Avrupa, İklime Dayanıklı Turunçgiller için Yapay Zekâ ve Biyoteknoloji Kullanacak
Avrupa’da beş ülkeden araştırmacıları bir araya getirecek CitrusAId projesi, yüksek sıcaklık, kuraklık, zararlılar ve hastalıklarla aynı anda başa çıkabilecek yeni portakal ve mandalina çeşitleri geliştirmeyi hedefliyor. Universitat Jaume I (UJI) koordinasyonundaki projeye, Avrupa İnovasyon Konseyinin EIC Pathfinder Challenges programı kapsamında yaklaşık 3,9 milyon avro finansman sağlanacak. Çalışmanın Ekim 2026’da başlaması ve dört yıl sürmesi planlanıyor. Projenin odak noktasını tatlı portakal ve mandalina oluşturacak. Araştırmacılar, bitkilerin çevresel streslere ve zararlı-hastalık baskısına verdiği tepkileri birlikte inceleyerek birden fazla olumsuz koşula dayanabilecek yeni bitki hatları geliştirmeye çalışacak. Bu yaklaşım, iklim değişikliğiyle birlikte üretimde aynı anda ortaya çıkan sıcaklık, su yetersizliği ve biyolojik tehditleri birlikte ele almayı amaçlıyor. CitrusAId kapsamında yapay zekâ, genetik, moleküler ve metabolik verilerle bitkilerin gözlemlenebilir özelliklerini analiz etmek için kullanılacak. Sistem, turunçgillerin dayanıklılığını artırabilecek genleri veya biyolojik mekanizmaları belirlemeye yardımcı olacak. Belirlenen hedeflerin işlevini değiştirmek ya da düzenlemek için yeni genomik teknikler ve gen düzenleme yöntemleri değerlendirilecek. Proje ayrıca meyvelerin beslenme ve nutrasevtik özelliklerini değiştirme olasılığını araştıracak. Flavonoidler ve furanokumarinler gibi doğal bileşikler incelenirken, üzümde de bulunan resveratrolün üretimi de ele alınacak. CitrusAId, İspanya, İtalya, Fransa, Almanya ve İsveç’ten üniversite, araştırma merkezi ve şirketlerin yer aldığı 11 ortaklı bir konsorsiyumdan oluşuyor.
