hastalık etmenlerinin toprakta birikme riskini artırabiliyor. Bu nedenle soğanın aynı yatağa 3–4 yıldan önce döndürülmemesi, tarlada hastalık görülmüşse daha uzun ara verilmesi tavsiye ediliyor. Pırasa ve süs soğanları da aynı familyadan oldukları için iyi öncüller sayılmıyor. Patatesten sonra kışlık soğan dikmek mümkün; ancak patates için fazla gübre kullanılmışsa veya tarlada çok sayıda bitki artığı kalmışsa dikim öncesinde toprağın hazırlanması gerekiyor. Lahana da toprak tükenmemiş ve hastalık sorunu yaşanmamışsa kullanılabilir. Salatalık, kabak, bal kabağı, bezelye, fasulye ve yabancı otlardan temizlenmiş, iyi hazırlanmış tahıl alanları uygun öncüller arasında gösteriliyor. Baklagiller, azot bağlayan bakterilerle etkileşim sayesinde toprağa bir miktar azot bırakabiliyor; ancak bu durum sonbaharda fazla azotlu gübre verilmesini gerektirmiyor. Dikim için güneşli ve su birikmeyen alanların seçilmesi, gerekirse olgun kompostun toprağa eşit biçimde karıştırılması öneriliyor. Kullanılacak soğanlıkların sert, çürüme, leke ve mekanik hasar bulunmayan sağlıklı materyal olması gerekiyor. Fazla gübre daha büyük soğanları garanti etmezken kışlamayı kötüleştirebilir. Soğan büyüklüğünü ayrıca çeşit, dikim materyalinin kalitesi, ışık, toprak yapısı ve asitliği, nem ile ilkbahar bakımı da etkiliyor. En iyi sonuç için münavebe, sağlıklı dikim materyali ve iyi hazırlanmış alanın birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Kaynak ülkesi: MısırAl-Watan Egypt23 Ekim 2026

Veri haberi

Mısır’da Sıcaklık Dalgalanması İçin Ürün Koruma Uyarısı

Mısır Tarım ve Arazi Islahı Bakanlığı İklim Değişikliği ve Uzman Sistemler Bilgi Merkezi Başkanı Muhammed Fehim, ülkenin büyük bölümünde sıcaklıkların gelecek hafta sonuna kadar hafif yüksek seyretmesinin beklendiğini açıkladı. Kuzey bölgelerden Kahire’ye kadar gündüzleri sıcak, Yukarı Mısır’ın güneyinde ise daha sıcak hava beklenirken geceleri hava çoğunlukla ılıman olacak. Kuzeydeki tarım yolları ve hızlı ulaşım yollarında sabah saatlerinde yoğun sis, bazı bölgelerde de rüzgâr görülebileceği belirtildi. Fehim, sonbahara girilmesine rağmen sıcak havanın sürmesi ve gece-gündüz sıcaklıklarının değişmesi nedeniyle çilek, patates, çeşitli sebzeler ve turunçgillerde sorun yaşanabileceği uyarısında bulundu. Yüksek bağıl nem ile sabah çiyinin mantar ve böcek hastalıklarının yayılmasını kolaylaştırabileceği, nemli ve kuru rüzgârların art arda esmesinin de yaprak ve bitki dokularında küçük yaralar oluşturabileceği ifade edildi. Bu koşulların Yukarı Mısır’da bakla, yonca ile tıbbi ve aromatik bitkilerin ekimini geciktirebileceği kaydedildi. Üreticilere özellikle Yukarı Mısır’da buğday ve baklayı aceleyle ekmemeleri, buğdayda uygun çeşitleri ve önerilen ekim tarihlerini dikkate almaları tavsiye edildi. Taşkınla sulanan arazilerde patates, pancar ve baş soğan gibi yumrulu ürünlerin en yakın sulamasında 8-10 litre fosforik asit uygulanması önerildi. Patates, pancar, fasulye, domates, biber, patlıcan, salatalık ve kabakta azotlu gübre, özellikle üre kullanımının azaltılması istendi; geç ekilen mısır ve şeker kamışının da rüzgâr sırasında sulanmaması önerildi.

Kaynak ülkesi: ArjantinBichos de Campo17 Ekim 2026

Veri haberi

Azotlu Gübre Fiyatları Çin ve Avrupa Etkisiyle Yükseldi

Uluslararası azotlu gübre piyasasında fiyatlar, Çinli üreticilerin Hindistan’ın IPL kuruluşu tarafından açılan ihalede sunulan 352,1-356,2 ABD doları/ton CFR seviyesindeki teklifleri kabul etmemesiyle yükseldi. IF Ingeniería en Fertilizantes’e göre bu tutum, Batı piyasalarına ucuz Asya arzı geleceği beklentisini azalttı. Avrupa doğal gaz fiyatlarındaki yeni artış da Avrupa’nın ithalat talebini ve Amerika kıtasındaki alımları hızlandırdı. Çin’de perl üre fiyatı 345-350 ABD doları/ton FOB’a yükselirken, granül üre sınırlı arz nedeniyle 425-435 ABD doları/ton FOB aralığında kaldı. Mısır’da Avrupa’ya gönderilecek granül üre, haftanın başındaki 480 ABD doları/ton FOB seviyesinden 520-527 ABD doları/ton FOB’a çıktı. Cezayir’de Sorfert’in Avrupa’ya 20.000 tonluk satışı 530 ABD doları/ton FOB’dan gerçekleşti; Orta Doğu referansı ise hafta sonunda 440-450 ABD doları/ton FOB’a yükseldi. Brezilya’da granül üre 470-485 ABD doları/ton CFR’a çıktı ve Katar çıkışlı bir parti 480 ABD doları/ton CFR’dan kapandı. Arjantin’de granül üre ithalatı iki haftalık düşüşün ardından toparlandı. Haftanın başında piyasa 485-510 ABD doları/ton CFR olarak değerlendirilirken, ekim ayındaki sevkiyat için en az 10.000 ton 500 ABD doları/ton CFR’dan kapandı; perşembe günü teklifler 510-520 ABD doları/ton CFR’a yükseldi. İç talep bekleme modunda kalmasına rağmen toptan fiyat 595-605 ABD doları/tonda sabit kaldı. Hafta sonunda arz 605-615 ABD doları/tona, ithalat paritesi ise 615-620 ABD dolarına yaklaştı. Fosfatlı gübrelerde piyasa genel olarak yatay ve temkinli seyretti. Batı yarımkürede spot alımların düşük sezonu fiyatları sınırlarken, Hindistan ve Pakistan Rabi sezonu için yükümlülüklerini sürdürdü. Arjantin’de yeni fosfat gemisi sözleşmesi yapılmadı; Fas menşeli hacimlere ilişkin görüşmeler OCP ile yaşanan fiyat farkları nedeniyle sonuçlanmadı. DAP/MAP referansı 850-870 ABD doları/ton CFR’da, toptan fiyatlar ise 965-985 ABD doları/ton seviyesinde kaldı.

Kaynak ülkesi: PolonyaAgropolska14 Ekim 2026

Veri haberi

Almanya, 2026'nın İlk Yarısında Polonya'nın Gübre İthalatında Lider Oldu

Almanya, 2026'nın ilk yarısında Polonya'nın mineral gübre ithalatında Rusya'yı geride bırakarak en büyük tedarikçi oldu. Polonya Tarım ve Kırsal Kalkınma Bakanlığının bir milletvekili önergesine verdiği yanıta göre ülke bu dönemde 1,68 milyon ton mineral gübre ithal etti. İthalatın 535,2 bin tonunu azotlu, 631,6 bin tonunu potasyumlu ve 469,3 bin tonunu çok bileşenli gübreler oluşturdu. Almanya'dan Polonya'ya 224,2 bin ton potasyumlu, 220,9 bin ton azotlu ve 13,7 bin ton çok bileşenli gübre gönderildi. Rusya kaynaklı ithalat ise 235,8 bin ton potasyumlu, 23,7 bin ton çok bileşenli ve 1,6 bin ton azotlu gübreden oluştu. Diğer önemli tedarikçiler Litvanya, Kanada ve Hollanda oldu. Litvanya 153,9 bin ton çok bileşenli ve 81,6 bin ton azotlu, Kanada 118 bin ton potasyumlu, Hollanda ise 58,2 bin ton azotlu ve 52,1 bin ton çok bileşenli gübre sağladı. Polonya 2025'in tamamında 4,89 milyon ton mineral gübre ithal etmişti. Rusya 1,82 milyon tonla geçen yılın lideri olurken Almanya 909,8 bin tonla ikinci sırada yer aldı. Agropolska'nın aktardığı değerlendirmeye göre 2026'nın ilk yarısındaki sıralama değişimi, Rusya ve Belarus gübrelerine uygulanan ek Avrupa Birliği tarifeleri ile Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nın uygulanmasıyla bağlantılı olabilir. Kaynak bu açıklamayı kesinleşmiş bir neden olarak sunmuyor.

Kaynak ülkesi: BelçikaVILT14 Ekim 2026

Veri haberi

Ugent Öğrencileri İki Bayer Award Kazandı

Gent Üniversitesi’nden iki öğrenci, yüksek lisans tezleriyle birer Bayer Award kazandı. Tuur Van Elst, azot bağlayan bakteriler üzerine çalışmasıyla, Jaron Bousard ise Uganda’daki mangoların genetik çeşitliliğini ve mango gen bankası olanaklarını inceleyen teziyle ödüle layık görüldü. Bayer ödülleri, Gent Üniversitesi’ndeki biyomühendislik mezuniyet töreninde verildi. Bayer, ödül programıyla sürdürülebilir tarım araştırmalarını teşvik etmeyi ve genç araştırmacıları öne çıkarmayı amaçladığını belirtiyor. Van Elst, baklagil bitkilerindeki bakteri-bitki ortak yaşamını ve biyolojik azot fiksasyonunu incelemek üzere, azot bağlayan bakterilerin işlevini koruyan hücre kültürleri geliştirdi. Soya, bezelye, fasulye ve yonca gibi bitkilerde bu bakteriler havadaki azotu bitkinin kullanabileceği besin maddelerine dönüştürüyor. Çalışma, dış azot kaynaklarına ve azotlu gübreye bağımlılığı azaltabilecek yeni gübreleme stratejileri için ilk adım olarak değerlendiriliyor. Bousard, Uganda’dan 319 mango örneğini Etiyopya materyali ve İspanya’daki uluslararası referans koleksiyonuyla karşılaştırdı; ayrıca Kuzey Uganda’daki çiftçilerle görüştü. Araştırma, yeni mango çeşitleri ve daha dayanıklı yetiştiricilik için önem taşıyabilecek genetik zenginliğe işaret etti. Çiftçiler yerel mangoların sınırlı ticari değeri, mevsimsel arz fazlası, pazara erişim güçlüğü ve işleme eksikliğini sorun olarak aktarırken Bousard, yerel çeşitlerin daha sistematik korunmasını önerdi.

Kaynak ülkesi: YunanistanNewsit11 Ekim 2026

Veri haberi

Gübre Fiyatlarındaki Artış ve Sevkiyat Gecikmeleri Küresel Tarımı Zorluyor

Fosfatlı gübre fiyatlarındaki %26’lık artış ve sevkiyatlarda yaşanan gecikmeler, küresel tarımsal üretimin maliyetleri ile gelecek dönem arzına ilişkin endişeleri artırdı. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) 24 Eylül tarihli verilerine göre, Orta Doğu’daki savaşın uluslararası ticarette yol açtığı aksaklıklar her ay 1,5 ila 3 milyon ton gübrenin taşınmasında gecikmeye neden oldu. Bu durumun artan üretim maliyetlerini zamanla gıda fiyatlarına yansıtmasından endişe ediliyor. Gübre piyasasındaki baskıda enerji maliyetleri de etkili oluyor. FAO verilerine göre doğal gaz fiyatları, Orta Doğu’daki çatışma öncesi seviyelere göre %129 ila 139 yükselirken Brent petrolündeki artış %39 oldu. Doğal gaz, amonyak üretiminde temel hammadde olarak kullanıldığı için fiyatındaki yükseliş azotlu gübre üreten sanayinin maliyetlerini artırıyor ve üreticilerin kâr marjlarını daraltıyor. Basra Körfezi, tarımsal üretimde kullanılan önemli hammaddelerin küresel tedarikinde belirleyici konumda bulunuyor. FAO’ya göre bölge, dünya üre arzının %30 ila 35’ini, amonyak arzının %20 ila 30’unu ve küresel kükürt ihracatının %50’sini karşılıyor. Uluslararası ticarete konu gübrelerin normal koşullarda %20 ila 30’u da Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. Reuters’ın aktardığına göre ticari gemilerinin boğazdan geçişi, tanker saldırılarının tırmanması nedeniyle 6 Ekim’de iki aydan uzun sürenin en düşük seviyesine indi; bu veri toplam deniz taşımacılığını kapsıyor. Teslimatların zamanlaması, gübre kullanımının bitkilerin belirli gelişme aşamalarıyla bağlantılı olması nedeniyle üretim açısından kritik görülüyor. Ticaret akışı daha sonra düzelse bile yaşanan gecikmeler verimleri etkileyebilir. Yüksek fiyatlar bazı çiftçileri gübre kullanımını azaltmaya veya ekim planlarını değiştirmeye yöneltebilir. FAO, gübre kıtlığının 2026’nın ikinci yarısında ve 2027’de tarımsal verimlerin düşmesine ve gıda arzının daralmasına yol açabileceğini belirtiyor. Avrupa Birliği’nde Komisyon, fiyat artışlarından etkilenen çiftçilere destek amacıyla Ortak Tarım Politikası kapsamındaki acil yardım kaynaklarının artırılması ve kısa vadeli desteklerde üye ülkelere daha fazla esneklik sağlanması seçeneklerini sundu. Gübre stoklarının oluşturulması ve alternatif ürünlerin teşvik edilmesi de gündeme geldi. Bununla birlikte gübre maliyetlerinin nihai gıda fiyatlarına geçişi doğrudan ve tüm ürünlerde aynı değil; artışların süresi, gübrenin toplam maliyet içindeki payı ve maliyetin ne kadarının karşılanabildiği belirleyici oluyor. FAO’nun 2 Ekim’de açıkladığı verilere göre küresel gıda fiyatları endeksi eylülde 136 puana ulaşarak aylık %1,5, yıllık %5,8 yükseldi; bu artış yalnızca gübre maliyetlerine bağlanmıyor.

Kaynak ülkesi: BelarusРадыё Свабода7 Ekim 2026

Veri haberi

Belarus Gübre Sevkiyatında Rusya-Kazakistan Hattı Öne Çıkıyor

Belarus, gübre ihracatında Letonya limanları üzerinden sevkiyat imkânını korurken, en büyük hacimleri Rusya ve Kazakistan güzergâhından taşıyor. Belarus Demiryolcular Topluluğu’nun verilerine göre ülke, 2025’te Rusya ve Letonya üzerinden 11 milyon 118 bin 642 ton gübre gönderdi. Ocak-nisan 2026 döneminde ise bu miktar 3 milyon 877 bin 132 ton oldu. Letonya istasyonlarına 2025’te 45 bin 645 ton gübre ulaştırıldı. Bu miktarın 29 bin 60 tonu üre, 12 bin 805 tonu amofos, 3 bin 180 tonu sıvı azotlu gübre ve 600 tonu amonyak olarak kaydedildi. Ocak-nisan 2026’da Letonya istasyonlarına gönderilen gübre miktarı 14 bin 118 tona geriledi; bunun 3 bin 128 tonu üre, 10 bin 880 tonu amofos ve 110 tonu sıvı azotlu gübreydi. Kaynak, Letonya üzerinden yalnızca üre ihraç edildiğini belirtirken aynı verilerde diğer gübre türlerini de listeliyor. Rus limanlarına yönelen sevkiyatların payı %81,7’den %85,7’ye yükseldi. Belarus’un ana kara potasyum koridoru Rusya ve Kazakistan’dan geçerken, 2025’te Petersburg Limanı’na hizmet veren Bronka istasyonu öne çıktı. Ocak-nisan 2026’da Ust-Luga Limanı’na hizmet veren Luska istasyonu Bronka’yı geride bıraktı; şubat ve mart aylarında Murmansk da potasyum sevkiyatı aldı. ABD Başkanı Donald Trump, 21 Eylül’de Truth Social hesabından Belarus’tan ABD’ye potasyum tedarikine ilişkin büyük bir anlaşma üzerinde çalışıldığını yazdı ve fiyatın Kanada’dan alınan potasyumdan daha düşük olacağını savundu. Haberde, ABD’nin Belarus potasyum üretimine yönelik yaptırımları martta kaldırdığı, ancak Avrupa Birliği’nin yaptırımları sürdürdüğü ve Belarus gübresinin AB deniz limanlarından transit geçişine izin vermediği aktarılıyor. Trump’ın paylaşımındaki yıl ile yaptırımların kaldırıldığı yıl kaynakta belirtilmiyor.

Kaynak ülkesi: MacaristanMagyar Mezőgazdaság3 Ekim 2026

İrlanda’da Bir Süt Çiftliği: 290 Gün Mera ve Robotlu Sağım

İrlanda’nın Daingean kentindeki McIntyre ailesi çiftliğinde 105 süt ineği yılın büyük bölümünü merada geçiriyor. Hayvanlar yılda yaklaşık 290 gün dışarıda tutuluyor; bu süre İrlanda ortalamasından yaklaşık 20 gün daha uzun. İnekler, günde üç kez kendileri sağım robotuna gidiyor ve sağım sırasında ek yem alıyor. Çiftlikte yedi yıldır kullanılan robotlu sağım sistemi, yapay zekâ yardımıyla hayvanların sağlık durumunu, süt verimini ve sütün bileşimini izliyor. Sistemle birlikte enerji tüketimi bir miktar artarken süt kalitesinin iyileştiği belirtiliyor. Millie McIntyre’ye göre teknoloji, işletmede daha fazla boş zaman sağlamadı; fiziksel işlerin bir bölümü bakım, bilgisayar üzerinden veri kontrolü ve analiz çalışmalarına dönüştü. İrlanda’da tarım arazilerinin %92’den fazlasını çayırlar oluşturuyor. Ülkenin ılıman ve yağışlı ikliminin meralara uzun bir büyüme dönemi sağladığı aktarılıyor. McIntyre ailesi ise çim miktarını düzenli ölçüyor, verileri Teagasc’ın hava durumu temelli büyüme tahminleriyle karşılaştırıyor, meralara az miktarda yonca ekiyor ve gerekli besinleri belirlemek için toprak analizleri yaptırıyor.

Kaynak ülkesi: BrezilyaCanal Rural1 Ekim 2026

Veri haberi

Gübre Piyasasındaki Şoklar Küresel Tahıl Üretimini Tehdit Ediyor

Gübre ve diğer temel girdilerin tedarikindeki kesintiler, küresel tahıl üretimi ile gıda güvenliği için risk oluşturuyor. Uluslararası Gübre Sanayisi Birliği (IFA), São Paulo’da yayımladığı değerlendirmede, uluslararası üre piyasasındaki darboğazların özellikle buğday arzında önemli kayıplara yol açabileceğini bildirdi. IFA Genel Müdürü Alzbeta Klein’a göre, uluslararası piyasadan yaklaşık 8 milyon ton ürenin çekilmesi, 75 milyon ila 100 milyon ton arasında buğday üretim kaybına neden olabilir. Tahmin, dünya buğday üretiminin 800 milyon tonun biraz üzerinde olduğu varsayımına dayanıyor. Klein, dünyada tüketilen gıdanın yaklaşık yarısının, doğal gazı azotlu gübreye dönüştüren Haber-Bosch sürecine bağlı olduğunu belirtti. Bu yapısal bağımlılık nedeniyle enerji arzındaki istikrarsızlıklar üretim maliyetlerini, fiyat oluşumunu ve bitki besleme ticaretini etkileyerek ekim kararları ile verim üzerinde baskı yaratıyor. IFA ayrıca Hürmüz Boğazı’ndaki lojistik darboğazlara ve sevkiyatların sıhhi sertifikasyonundaki düzenleyici engellere dikkat çekti. Birliğe göre gübre, enerji ve deniz taşımacılığı küresel arz stratejilerinde birlikte ele alınmalı; düşük karbonlu amonyak, verimliliği artırılmış gübreler ve biyolojik ürünler de çözüm seçenekleri arasında değerlendirilmeli.

Kaynak ülkesi: FasAgriMaroc29 Eylül 2026

Veri haberi

AB Tarım Bakanları 2027 Sonrası OTP, Gübre ve Kuraklığı Görüştü

AB tarım bakanları, 28 Eylül 2026'da Brüksel'de düzenlenen Tarım ve Balıkçılık Konseyi toplantısında 2027 sonrasında uygulanacak Ortak Tarım Politikası (OTP), gübre maliyetleri, kuraklık ve meyve-sebze sektörünün geleceğini ele aldı. Gelecek OTP çerçevesi için müzakereler sürerken İrlanda dönem başkanlığı, 26-27 Ekim'deki AGRIFISH toplantısında kısmi bir genel yönelime ulaşmayı hedefliyor. Bakanlar idari işlemlerin basitleştirilmesini ve kuralların uygulanmasında daha fazla esnekliği savunurken, aktif çiftçi tanımı, desteklerin üst sınırı ve yeni bütçe çerçevesine geçiş başlıklarını görüşmeye devam etti. Toplantıda yüksek enerji ve gübre fiyatlarının üretim maliyetlerini artırdığı, buna karşılık bazı sektörlerde üreticilerin aldığı fiyatların düşük kaldığı belirtildi. 2026 yazındaki kuraklık ve sıcak hava dalgalarının bazı ülkelerde hasat miktarı ile kaliteyi etkilediği, olası hedefli desteklerin yanı sıra su yönetimi ve tarımsal uygulamaların uzun vadeli uyumunun değerlendirilmesi gerektiği kaydedildi. İrlanda Tarım Bakanı ve Konsey Başkanı Martin Heydon, çiftçilerin istikrarlı ve adil gelir sağlayan, ancak gelecek zorluklara karşı esneklik ve destek de sunan bir politikaya ihtiyaç duyduğunu söyledi. Gübreler için yapılan çalışma yemeğinde, Avrupa Komisyonunun arz güvenliğini artırmaya ve çiftçilerin fiyat oynaklığına maruz kalmasını azaltmaya yönelik planı incelendi. Komisyon verilerine göre gübreler, AB tarımındaki toplam girdi maliyetlerinin ortalama %7-8'ini oluşturuyor; Nisan 2026'da azotlu gübre fiyatları 2024 ortalamasının %71 üzerindeydi. AB, iç üretimi artırmayı, tedarik kaynaklarını çeşitlendirmeyi ve düşük karbonlu ile organik gübreler, besin maddelerinin geri dönüşümü ve biyolojik çözümler gibi alanları geliştirmeyi planlıyor. Belçika, üretici örgütlerinin planlama, arzın birleştirilmesi, yenilik, kriz yönetimi ve çevresel yatırımlardaki rolü nedeniyle meyve-sebze piyasası düzeninin gelecekteki OTP'de korunmasını istedi. Bu başlık, Avrupa pazarında faaliyet gösteren Faslı domates, turunçgil, kırmızı meyve ve diğer meyve-sebze ihracatçıları açısından önem taşıyor. Ancak toplantıda Fas ile AB arasındaki ticarete ilişkin özel bir karar alınmadı. İtalya ise zeytinyağı sektörü için Avrupa tarım rezervinin etkinleştirilmesini talep etti.

Kaynak ülkesi: YunanistanYpaithros25 Eylül 2026Görüş / analiz

Veri haberi

Ursula Von Der Leyen: Avrupa Tarım, Gıda ve Enerjide Daha Derin Bağımlılıklara İlerliyor

Farm Europe Başkanı’nın değerlendirmesine göre Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in 16 Eylül’deki Birliğin Durumu konuşması, Avrupa’nın tarım, gıda ve enerji alanlarındaki dışa bağımlılıklarını azaltacak somut adımlar ortaya koymadı. “Sözler iyidir, eylemler daha iyidir” ifadesine rağmen, Avrupa’daki çiftçilerin karşı karşıya olduğu kuraklık, yüksek girdi maliyetleri ve rekabet baskıları için yeterli yatırım ve acil destek paketi açıklanmadığı savunuldu. Farm Europe, Avrupa Birliği tarım arazilerinin %70’inin yaz döneminde kuraklık koşullarından etkilendiğini belirtti. Su şebekelerindeki kayıpların azaltılması ve 100 bölgeye müdahale edilmesi olumlu adımlar olarak değerlendirilirken, bunların tarımın iklim değişikliğine uyumu ve ihtiyaç duyulan yatırımların ölçeğini karşılamaktan uzak olduğu ifade edildi. Sigorta ve risk yönetimi araçlarının desteklenmesi gerektiği, ancak bunların güçlü bir bütçenin ve bağımsız bir Ortak Tarım Politikası’nın (OTP) yerini tutamayacağı vurgulandı. Değerlendirmede, Avrupa tarımındaki üretim ve ticaret göstergelerinin gerilediği ileri sürüldü. Komisyon Başkanı’nın görev döneminde AB’nin tahıl fazlasının yarıya indiği, 4 milyon hektar tahıl ekim alanının kaybedildiği ve buğday ithalatının 2019-2023 arasında 2,4 kat arttığı belirtildi. AB’nin mısır ihracatının 2019’dan bu yana %48 gerilediği, hayvancılık sektörünün ise 2019’dan beri 26 milyondan fazla hayvan kaybettiği aktarıldı. Aynı dönemde et ticaretindeki fazla 6,5 milyon tondan 4,8 milyon tona düştü. Gübre maliyetlerindeki artış, tarımsal üretim fiyatlarındaki gerileme ve ithalatın ihracattan daha hızlı yükselmesi de eleştirinin diğer başlıklarını oluşturdu. Net yağlı tohum ve yem ithalatının 62,3 milyon tona çıktığı, soya küspesi ithalatının ise 41,7 milyon tona ulaştığı belirtildi. Biyoyakıt ve biyometan gibi alanlarda tarımın potansiyelinin kullanılmadığı, bir bağımlılığın başka bir bağımlılıkla değiştirildiği savunuldu. Farm Europe ayrıca ABD ile yapılan anlaşmada 750 milyar dolarlık enerji alımı ve 600 milyar dolarlık yatırım taahhüdüne karşılık %15’lik azami gümrük tarifesi belirlenmesini eleştirdi. Komisyonun gelecek uzun vadeli bütçede tarıma 300 milyar avro ayırma önerisinin %20’den fazla düşüş anlamına geldiği ve OTP’nin bütçede ayrı bir kalem olmaktan çıkarılmasının çiftçiler açısından öngörülebilirliği zayıflatacağı belirtildi.

Kaynak ülkesi: AzerbaycanAzernews23 Eylül 2026

Veri haberi

Azerbaycan’ın Üre ve Azotlu Gübre İhracat Geliri 88,2 Milyon Dolar Oldu

Azerbaycan, 2026’nın ilk yedi ayında üre ve diğer azotlu gübre ihracatından 88,2 milyon dolar gelir elde etti. AzerNEWS’in aktardığına göre bu gelir, ihracat hacminde yaşanan keskin düşüşe karşın oluştu. Küresel gübre fiyatlarındaki yükseliş, ihracat miktarındaki gerilemenin gelire etkisini sınırladı. Haberde, gelir performansının sevkiyat hacminden çok küresel fiyat koşullarından da etkilendiği belirtiliyor.

Kaynak ülkesi: SırbistanAgroSmart21 Eylül 2026

Veri haberi

Avrupa’da Gaz Zammı Gübre Maliyetlerini Yeniden Baskılıyor

Avrupa’da doğal gaz fiyatlarındaki hızlı yükseliş, azotlu gübre üretim maliyetlerini yeniden artırarak çiftçilerin girdi giderleri üzerindeki baskıyı büyütüyor. Reuters’ın 21 Eylül’de aktardığı verilere göre, Avrupa’nın toptan doğal gaz fiyatları geçen yılın aynı dönemine göre %140’tan fazla arttı. Gelişme, gübrenin yanı sıra enerji, yakıt ve taşımacılık maliyetlerindeki artışla birlikte tarımsal üretim zincirini etkiliyor. Dünya Bankası verilerine göre enerji fiyatları endeksi ağustosta bir ayda %8,8 yükselirken doğal gaz fiyatı %10,1 arttı. Aynı ay gübre fiyatları %1,9 gerilese de bu düşüş, önceki dönemdeki güçlü artışların ardından gerçekleşti. Gübre fiyatları endeksi 2026’nın ilk çeyreğinde önceki çeyreğe göre %12’den fazla yükseldi ve martta 2022’den bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Dünya Bankası, endeksin 2026 genelinde %30’dan fazla artabileceğini tahmin ediyor. Avrupa’daki gaz depolarının doluluk oranı yaklaşık %69’da kaldı; bu dönem için beş yıllık ortalama %85 seviyesinde bulunuyor. Daha düşük stoklar, kış aylarında Avrupa’nın sıvılaştırılmış doğal gaz dahil ek ithalata yönelmesini gerektirebilir. Asya’daki alıcılarla aynı arz için rekabet edilmesi ve Hürmüz Boğazı çevresindeki taşımacılık aksaklıkları, gübre hammaddeleri ile bitmiş ürünlerin tedarikini de zorlaştırıyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), üreticilerin pahalı gübre nedeniyle kullanım miktarını azaltabileceği veya daha az girdi isteyen ürünlere yönelebileceği uyarısında bulunuyor. Bu durumun verimleri ve gıda arzını 2026’nın ikinci yarısı ile 2027’de etkilemesi bekleniyor. Kaynakta, mevcut koşulların 2021-2022 dönemindeki gübre krizinin boyutlarına ulaşmadığı da belirtiliyor.

Kaynak ülkesi: ArjantinBichos de Campo19 Eylül 2026

Azotlu Gübreler Yükselirken Fosfatlı Gübreler Geriliyor

Küresel gübre piyasasında ayrışma sürüyor: Azotlu gübreler son haftada hızla yükselirken fosfatlı gübrelerde düşüş devam etti. Özellikle ABD, Brezilya, Arjantin ve Avrupa’da üre fiyatları çeyrek dönem içindeki yeni zirvelere çıktı. Bu yükseliş, tahıl fiyatlarının güçlü seyri, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği kısıtlamasının etkisi, Çin’in üçüncü ihracat kotası diliminin hızla emilmesi ve Avrupa’da doğal gaz fiyatlarındaki sürekli artışla desteklendi. Fosfatlı ürünlerde ise aşağı yönlü eğilim sürdü.

Kaynak ülkesi: ArjantinBichos de Campo24 Ağustos 2026

Veri haberi

Bitkilerde Azot Alımını Frenleyen Gen Bulundu

Conicet ve Buenos Aires Üniversitesi’nden araştırmacılar, New York Üniversitesi ile birlikte bitkilerde azot alımını sınırlayan bir gen tanımladı. Çalışma, bitkinin içinde yeterli azot biriktiğinde devreye giren bir “doygunluk” mekanizmasına işaret ediyor. Bulgular The Plant Cell dergisinde yayımlandı ve şimdilik yalnızca model bitki Arabidopsis thaliana’da doğrulandı. Araştırmacılar, benzer mekanizmaların mısır, buğday ve pirinçte de olup olmadığını incelemek istiyor. Azot, büyüme, kök gelişimi, fotosentez ve tane verimi için temel bir besin; ancak bitkilerin gübredeki kullanılabilir azotun yaklaşık yarısından yararlanabildiği belirtiliyor.