RASFF 2025 Raporu: Uygunsuz Ürün Bildirimlerinde Türkiye İlk Sırada

Gıda güvenliği bildirimlerinde patojen mikroorganizmalar, %20’lik payla başlıca tehdit olarak öne çıktı. Patojenleri %16 ile pestisit kalıntıları, %15 ile mikotoksinler izledi. Pestisit kalıntılarının bildirimlerdeki payı yüksek kalmasına rağmen önceki yıla göre azaldı. En sık tespit edilen etken madde, toksikolojik profili nedeniyle sıkı düzenleyici kısıtlamalara tabi olan Chlorpyrifos-methyl oldu ve 242 bildirimde yer aldı.

Ürün veya hammaddenin menşeine göre uygunsuz ürün bildirimlerinde Türkiye 477 bildirimle ilk sırada yer aldı. Türkiye’yi 327 bildirimle Çin ve 323 bildirimle Hollanda izledi. Rapordaki bu sıralama, ürünün, hammaddenin veya ilgili ürünlerin sistemde belirtilen menşe bilgisine dayanıyor. İtalya ise Avrupa Komisyonu’na gönderdiği 485 bildirimle toplam Avrupa Birliği bildirimlerinin yaklaşık %9,3’ünü oluşturdu ve ülkeler arasında dördüncü sırada yer aldı.

İtalya’nın RASFF üzerinden yaptığı bildirimlerde en sık yer alan ürün grupları meyve ve sebzeler, kuru meyve ve tohum ürünleri, balık ve balıkçılık ürünleri ile kanatlı eti ve kanatlı eti ürünleri oldu. İtalya’nın başlattığı bildirimlerde sağlık tehlikelerinin %30’unu patojen mikroorganizmalar, %20’sini mikotoksinler, %13’ünü pestisit kalıntıları ve %7’sini ağır metaller oluşturdu. İtalyan menşeli bildirim konusu ürünlerin sayısı 226 olarak kaydedildi ve bu sayı önceki üç yılın verilerinin üzerinde gerçekleşti.

İtalya, yalnızca ülke içinde dağıtılan ve insan ya da hayvan sağlığı açısından risk taşıyan ürünler için ulusal I-RASFF bildirimleri de kullanıyor. Bu kapsamda 2025’te 349 ulusal bildirim yapıldı; 2024’te bu sayı 304’tü. Ulusal bildirimlerin 329’u gıda, 18’i yem ve 2’si gıda ile temas eden materyallerle ilgiliydi. Bildirimlerin çoğu resmi kontrollerden kaynaklandı; 226 bildirim resmi kontroller, 63 bildirim ise gıda işletmecilerinin öz denetimleri sonucunda yapıldı.