Ülke, konu ve tarihe göre yerel kaynaklardan gelen haberleri keşfedin.
843 haber · Sayfa 24
Yunanistan’da gıda enflasyonu, Eurostat’ın geçici verilerine göre eylülde %-0,2 olarak gerçekleşti. Ülke, avro bölgesinde bu oranı kaydeden dört ülkeden biri oldu. Habere göre sonuç, 1.740 ürün kodunda uygulanan Ulusal Fiyat Azaltma Girişimi’nin olumlu etkisine işaret ediyor. Metin, gıda enflasyonunun uluslararası olumsuz ortam ve birçok sektördeki hayat pahalılığı sorununa rağmen negatif kaldığını belirtiyor.
Beklenenden geniş ABD mısır stoku, Avrupa yem hammaddeleri piyasasındaki fiyat baskısını hafifletiyor. Bu gelişme, Avrupa’daki yem üreticileri ve hayvancılık işletmeleri açısından mısır fiyatlarının yükselmesini sınırlayan bir etken oluşturuyor. Buna karşın Avrupa’daki daha küçük hasat, lojistik sorunları ve avronun zayıflaması mısır arzını bölgede görece sıkı tutuyor. Bu nedenle mısır, Avrupa’daki yem üreticileri ve hayvancılık işletmeleri için hâlâ görece kıt ve pahalı bulunuyor.
Kuzey Makedonya'da asgari ücretle satın alınabilen gıda miktarı, Ağustos 2021 ile Ağustos 2026 arasındaki beş yıllık dönemde yaklaşık %19 arttı. Makedonya Devlet İstatistik Kurumu verilerine dayanan hesaplamaya göre bu gelişme, gıda ve alkolsüz içecek fiyatları %46 yükselmesine rağmen asgari ücretin aynı dönemde %74 artmasıyla gerçekleşti. Böylece Ağustos 2026'da tek bir asgari ücretle, beş yıl önceye kıyasla daha fazla gıda alınabildi. Ortalama ücretlerde de benzer bir artış görüldü. Temmuz 2026'da ortalama aylık brüt ücret 72.935 denara ulaşırken, Temmuz 2021'de bu tutar 42.776 denardı. Bu, beş yılda yaklaşık %71'lik nominal artış anlamına geliyor. Ağustos 2026'da tüketici fiyatları da Ağustos 2021'e göre yaklaşık %46 daha yüksek oldu; veriler ücretlerin nominal olarak fiyatlardan daha hızlı arttığını gösterdi. EuroNews Business'ın Eurostat verileriyle yaptığı karşılaştırmaya göre Avrupa Birliği'nde gıda ve alkolsüz içecek fiyatları aynı dönemde ortalama %34 yükseldi. Kuzey Makedonya'daki %46'lık artış, AB ortalamasının 12 puan üzerinde kaldı. Avrupa Birliği içinde en yüksek artışlar Macaristan'da %57, Bulgaristan'da %54 ve Romanya'da %53 olarak kaydedildi. Kıbrıs'ta artış %21 olurken, 35 Avrupa ülkesini kapsayan daha geniş karşılaştırmada en düşük yükseliş İsviçre'de %5 oldu. Buna karşılık asgari ücretin gıda karşısındaki alım gücü, karşılaştırılan 26 ülkenin çoğunda arttı. Sırbistan ve Karadağ'da artış %37 ile en yüksek düzeye ulaşırken, Kuzey Makedonya'daki %19'luk yükseliş bazı Batı Avrupa ülkelerinin üzerinde kaldı. İrlanda'da artış %10, Almanya'da %9, Yunanistan'da %7, Belçika ve Hollanda'da %6, Portekiz'de ise %3 oldu. Malta'da alım gücü %6, İspanya'da %5, Fransa'da %4 geriledi. Gıda fiyatlarındaki artışın Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden önce başladığı, savaşın ise enerji, gübre ve taşıma maliyetlerini artırarak tarım piyasalarındaki bozulmaları derinleştirdiği belirtildi. Türkiye'de aynı dönemde gıda ve alkolsüz içecek fiyatları %752 yükseldi; EuroNews bu artışı yüksek enflasyon ve Türk lirasındaki değer kaybıyla ilişkilendirdi. Ancak karşılaştırma brüt asgari ücretleri ve gıda fiyatlarını esas alıyor; vergiler, kira, faturalar, ulaşım ve diğer zorunlu yaşam giderlerini hesaba katmadığı için hanelerin bu giderlerden sonra gıdaya ayırabildiği gerçek tutarı göstermiyor.
Chicago Ticaret Borsası’nda buğdayın ilk vadeli kontratı, eylül sonundaki sert düşüşün ardından 1 Ekim’de bushel başına 6,82 ABD dolarından kapandı. Fiyat, bir hafta önce 7,07 dolar seviyesindeydi. Eylül ayı ortalaması ağustosa göre %6,2 artarak 7,18 dolara çıkarken, temmuz-eylül dönemindeki ortalama da %21,9 yükseldi. Buna karşın fiyat, eylül sonunda 28 Ağustos’ta ulaştığı 7,67 dolarlık seviyenin gerisine çekildi. Central Internacional de Análises Econômicas e de Estudos de Mercado Agropecuário’nun (CEEMA) aktardığı verilere göre düşüşte, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş nedeniyle kesintiye uğrayan Karadeniz tahıl ihracatının yeniden düzenlenmesine yönelik diplomatik girişimler etkili oldu. Ukrayna, Türkiye, Hindistan, Mısır ve bazı Orta Doğu ülkelerinin deniz taşımacılığını yeniden açmaya yönelik görüşmelere dahil olduğu belirtildi. Türkiye’nin Moskova’ya deniz taşımacılığının güvenliği konusunda öneriler sunduğu aktarılırken, Interfax ve Sovecon kaynaklarına göre Rusya tarafından bir anlaşma ya da önemli ilerleme işareti bulunmuyordu. Piyasa, ABD’deki arz göstergelerini de izliyor. 1 Eylül itibarıyla ülkenin üç aylık buğday stokları geçen yılın aynı dönemine göre %14 azalarak 50,3 milyon tona indi. ABD’de kışlık buğday ekimi 27 Eylül’e kadar beklenen alanın %27’sinde tamamlandı; bu oran aynı tarih için tarihsel %34’lük ortalamanın altında kaldı. Ekilen alanların %8’i çimlenirken tarihsel ortalama %11 oldu. 24 Eylül’de sona eren haftada ABD’nin buğday ihracatı 311 bin ton olarak gerçekleşti. 1 Haziran’da başlayan mevcut ticaret yılında toplam sevkiyat 6,3 milyon tona ulaştı ancak bu miktar geçen yılın aynı dönemine göre %34 daha düşük kaldı. Mısır ve soya vadeli işlemlerindeki kayıplar ile ABD-Çin görüşmesinde Çin’in ilave soya alımlarına ilişkin somut açıklama yapılmaması da tahıl fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.
Sırbistan’ın Novi Sad kentindeki Ürün Borsası’nda mısır, buğday ve yemlik arpa fiyatları 28 Eylül-2 Ekim haftasında hafif yükseldi. Haftalık toplam işlem hacminde en büyük payı %43 ile buğday aldı. Soya fasulyesinde ise satıcıların teklifleri ile alıcıların ödeme isteği arasındaki fark nedeniyle işlem yapılmadı. Mısır piyasasında arz artmasına rağmen ürün, talebin ve alıcıların lojistik açıdan uygun bulduğu teslim noktalarının üzerindeki fiyatlardan teklif edildi. Aynı kalitedeki mısır için talep fiyatı, teslim şekline bağlı olarak kilogram başına 0,70 Sırp dinarına kadar farklılaştı. Sözleşmeler katma değer vergisi hariç kilogram başına 21,50-22 Sırp dinarı aralığında yapılırken ağırlıklı fiyat 21,59 Sırp dinarı oldu. Mısırın fiyatı önceki haftaya göre %0,42 arttı. Buğdayda teklif edilen ürün miktarı artarken talep zayıfladı. Sözleşmeler kilogram başına 21,60-22 Sırp dinarı arasında yapıldı; ortalama fiyat 21,87 Sırp dinarı oldu ve haftalık artış %1 olarak kaydedildi. %15 protein içeren ve hemen teslim edilecek buğday 24 Sırp dinarından, yıl sonuna kadar teslim edilecek ürün ise 24-24,50 Sırp dinarından teklif edildi. Soya fasulyesi kilogram başına 62-63,50 Sırp dinarı arasında teklif edilirken alıcıların fiyatı 61-62 Sırp dinarı düzeyinde kaldı. Yemlik arpada artan alıcı ilgisi ve azalan arz fiyatı %1,09 yükseltti. Kanola 55,83 Sırp dinarından işlem gördü. NPK 6:24:12 gübresi ise ambalaj ve teslim koşuluna göre kilogram başına 60,53 veya 61,70 Sırp dinarı fiyatla satıldı.
Chicago’da soya fiyatı, ABD hasadının ilerlemesi ve Çin’den gelen talep sinyallerinin zayıflamasıyla geriledi. Central Internacional de Análises Econômicas e de Estudos de Mercado Agropecuário (CEEMA) verilerine göre ilk ay soya kontratı eylül sonunda 12,93 dolar/bushel düzeyindeyken 1 Ekim’de 12,84 dolara geriledi. Bu değer, yaklaşık 472 dolar/tona karşılık geliyor. Soya, temmuz-eylül döneminde %16 yükselmiş, eylül ayı ortalaması da ağustosa göre %9 artmıştı. ABD’de 27 Eylül itibarıyla ekili soya alanlarının %17’sinde hasat tamamlandı ve ülke üretiminin 123 milyon tonun biraz üzerinde gerçekleşmesi bekleniyor. ABD Tarım Bakanlığı (USDA), aynı tarih itibarıyla ürünlerin %58’ini iyi veya mükemmel durumda sınıflandırdı. ABD’nin soya ihracatı da 24 Eylül’de sona eren haftada 1,15 milyon tona ulaştı; 1 Eylül’de başlayan mevcut ticaret yılının birikimli ihracatı 2,8 milyon tona çıkarak geçen yılın aynı döneminin %26 üzerine çıktı. Fiyatlar üzerindeki başlıca baskı Çin’den geldi. Çin’de zayıf yem talebi ve negatif soya işleme marjları, önümüzdeki aylarda alımların azalabileceği beklentisini güçlendirdi. Ülkedeki özel yağlı tohum işleme şirketleri, şubat başına kadarki ihtiyaçlarının büyük bölümünü Brezilya ve Arjantin’den yapılan alımlarla ve devlet rezervleriyle karşıladı. Çin’deki 111 işleme tesisinin soya stokları 25 Eylül haftasında 7,96 milyon tona yükselerek en az 15 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. ABD ile Çin liderleri arasındaki son görüşmede soya, tarife indirimi önerisinin dışında kaldı. Soya küspesi de 24 Eylül’deki 376,10 dolar/kısa ton seviyesinden 1 Ekim’de yaklaşık 388 dolar/metrik tona geriledi; kaynakta bu hareket beş iş gününde %6,4 düşüş olarak verildi.
Buğday fiyatları, Rusya ve Ukrayna’nın tahıl ihracatını sürdürebilmek için alternatif yollar aramasıyla yükseldi. İki ülke, birbirlerinin Karadeniz’deki tahıl ihracat kapasitesini hedef almasının ardından piyasaya tahıl ulaştırmak için yeni seçenekler üzerinde çalışıyor. İhracat akışındaki bu arayış, ABD’li çiftçiler için yeni fırsatların önünü açabilir. Kaynakta, fiyat hareketinin Rusya ve Ukrayna’nın ihracat kapasitesine yönelik saldırıların ardından tahıl sevkiyatını sürdürme çabalarıyla bağlantılı olduğu belirtiliyor.
Suriye’de sebze fiyatlarının yalnızca üretim alanı, taşıma ve pazarlama giderleriyle değil, tarladaki girdi maliyetleriyle de şekillendiği bildirildi. Gübre, sebze üretim maliyetlerinin yaklaşık %10-15’ini oluştururken, fiyatındaki artışın ürün maliyetine doğrudan yansıdığı belirtildi. Gübre tedarikinin bir bölümünün ithalata bağlı olması ve enerji ile taşıma giderlerindeki baskı da maliyetleri artıran unsurlar arasında gösterildi. Şam ve kırsalındaki tarım müdürlüğü, kimyasal gübrelere alternatifler konusunda bir atölye düzenledi. Uzman Muhammed el-Munavver, hayvansal ve tarımsal atıkların organik gübreye dönüştürülmesinin ithal kimyasal gübreye bağımlılığı azaltabileceğini söyledi. Ancak kimyasal gübrelerin bir anda kaldırılması değil, standartlar, tarımsal denetim ve çiftçiyi destekleyen kademeli bir geçiş öneriliyor.
Avrupa Komisyonu, Bulgaristan’ın Orta Doğu’daki kriz nedeniyle yakıt ve gübre fiyatlarında yaşanan artıştan etkilenen tarım işletmelerine yönelik 170 milyon avroluk devlet yardımı planını onayladı. Plan, Bulgaristan’daki tarım sektöründe faaliyet gösteren şirketlere destek sağlanmasını ve artan girdi maliyetlerinin etkisinin azaltılmasını öngörüyor. Yardım, doğrudan hibe biçiminde verilecek ve şirket başına en fazla 50 bin avro olacak. Şema 31 Aralık 2026’ya kadar uygulanacak. Avrupa Komisyonu, planı Avrupa Birliği devlet yardımı kuralları, Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma’nın 107. maddesinin 3. fıkrasının c bendi ve Orta Doğu Krizi Geçici Devlet Yardımı Çerçevesi kapsamında değerlendirdi. Komisyon, planın açık bir tahmini bütçeye dayandığı ve tarımsal ürünlerin birincil üretiminde faaliyet gösteren şirketlere geçici destek sağladığı sonucuna vardı. Değerlendirmede yardımın, ilgili ekonomik faaliyetin gelişimini kolaylaştırmak için gerekli, uygun ve orantılı olduğu; ticaret koşullarını ortak çıkara aykırı olacak ölçüde olumsuz etkilemediği belirtildi. Avrupa Komisyonu, söz konusu çerçeveyi 29 Nisan 2026’da Orta Doğu krizinin Avrupa Birliği ekonomisi üzerindeki etkilerini sınırlamak amacıyla kabul etmişti. Çerçeve tarımın yanı sıra balıkçılık, taşımacılık ve enerji yoğun sektörleri de kapsıyor.
İspanya'nın tahıl piyasası ekim ayına temkinli talep ve sınırlı arzla başladı. Uluslararası piyasalarda özellikle mısırdaki düşüşün diğer tahıllara da yansımasıyla, haftalardır süren fiyat artışları durdu ve bazı borsalarda kotasyonlar tekrarlanmaya başladı. Abastores, son iki haftada tahıl fiyatlarının en azından geçici olarak zirve yapmış olabileceğini belirtti. ABD Tarım Bakanlığı'nın (USDA) üç aylık raporunun ardından mısırda mevcut rezervlerin yaklaşık %35 artması, uluslararası piyasalarda belirgin düşüşlere yol açtı. Soya fasulyesi fiyatları da Çin'in ABD menşeli soya fasulyesine %10 gümrük vergisini sürdüreceğinin açıklanması sonrasında geriledi. Piyasa bu gelişmeyi, Çin'in Brezilya gibi alternatif kaynaklardan alım yapabileceğine ilişkin düşüş yönlü bir işaret olarak değerlendirdi. İspanya'da arpa, limanlardaki daha düşük mevcudiyet ve satışa sunulan sınırlı miktar nedeniyle daha dirençli seyretti. Buğday fiyatları Avrupa'daki referansların hafif gerilemesinden etkilenirken, yeni hasadın baskısı ve sınırlı talep ulusal mısır fiyatlarında küçük aşağı yönlü düzeltmelere yol açtı. León Tahıl Borsası, talebin zayıflığı nedeniyle mısır için fiyat açıklamadı. Abastores'in çevrim içi tahıl borsasında haftanın başında, özellikle arpa fiyatlarında küçük artışlar görüldü; fiziksel piyasadaki sınırlı işlem hacmi nedeniyle sonraki günlerde kotasyonlar çoğunlukla tekrarlandı. Segovia'da buğday 230 avro/ton, arpa 220 avro/ton olarak kaldı. León'da arpa 220 avro/ton seviyesine yükselirken buğday 229, mısır 238 avro/tonda tekrarlandı. Salamanca'da ise arpa 230, buğday 238 ve mısır 258 avro/ton olarak kaydedildi.
Norveç tarımının aylık maliyetlerini ölçen Bondens Prisindeks (BPI), ağustosta 149,7'ye yükseldi. Endeks temmuzda 149,2 seviyesindeydi; aylık maliyet artışı %0,3 oldu. En sert yükseliş dizel alt endeksinde görüldü ve dizel endeksi bir ayda %6,5 artarak 187,5'ten 199,8'e çıktı. Landkreditt Başekonomisti Christian Anton Smedshaug, dizel fiyatlarının artmayı sürdürebileceğini, Karadeniz'deki gelişmeler ile Rusya ve Kazakistan'dan yapılan yem ihracatına ilişkin belirsizliğin karma yem fiyatlarını etkileyebileceğini belirtti. Gaz fiyatları ve Körfez'deki istikrarsızlığın gübre fiyatlarını da artırabileceğini söyledi. BPI, geçen ağustosa göre %3,0 yükselirken dizel %18,0, elektrik %11,4 arttı; yapay gübre ve kireç %6,3 geriledi. Aynı dönemde tüketici fiyat endeksi %3,3 arttı.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), dünya gıda fiyatları endeksinin eylülde %1,5 artarak 136 puana yükseldiğini açıkladı. Böylece endeks üst üste üçüncü ay yükselirken, genel seviye yaklaşık dört yılın en yüksek noktası oldu. Şeker fiyatları %6,1 artışla Nisan 2025'ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Tahıl fiyatları %5,1 yükselerek Aralık 2023'ten bu yana en yüksek düzeye ulaşırken, et fiyatları %1,1 geriledi. Bitkisel yağ fiyatları ise palmiye yağı fiyatlarındaki artışın etkisiyle %0,9 yükseldi.
İskoçya’da Müller’in Skelmersdale sözleşmesine süt sağlayan üreticiler, mevcut fiyat seviyesinin sürdürülemez olduğunu belirtti. Süt fiyatının nakliye maliyetleri hariç litre başına yaklaşık 28 peni olması, üreticilerin üretim maliyetlerini karşılayamamasına yol açıyor. NFU Scotland, konuyu Müller Milk & Ingredients yöneticileriyle yaptığı son toplantıda gündeme getirdi. Görüşmede piyasa koşulları, üretim seviyeleri ve gelecekteki yatırım planları ele alınırken, beklenen fiyat artışının anlamlı ve kalıcı bir iyileşmenin başlangıcı olması gerektiği ifade edildi.
Yunanistan’ın başlıca patates üretim bölgelerinde ekim ve hasat faaliyetleri, bölgesel iklim ve üretim koşullarına bağlı olarak farklı aşamalarda ilerliyor. Güneyde kışlık patates ekimi büyük ölçüde tamamlanırken bazı bölgelerde çalışmalar sürüyor; kuzeyde ise ilkbaharlık patates hasadı devam ediyor. Üreticiler artan maliyet, su kaynaklarındaki azalma ve fiyat belirsizliğiyle karşı karşıya. Kapareli Thiva’da ekim alanlarında önemli bir değişiklik görülmezken üretim maliyeti yükseliyor. Ağustosta dikilen patateslerin tam gelişime ulaştığı, hasadın ise kasım sonlarında başlamasının beklendiği belirtiliyor. Patates tohumunun kilogram fiyatı geçen yıl 1 avrodan bu yıl 1,25 avroya çıktı; toplam üretim gideri dönüm başına 1.000 avroyu aştı. Üretici Anastasios Thanasisinas, maliyetler dikkate alındığında kışlık patatesin üreticiye tatmin edici gelir bırakabilmesi için kilogramının yaklaşık 80 sentten satılması gerektiğini ifade etti. Naksos’ta kuraklık, yeni dönemde ekilen alanların azalmasına neden oluyor. Kuyulardaki suyun yüksek iletkenliğe sahip olması da üretimi zorlaştırırken, yağmur suyunu tutmak ve daha verimli kullanmak için baraj yapılması gerektiği belirtiliyor. Nevrokopi’de üretimin yaklaşık %30’u toplanmış durumda; verimler dönüm başına 2,5-4,5 ton arasında değişiyor. Üretici fiyatları kilogram başına 43-50 sent düzeyinde bulunuyor; geçen yılın aynı döneminde bu aralık 25-32 sentti. Buna karşın üreticiler, maliyet, su sorunu ve fiyat belirsizliği nedeniyle ekim alanları konusunda temkinli davranıyor. Kuzey Avrupa’daki kuraklığın verimi sınırlamasının gelecek dönemde fiyatları artırabileceği değerlendiriliyor.
Hollanda’da yıllık tüketici enflasyonu, CBS’nin geçici verilerine göre eylülde %3,4 olarak gerçekleşti. Böylece tüketici fiyatlarındaki yıllık artış, ağustosta kaydedilen %3,3’lük seviyenin üzerine çıktı. Enerji fiyatları bir yılda %13,9 artarken, gıda fiyatları aynı dönemde geriledi. Veriler, genel enflasyonun yükselmesine rağmen gıda grubunun enerji fiyatlarından farklı bir seyir izlediğini gösteriyor.
Brezilya soya piyasasında ekim ayının ilk işlem gününde hareketlilik düşük kaldı. Başlıca ticaret merkezlerinde fiyatlar farklı yönlerde seyrederken bazı bölgelerde gerileme, bazı bölgelerde ise değişmezlik görüldü. Safras & Mercado analisti Rafael Silveira, üreticilerin satış görüşmelerinden uzak durduğunu, alıcıların da tekliflerini düşürdüğünü belirtti. Bu tablo, işlemlerin yavaşlamasına ve piyasanın sıkışık kalmasına yol açtı. Chicago Ticaret Borsası’nda (CBOT) soya vadeli işlemleri de düşüşle kapandı. ABD’de hasadın ilerlemesini destekleyecek hava koşulları beklentisi, uluslararası piyasalardaki riskten kaçış ve fonların pozisyonlarını tasfiye etmesi satış baskısını artırdı. Reuters’ın aktardığı talep endişeleri ve ABD’de eylül ayındaki soya kırma faaliyetlerinin daha düşük olabileceği beklentisi de fiyatları baskılayan unsurlar arasında yer aldı. Brezilya piyasasındaki düşüşün daha sert olmasını ise doların değer kazanması ve primlerdeki hafif artış sınırladı. Buna karşın bu gelişmeler, işlemlerde güçlü bir toparlanma sağlamadı. ABD’nin 2026/27 sezonuna ilişkin net soya ihracat satışları, 24 Eylül’de sona eren haftada 1,033 milyon ton oldu. Çin, 589,4 bin tonla en büyük alıcı olurken toplam satışlar analistlerin 500 bin ila 1,4 milyon tonluk beklenti aralığında kaldı. Çin talebinin hızına ilişkin kaygılar ve ülkedeki işleme tesislerinin yüksek stokları, uluslararası piyasada daha kalıcı bir yükselişi sınırladı. Kasım 2026 teslimatlı soya kontratı %0,36, ocak 2027 kontratı ise %0,26 geriledi. Ticari dolar %0,98 yükselerek satışta 5,2237 Brezilya realinden kapandı.
Arjantin’de 2026/27 buğday sezonunda yüksek kazanç beklentisi, tüm üreticiler için geçerli olmayacak. Bichos de Campo’nun aktardığı değerlendirmeye göre, talebin güçlü olması beklenirken asıl avantaj ekmeğe uygun kalitede ürün elde edip bunu ayrı sınıflandırabilen ve uygun koşullarda depolayabilen üreticilerde olacak. Hasat döneminin Arjantin’in geniş bölümünde şiddetli yağışlarla çakışma ihtimali, kalite riskini artırıyor. Buenos Aires Tahıl Borsası, ülkenin kuzeyinde ilk buğday hasadı denemelerinin tarihsel ortalamanın üzerinde sonuç verdiğini bildirdi. Tarım alanlarının %34’ü başaklanma ve daha ileri gelişim aşamalarına ulaşırken, merkez ve kuzey bölgelerindeki beklenen verimler olumlu değerlendiriliyor. Ancak ürün dolum döneminde olumsuz hava koşulları yaşanmaması gerekiyor. Yağışların ardından iyi ile mükemmel durumdaki alanların oranı son haftada 8 puan artarken, merkez bölgelerdeki donların etkisi incelenmeye devam ediyor. Brezilya’daki görünüm ise bölgesel ekmeklik buğday talebini destekliyor. Ulusal Tedarik Şirketi’nin (Conab) tahminine göre Brezilya’nın 2026/27 hasadı 5,74 milyon tonla önceki sezona göre %27 daha düşük olabilir. Brezilya Buğday Sanayisi Birliği, ülkenin en az 9 milyon ton ekmeklik buğday ithal etmesi gerekebileceğini belirtiyor. Paraguay’ın da zorlu hava koşullarıyla karşı karşıya olması, bölgedeki tedarik seçeneklerini sınırlayabilir. Buna karşın Arjantin’deki mevcut ve yeni sezon fiyatları Brezilya’daki seviyelerin üzerinde değil. Rosario buğdayı için Aralık 2026 vadeli sözleşme ton başına 218,5 dolar, Mart 2027 vadeli sözleşme 229 dolar seviyesinde kapandı; mevcut piyasa referansı ise 225 dolar olarak verildi. Bu nedenle üreticiler açısından temel koşul, yalnızca ürünü hasat etmek değil, ekmeklik kaliteyi koruyarak iç değirmencilik veya ihracat talebine sunabilmek olacak.
Arjantin’de süt üretimi artmasına rağmen bu büyüme üreticilerin gelirlerine aynı ölçüde yansımıyor. Süt sektörünü izleyen danışman Marcos Snyder, üreticilerin geride kalan süt fiyatları ve yükselen yem maliyetleri nedeniyle daralan marjlarla karşı karşıya olduğunu, süt sanayisinin ise verimlilik ve ölçek arayışıyla yeniden şekillendiğini belirtti. Snyder’e göre sanayinin fiyatları yeniden ayarlaması gerekecek. Gözlemevi verilerine göre ağustos ayında süt üretimi geçen yılın aynı ayına göre %2,2 artarak 1.114.792.553 litreye ulaştı. Üretim temmuza göre de %6 yükseldi. Ocak-ağustos dönemindeki yıllık artış %4,5 olarak hesaplandı. Ancak üretimdeki artış, zincir içindeki fiyat hareketleriyle desteklenmedi. Aynı dönemde mısır fiyatı %40, toptan süt ürünleri fiyatları %18 ve raf fiyatları %23 artarken, üreticinin aldığı süt fiyatındaki artış %9’da kaldı. Snyder, bu farkın zincir tarafından üreticiye yeterince aktarılmadığını ve sanayinin daha düşük enflasyon ile artan maliyetler arasında marjlarını korumaya çalıştığını söyledi. Bununla birlikte danışman, geçen ilkbaharda olağanüstü ot arzının üretimde ani sıçramaya ve bir miktar sütün ticari hedef bulamamasına yol açan koşulların bu yıl tekrarlanmasını beklemiyor. Daha düşük nem koşullarının üretimi sınırlayabileceğini belirten Snyder, süt arzının yaklaşık %70’inin iç pazarda tüketildiğini, kalan %30’un ise ihraç edildiğini aktardı. Üreticilerin temel beklentilerinden biri, satın alınan yemlerin bir bölümünün otla ikame edilmesi. Ancak bazı bölgelerdeki nem eksikliği, yem bitkilerindeki büyümeyi sınırlamaya başladı. İhracat ise fazla sütü değerlendirmek için bir kanal olmayı sürdürüyor. Snyder, ton başına 3.600-3.800 dolar aralığındaki işlemlerin hâlâ ihracat yapılmasına olanak verdiğini, Brezilya’nın artan bir pazar haline geldiğini ve Cezayir’e satışların geçen yıla göre zorlaştığını söyledi. Danışmana göre 2026’nın sonunda üretim artışı, El Niño’nun güçlü bir etkisi hesaba katılmadığında %2 ila 3 arasında olabilir. 1997’ye benzer bir hava koşulunun yaşanması halinde ise üretimin geçen yıla göre %1 daha düşük tamamlanabileceğini öngördü. Snyder ayrıca Arjantin süt sektöründe yoğunlaşmanın süreceğini, büyük işletmelerin yılda %4 ila 5 büyürken orta ve küçük işletmelerin genişlemekte zorlandığını belirtti. Daha büyük ölçek, teknoloji yatırımları ve uygun finansman ihtiyacının hem işletmeler hem de sanayi için belirleyici olacağını kaydetti.
Roma’daki Palazzo Brancaccio’da düzenlenen üçüncü Dünya Makarnalık Buğday ve Makarna Forumu’nda uluslararası pazarlar, fiyatlar, tüketim, ithalat-ihracat ve makarnalık buğdayın geleceği ele alındı. Toplantıda Kanada, ABD, Avrupa, Türkiye ve Kuzey Afrika’nın küresel makarnalık buğday dengelerindeki konumu değerlendirildi. Forum, İtalya ve uluslararası sektörden temsilcileri bir araya getirdi. 60 ülkeden derlenen verilere göre 28 Haziran 2026’da sona eren yılda küresel kuru makarna pazarı önceki yıla göre %0,8 büyüdü. Aynı dönemde dünya genelinde 6,9 milyon ton makarna üretildi ve üretim %0,4 arttı. Avrupa, kuru makarna pazarının yaklaşık yarısını oluşturarak en büyük pazar olmayı sürdürdü; bölgedeki hacimler %0,9 yükseldi. Asya Pasifik’te pazar 1,1 milyar avroya ulaştı ve %2,3 büyüdü. İtalyan makarna markaları, ülke dışındaki kuru makarna pazarının yaklaşık dörtte birini elinde tutarken bu oran ABD’de yaklaşık %42’ye çıktı. Kaynakta, markaların çoğu pazarda kategori ortalamasının üzerinde fiyatlandırılan ürünlerle değer ve pazar payı oluşturduğu belirtildi. İtalya’nın 2026 makarnalık buğday üretimi yaklaşık 3,8 milyon ton olarak verilirken, son beş yılın ortalama toplam öğütme miktarı 6,5-6,8 milyon ton aralığında gösterildi. Forumda ayrıca makarna formatlarının çeşitlenmesi ve ürünün Akdeniz beslenmesindeki yeri de gündeme geldi.
ABD'de beklenenden yüksek mısır stoklarının açıklanması, Chicago Board of Trade'da (CBOT) fiyatları sert biçimde aşağı çekti. Aralık vadeli mısır kontratı yaklaşık %4 gerileyerek 500,75 ABD senti/buşel seviyesinde kapandı. Bu değer ton başına yaklaşık 174,15 avroya karşılık geldi. Fiyat gün içinde 500 ABD senti seviyesinin de altına indi. ABD Tarım Bakanlığı'nın (USDA) 1 Eylül itibarıyla açıkladığı stoklar 2,095 milyar buşel, yani yaklaşık 53,2 milyon ton oldu. Miktar, geçen yılın aynı döneminin %35 üzerinde ve yedi yılın en yüksek seviyesindeydi. Piyasa beklentisi yaklaşık 1,92 milyar buşel veya 48,9 milyon tondu. Gerçekleşen stoklar tahminlerin yaklaşık 4,3 milyon ton üzerinde kaldı. Bu durum, ABD'deki yemlik mısır talebinin zayıflayabileceği yönünde değerlendirildi. Önceden yükseliş yönünde pozisyon alan bazı yatırımcıların stok verisinin ardından işlemlerini hızla kapatması düşüşü güçlendirdi. ABD etanol üretiminde de son dönemde mevsimsel gerileme görüldü. ABD mısır hasadı ise %18 ilerlemeyle uzun yıllar ortalamasına paralel seyretti. ABD'deki düşüş Paris'teki Euronext piyasasına da yansıdı ancak Avrupa'daki hareket daha sınırlı kaldı. Avrupa Birliği'nin mısır üretim tahmini 48,6 milyon tona çekilirken, 27 Eylül'e kadar ithalat 4,96 milyon tona ulaştı ve geçen sezonun aynı dönemine göre %34 arttı. Bu nedenle Avrupa'daki daha düşük üretim ve yüksek ithalat, bölgenin arz koşullarını ABD'den farklılaştırıyor. Chicago'daki gerileme kısa vadede Avrupa piyasasını aşağı çekebilecek olsa da Almanya'daki üreticiler için sonuçları esas olarak AB ithalatı, bölgesel verim ve fiziksel piyasadaki talep belirleyecek.
Kazakistan Tahıl Birliği, ülkede buğday fiyatlarının daha fazla düşmesini beklemiyor. Birliğin Analiz Komitesi Başkanı Evgeniy Karabanov’un EURASIAN AGRICOM-2026 konferansındaki sunumuna göre, fiyatların önemli ölçüde yükselmesi de öngörülmüyor. Piyasada fiyatlar şu an istikrarlı seyrediyor; bu durum, ucuz Rus buğdayı girişinin Kazakistan ve Orta Asya piyasalarında sert düşüşe yol açacağı yönündeki beklentilere rağmen gerçekleşiyor. Bu yıl Kazakistan’ın buğday hasadının 15,2 milyon ton olması bekleniyor. Bu miktar, 2025’teki 19,3 milyon tonluk hasada göre 4,1 milyon ton daha düşük. Tüm tahıl ürünlerindeki toplam hasadın ise 21,45 milyon ton olacağı tahmin ediliyor. Sezonun öne çıkan ekim eğilimleri, buğday ve pirinç alanlarının daralması, mısır ekiminin ise hızlı biçimde artması olarak sıralanıyor. İç piyasada buğday fiyatları geçen sezona göre ton başına 10-12 bin tenge daha yüksek. İhracat fiyatları da yükselirken, fiyat istikrarında Rus buğdayının Kazakistan’a girişine getirilen kısıtlamaların etkili olduğu belirtiliyor. Rusya’dan buğday ithalatının mevcut sezonda 3,5 milyon tonun üzerine çıkması bekleniyor; bu tahılın büyük bölümünün düşük kaliteli, kanatlı işletmeleri ve yem unu üretimine yönelik olması öngörülüyor. Kazakistan’ın yeni sezondaki tahıl ve un ihracatının, daha düşük iç üretim ve Rusya ile rekabet nedeniyle önceki pazarlama yılına göre gerilemesi bekleniyor. Buğday grubu ihracatı 15,7 milyon tondan 11,7 milyon tona, yalnızca buğday ihracatı ise 8,8 milyon tondan 6,6 milyon tona düşebilir. Makarnalık buğday ihracatı için 300 bin tonluk beklenti açıklanırken, bunun üretim değil lojistik kısıtlamalara dayalı bir ihracat tahmini olduğu vurgulanıyor.
Küresel tarım ürünü fiyatları, Bloomberg tarım emtiaları endeksinde eylül sonuna kadar %13 yükselerek Mart 2022’den bu yana en güçlü üç aylık artışını kaydetti. Chicago’da mısır ve buğday fiyatları üçüncü çeyrekte %15’er, soya fiyatları ise %13 arttı. Fiyat artışının başlıca nedeni arz belirsizliği oldu. Rusya-Ukrayna çatışmasının yoğunlaşması, küresel tahıl ve yağlı tohum tedarikinde önemli merkezlerden biri olan Karadeniz bölgesindeki ihracatı aksattı. ABD ve Avrupa’daki olumsuz hava koşulları buğday ve mısır üretimini etkilerken, Hindistan’daki on yılın en kötü muson sezonu daha düşük hasat riskini artırdı. ABD ile Çin arasındaki tarım ticareti de fiyatları destekledi. Çin’in ABD soya alımlarını sürdürmesi ve iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin iyileşeceği beklentisi piyasaya destek verdi. Buna karşın, ABD Tarım Bakanlığının 30 Eylül’de yayımladığı yeterli stok öngörüsü, Chicago’daki tahıl vadeli işlemlerinde geçici bir düşüşe yol açtı. Fiyat artışlarının uzun sürmesi, gıda maliyetleri üzerinden enflasyon baskısını artırabilir.
Ukrayna’da buğday ve mısır fiyatları son beş haftada hızla geriledi. Finansal analist Andriy Şevçişin, piyasaların limanların tamamen açılabileceği ihtimalini fiyatlıyor olabileceğini söyledi. Ancak bu yönde henüz resmi bir bilgi bulunmuyor. Şevçişin, Ukrayna’dan Türkiye’ye ayçiçeği taşıyan bir geminin önceki gün yola çıkıp zarar görmemesinin piyasalardaki iyimserliği artırmış olabileceğini belirtti. Analiste göre fiyat şokunun başlıca nedenlerinden biri, ABD Tarım Bakanlığı (USDA) raporunda Amerikan mısır stoklarının piyasa beklentisini aşmasıydı. Stoklar 2,095 milyar kileye ulaşırken beklenti 1,918 milyar kile düzeyindeydi. Çin’in mısır tarifelerini düşürmeyi önermesine rağmen ABD tahılı alımına ilişkin yeni taahhüt vermemesi de fiyatlar üzerinde ek aşağı yönlü baskı oluşturdu. Ukrayna’nın gıda ihracatı Ağustos 2026’da %21,4 düşerek 1,279 milyar dolara geriledi; buna karşılık yılın ilk sekiz ayında ihracat %5,3 artışla 15,4 milyar dolara çıktı. Analist, limanlardaki sorunlara rağmen ihracatın %45’inin daha yüksek maliyetlerle sürdüğünü ve tekil gemilerin sefer yaptığını söyledi. Kaynakta ayrıca altyapıya yönelik saldırıların Ukrayna’daki ve küresel ölçekteki gıda güvenliği açısından zorluk yarattığı belirtildi.
Almanya’da çiftçiler ve taşıma işletmecileri, şeker pancarı hasadının başlamasıyla planlanan şeker vergisine karşı ülke çapında araçlı protesto başlattı. Pancar taşıyan kamyonlara “Şeker vergisine hayır!” yazılı etiketler yapıştırılırken, eylemle verginin şeker pancarı üretimi ve kırsal bölgeler üzerindeki olası sonuçlarına dikkat çekiliyor. Vergi henüz yürürlüğe girmiş değil; koalisyon gruplarının hazırladığı yasa taslağı bu hafta basına yansıdı. Taslağa göre 100 mililitrede 5 gramdan fazla ilave şeker içeren içecekler, Temmuz 2027’den itibaren üç kademeli bir tarifeyle vergilendirilecek. Federal Tarım Bakanlığı hesaplamalarına göre içecek pazarı üzerinden yılda 440.000 ila 556.000 ton şeker satılıyor. Agrarheute’nin aktardığı yaklaşık hesaplamada, verginin 11.500 ila 17.300 hektarlık şeker pancarı ekimini, yani yıllık alanın %3 ila 5’ini riske atabileceği belirtiliyor. Üreticiler, tüketicilerin şekerli içeceklerden uzaklaşmasıyla bölgesel pancar şekerinin yerini yapay tatlandırıcıların alabileceğinden endişe ediyor. Şeker üreticilerini temsil eden Wirtschaftliche Vereinigung Zucker’ın (WVZ) başkanı Stefan Streng, düşük şeker fiyatları, kuraklık, tarımsal zararlılar ile enerji ve iklim koruma maliyetlerinin sektörü zaten zorladığını söyledi. Hükümet, vergi artışının üretici ve perakendeciler tarafından tüketicilere yansıtılmasını ve kalıcı olarak yılda 1 milyar avronun üzerinde ek gelir sağlanmasını bekliyor. WVZ ayrıca yeni bildirim, denetim ve idari yüklerin de dolaylı olarak tüketicilere yansıyacağını savunuyor.